Ngày 17-7, tin từ Bệnh viện (BV) Bình Dân (TP.HCM) cho biết chỉ trong 6 tháng đầu năm 2020, BV đã cấp cứu cho ba bệnh nhân bị thủng động mạch chủ do lao. Các bệnh nhân đã được phẫu thuật cấp cứu kịp thời, cắt lọc túi phình, loại bỏ đoạn mạch máu bị hủy hoại do lao, đặt ống ghép động mạch nhân tạo.
Gần đây nhất là tháng 5-2020, ông ĐMT (64 tuổi, ngụ Cà Mau) nhập viện cấp cứu vì ói ra máu và đi cầu phân đen từng đợt lượng nhiều không rõ nguyên do.
Trước đó, ông T. đã bị cụt 2 chân và bị hoại tử vùng tầng sinh môn, và mở bàng quang thoát nước tiểu cách đây 8 tháng.
![](https://image.plo.vn/w1000/Uploaded/2024/pwivotiv/2020_07_17/di-cau-phan-den-do-thung-dong-mach-chu_snix.jpg.webp)
Các bác sĩ đang phẫu thuật cho bệnh nhân bị thủng động mạch chủ. Ảnh: BVCC
Thăm khám ban đầu, các bác sĩ nghi ngờ đây là một trường hợp xuất huyết tiêu hóa do nhiễm trùng. Tuy nhiên, nội soi dạ dày tá tràng, đại tràng đều không thấy chỗ chảy máu. Chẩn đoán hình ảnh cho thấy bệnh nhân có ổ viêm quanh động mạch chủ bụng đoạn dưới thận, phát hiện lỗ thông giữa động mạch chủ vào tá tràng.
Bệnh nhân được phẫu thuật cấp cứu do tình trạng mất máu nhiều đe dọa tính mạng và truyền 5 đơn vị máu. Khi phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân có nhiều huyết khối cũ và mới, vách động mạch bị thủng 2cm, thông vào tá tràng. Kết quả giải phẫu bệnh sau đó cho thấy bệnh nhân bị tổn thương điển hình do lao gây ra. Ông T. cho biết mình chưa từng được chẩn đoán lao trước đó.
Ngoài ra, hai trường hợp khác có tiền sử bị lao hạch, lao phổi bị đau vùng quanh rốn cũng nhập viện và chẩn đoán bị thủng động mạch chủ gây chảy máu trong ổ bụng và có túi phình mạch máu dọa vỡ đe dọa tính mạng.
BS CKII Hồ Khánh Đức, Trưởng khoa phẫu thuật Tim-Mạch máu BV Bình Dân cho biết thêm lao vách mạch máu dẫn tới phình động mạch chủ, thủng vỡ động mạch chủ là bệnh rất hiếm gặp trên thế giới. Bệnh do trực khuẩn lao xâm nhập vào thành động mạch hoặc đi vào đường máu, đóng ở mảng xơ vữa của thành mạch gây các tổn thương dạng viêm ở thành động mạch chủ, dần phá hủy thành mạch. Khi thủng, có thể gây chảy máu ồ ạt hoặc khu trú tạo thành túi phình giả.
![](https://image.plo.vn/w1000/Uploaded/2024/pwivotiv/2020_07_17/oi-ra-mau_tvfs.png.webp)
Phim MSCT scan ghi nhận túi phình có huyết khối xung quanh của bệnh nhân đầu tiên. Ảnh: BVCC
Bệnh nhân bị tổn thương lao động mạch chủ có thể có một hoặc nhiều hơn ba dấu hiệu gồm: Sốt và đau bụng liên tục liên quan đến vị trí của túi phình; sốc giảm thể tích hay có các triệu chứng của chảy máu ồ ạt, đặc biệt là trong trung thất, đường tiêu hoá, khoang màng phổi, ổ bụng hay sau phúc mạc; Khối u cạnh động mạch chủ đập theo mạch, lan rộng nhanh.
Người bệnh cần được phẫu thuật cấp cứu ngay khi phát hiện thủng mạch máu và điều trị lao ngay sau phẫu thuật theo chỉ định của bác sĩ. Người bệnh đã và đang điều trị lao có những triệu chứng trên cần đến cơ sở chuyên khoa về mạch máu để được thăm khám và cấp cứu kịp thời.