Trong Công văn 250 thông báo kết quả giải đáp trực tuyến nhiều vướng mắc trong công tác xét xử, TAND Tối cao đã hướng dẫn cụ thể trường hợp khởi kiện những người thừa kế để thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại nhưng người khởi kiện chưa cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh người chết có tài sản.
Vướng mắc được đặt ra là: Trong trường hợp này, Tòa án thụ lý vụ án hay trả lại đơn khởi kiện vì thuộc trường hợp “chưa có đủ điều kiện khởi kiện theo quy định của pháp luật” quy định tại điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Về vấn đề này, TAND Tối cao dẫn quy định điểm b khoản 1 Điều 192 BLTTDS, theo đó, chưa có đủ điều kiện khởi kiện là trường hợp pháp luật có quy định về các điều kiện khởi kiện nhưng người khởi kiện đã khởi kiện đến Tòa án khi còn thiếu một trong các điều kiện đó.
Đồng thời, khoản 1 Điều 3 Nghị quyết số 04/2017 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao cũng hướng dẫn, chưa có đủ điều kiện khởi kiện theo quy định của pháp luật là trường hợp pháp luật tố tụng dân sự, pháp luật khác có quy định về các điều kiện để cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình hoặc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, lợi ích công cộng và lợi ích của Nhà nước - nhưng người khởi kiện đã khởi kiện đến Tòa án khi còn thiếu một trong các điều kiện đó.
Như vậy, tại thời điểm khởi kiện, người khởi kiện không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh là người chết có để lại tài sản thì không thuộc trường hợp “chưa đủ điều kiện khởi kiện” theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 192 BLTTDS và hướng dẫn tại khoản 1 Điều 3 Nghị quyết số 04/2017 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao - nên Tòa án vẫn phải xem xét thụ lý vụ án.
Tuy nhiên, sau khi thụ lý vụ án, Tòa án phải yêu cầu người khởi kiện cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình theo quy định của pháp luật.
