Hiện nay, nhiều du khách nước ngoài khi sang Việt Nam thường có nhu cầu thuê mô tô, xe gắn máy để chủ động di chuyển. Tuy nhiên, thực tế đã xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông do người nước ngoài điều khiển phương tiện gây ra.
Vào tháng 11-2024, một vụ tai nạn nghiêm trọng tại tỉnh Bình Thuận cũ, hai chiếc xe máy do người nước ngoài điều khiển tông trực diện khiến hai người tử vong. Mới đây, ngày 5-5, một người nước ngoài bị tạm giữ hình sự vì lái xe khi say xỉn, tông chết một phụ nữ tại tỉnh Khánh Hòa.
Để tránh rắc rối pháp lý cho người thuê và tránh cho chủ xe khỏi bị liên lụy, khi cho người nước ngoài thuê xe cần lưu ý những quy định sau.
Phải đổi sang giấy phép lái xe Việt Nam
Trao đổi với PV báo Pháp Luật TP.HCM, luật sư Huỳnh Văn Nông (Đoàn Luật sư TP.HCM), cho biết cá nhân, cơ sở lưu trú cho người nước ngoài thuê xe máy cần chấp hành đúng quy định, giao xe cho người đủ điều kiện điều khiển theo pháp luật Việt Nam.
Thực tế cho thấy một số trường hợp chủ quan hoặc vì lợi nhuận đã giao xe cho người chưa đủ điều kiện điều khiển. Điều này là vi phạm pháp luật. Khi người thuê xe gây tai nạn, chính người cho thuê cũng phải chịu hậu quả.
Do đó, trước khi giao xe cho người nước ngoài, chủ xe và cơ sở cho thuê cần lưu ý xe phải đảm bảo an toàn kỹ thuật, có đầy đủ giấy tờ. Chủ xe không được giao xe cho người không có giấy phép lái xe (GPLX), hoặc có GPLX nhưng không phù hợp, hết hạn.
Đối với người nước ngoài, người cho thuê cần kiểm tra hộ chiếu, visa, thẻ tạm trú,... còn thời hạn hay không. Ngoài ra, người thuê phải có GPLX quốc tế (IDP) đã được đổi sang GPLX Việt Nam.
Theo quy định, nếu người điều khiển phương tiện chỉ dùng GPLX quốc tế mà không đổi sang GPLX Việt Nam thì vẫn bị coi là sử dụng giấy phép không hợp lệ.
Khoản 7 Điều 18 Nghị định 168/2024 quy định người điều khiển xe mô tô hai bánh có dung tích xi-lanh từ 125 cm3 trở lên hoặc công suất động cơ điện trên 11 kW, có GPLX nhưng không phù hợp sẽ bị phạt tiền từ 6 đến 8 triệu đồng. Mức phạt này cũng áp dụng với người có GPLX quốc tế nhưng không mang theo GPLX quốc gia phù hợp.
Theo khoản 1 Điều 24 Thông tư 12/2025/TT-BCA (quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe; cấp, sử dụng giấy phép lái xe quốc tế) thì người nước ngoài cư trú, làm việc, học tập tại Việt Nam có giấy phép lái xe quốc gia còn thời hạn sử dụng và có một trong các giấy tờ như giấy chứng minh thư ngoại giao, thẻ tạm trú,... với thời gian từ 3 tháng trở lên nếu có nhu cầu lái xe ở Việt Nam được xét đổi sang hạng giấy phép lái xe tương ứng.
Luật sư Huỳnh Văn Nông cũng lưu ý thêm, trước khi giao xe cho người nước ngoài, cơ sở cho thuê cần nhắc nhở người thuê tuân thủ quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ như phải đi bên phải theo chiều đi của mình, đi đúng làn đường, phần đường quy định, chấp hành báo hiệu đường bộ. Đồng thời, người điều khiển xe cần tuân thủ các quy tắc khác như không chở quá số người quy định; không phóng nhanh vượt ẩu; không sử dụng điện thoại khi đang điều khiển xe; không lái xe khi đã sử dụng rượu, bia,…
Làm sao để tránh cho chủ xe khỏi bị liên lụy khi có sự cố?
Luật sư Huỳnh Văn Nông khuyến cáo chủ phương tiện cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình khi giao xe cho người khác. Trường hợp giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển xe và để xảy ra tai nạn thì chủ xe có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Một trường hợp ở Ninh Bình xảy ra vào năm 2025. Anh Q cho bạn là anh Đ mượn xe mô tô của mình. Mặc dù Q biết Đ chưa có GPLX theo quy định nhưng vẫn đồng ý giao chìa khóa xe và giao xe cho Đ. Trong quá trình điều khiển phương tiện, anh Đ đã xảy ra tai nạn giao thông khiến nạn nhân bị chấn thương sọ não, Đ cũng bị thương phải điều trị tại bệnh viện.
Cơ quan Cảnh sát điều tra ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, ra Lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Q về hành vi giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ.
Luật sư Huỳnh Văn Nông cho biết "Tội giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ" được quy định tại Điều 264 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Theo đó, người nào giao xe cho người không có GPLX hoặc đang say xỉn gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, tài sản thì bị phạt tiền từ 10 đến 200 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm, phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm.
Bên cạnh đó, liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ, khoản 10 Điều 32 Nghị định 168/2024 quy định phạt tiền từ 8 đến 10 triệu đồng đối với cá nhân giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển. Tổ chức vi phạm thì bị phạt từ 16 đến 20 triệu đồng.
