Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy trong máu bệnh nhân hiện diện ba chất Paracetamol, Propranolol và Adrenaline. Hội đồng khoa học Sở Y tế TP.HCM kết luận chưa xác định được nguyên nhân tử vong của trường hợp này.
Trong ba loại độc chất tìm thấy thì hồ sơ khám nghiệm tử thi chỉ ghi nhận Adrenaline là chất đã được sử dụng trong cấp cứu để hồi sức, chống độc cho nạn nhân (tại BV Mỹ Đức) còn lại Paracetamol (thuốc giảm đau, hạ sốt không kê đơn) và Propranolol (thuốc tim mạch, thần kinh phải kê đơn) thì không thể hiện nơi xuất xứ.
Propranolol có tác dụng gì?
Dược sĩ Huỳnh Hiền Trung, Trưởng khoa Dược, BV 115, cho biết Propranolol là thuốc ở dạng đơn chất (không phối hợp thuốc khác). Thuốc được chỉ định điều trị tăng huyết áp, loạn nhịp tim (do nhịp tim nhanh), đau nửa đầu, run vô căn (không rõ nguyên nhân), nhồi máu cơ tim... Ngoài ra, thuốc còn dùng trong rung nhĩ, bệnh cường giáp nặng, lo âu trong bệnh tâm thần (trầm cảm, lo âu).
Theo PGS-TS Nguyễn Hoài Nam, Chủ tịch Hội Tĩnh mạch học, Tổng Thư ký hội Phẫu thuật Lồng ngực và Tim mạch TP.HCM, Propranolol là thuốc tác động trên cơ tim làm giảm tần suất nhịp tim đưa đến hạ huyết áp. Thuốc làm tăng thời gian đổ đầy máu vào động mạch vành và gây co thắt khí phế quản, tạo ra những cơn khó thở nếu bệnh nhân có tiền sử hen phế quản trước đó. “Tác dụng không mong muốn quan trọng nhất của thuốc là làm chậm nhịp tim thái quá, gây co thắt khí phế quản làm khó thở và suy hô hấp cấp” - ông Nam khuyến cáo.
Thuốc Propranolol được mua bán tràn lan. Ảnh: TÙNG SƠN
Cũng theo ông Nguyễn Hoài Nam, hiện nay rất ít bác sĩ sử dụng loại thuốc này trừ bác sĩ thuộc lĩnh vực tim mạch và gây mê hồi sức. Bác sĩ thường sử dụng thuốc này trong phẫu thuật bệnh bướu giáp có hội chứng cường giáp hoặc trong hồi sức tim mạch với nhồi máu cơ tim, suy tim... nhưng phải rất thận trọng.
Mua bán dễ như rau củ
Propranolol có ba dạng: tiêm, viên nén và viên nang. Mặc dù là thuốc độc bảng B, phải bán theo kê đơn của bác sĩ nhưng ở các nhà thuốc bán lẻ, người dân có thể mua số lượng bao nhiêu tùy thích. Viên nén 40 mg được bán thông dụng nhất, giá chỉ 400-500 đồng/viên. Người mua chỉ cần hỏi là nhân viên nhà thuốc mang ra bán mà không cần yêu cầu đơn thuốc của bác sĩ.
“Loại thuốc này thuộc về thuốc độc bảng B nên việc sử dụng đã luôn được khuyến cáo từ khi thuốc ra đời. Việc kết luận một bệnh nhân tử vong có hay không liên quan đến một loại thuốc nào thì rất khó vì từ trước đến giờ các trường hợp tử vong chỉ nghi ngờ do thuốc chứ không có bằng chứng cụ thể. Tuy nhiên, những bệnh nhân có tiền sử hen và co thắt khí phế quản, hội chứng Raynaud, suy tim xung huyết, nhịp chậm tim, rối loạn dẫn truyền nhĩ thất... thì không nên sử dụng loại thuốc Propranolol. Do vậy, người dân và các nhà thuốc tuyệt đối không tùy tiện mua bán, sử dụng nó” - BS Nam cảnh báo.
Dược sĩ Huỳnh Hiền Trung đã thuật lại kinh nghiệm từ chính gia đình mình: “Ba tôi bị nhịp tim chậm nhưng kết quả đo điện tim không thấy chậm. Trước đây, bác sĩ cho một loại thuộc nhóm Propranolol và kết quả là ba tôi cứ bị chứng té liên tục. Sau đó, khi bác sĩ cho đeo máy 24 giờ để kiểm tra thì phát hiện nhịp tim bị chậm. Bác sĩ đã cho dừng thuốc và dùng thuốc tăng nhịp tim. Kết quả là nhịp tim ba tôi ổn định và không bị té nữa”.
| Đây là vụ việc phức tạp. Nó không chỉ liên quan đến tính mạng của bệnh nhân Đặng Kim Chi mà còn liên quan đến sức khỏe cộng đồng nếu cuối cùng xác định được lỗi do vaccine (hoặc liên quan đến vaccine). Vì vậy nên đợi kết luận cuối cùng của cơ quan pháp y. Sau khi cơ quan pháp y xác định nguyên nhân dẫn đến cái chết là gì thì từ đó có thể xem xét trách nhiệm từng đơn vị, cá nhân có liên quan. Thí dụ do vaccine thì xem xét trách nhiệm nhà sản xuất, nơi tiêm hoặc bác sĩ trực tiếp tiêm. Nếu không xác định được nguyên nhân thì gia đình có quyền xin giám định bổ sung, giám định lại ở những tổ chức giám định cao hơn. Tùy theo kết luận cuối cùng để xử lý hình sự hoặc dân sự. Luật sư TRỊNH THANH, Văn phòng Luật sư Người Nghèo Chi tiêm vaccine xong về đến nhà thì than mệt và buồn ngủ. Chi chẳng uống loại thuốc nào, từ trước đến giờ Chi cũng không có bệnh tật gì. Sau khi Chi chết, chúng tôi đã tìm kiếm khắp trong nhà nhưng không thấy loại thuốc nào cả. Bà TRẦN THỊ HỒNG, mẹ của bệnh nhân Đặng Kim Chi |
DUY TÍNH
