Chiều 23-4, với đa số đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, trong đó đáng chú ý là việc bỏ một số điều kiện bị đánh giá là kém khả thi khi xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua”.
Bỏ yêu cầu “4 sáng kiến trong 2 năm”
Luật mới quy định danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” được xét tặng cho cá nhân đạt một trong các tiêu chuẩn như hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hoặc đạt danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến” và có sáng kiến được công nhận.
Ngoài ra, cá nhân cũng có thể được xét nếu đáp ứng các tiêu chí gắn với nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo hoặc có thành tích mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.
Đáng chú ý, luật đã bỏ quy định phải có hai sáng kiến trong thời gian xét, tương ứng với việc không còn yêu cầu “4 sáng kiến trong 2 năm” như trước đây. Đây là nội dung từng được nhiều ý kiến cho rằng khó khả thi trong thực tiễn, đặc biệt ở những lĩnh vực không thuận lợi để đăng ký và công nhận sáng kiến.
Luật giao Chính phủ quy định cụ thể tỉ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”.
Luật cũng sửa đổi một số quy định về bằng khen của bộ, ban, ngành, tỉnh theo hướng mở rộng phạm vi đóng góp được xem xét khen thưởng. Cụ thể, cá nhân, tập thể có đóng góp trong các lĩnh vực như phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; công tác xã hội, từ thiện… đều có thể được xem xét tặng bằng khen.
Điều kiện xét tặng cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn như người được đề nghị phải có hai lần liên tục đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” hoặc hai năm liên tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tính đến thời điểm đề nghị.
1 thành tích không khen thưởng nhiều lần
Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho hay dự luật đã tiếp thu ý kiến đại biểu, không quy định tỉ lệ xét tặng đối với trường hợp đạt tiêu chuẩn “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”, nhằm đảm bảo tính phù hợp thực tiễn.
Về nguyên tắc thi đua, khen thưởng, luật giữ quy định “không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích”, đồng thời bổ sung ngoại lệ “trừ khen thưởng công trạng”. Quy định này nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, bởi khen thưởng công trạng được xét trên cơ sở tích lũy thành tích qua thời gian.
Luật cũng tách bạch hai loại hình “khen thưởng phong trào thi đua theo chuyên đề” và “khen thưởng chuyên đề”, nhằm phản ánh đúng bản chất các hình thức khen thưởng trong từng nhiệm vụ, lĩnh vực cụ thể.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng sẽ có hiệu lực từ ngày 1-10-2026.
