Sáng 3-3, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt chủ trì phiên họp thứ 7 của Ban Chỉ đạo.
Hiện nay, Ban đang chỉ đạo triển khai các dự án đường sắt: Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam; các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP. HCM; các dự án đường sắt Gia Bình - Hạ Long, Hải Phòng - Móng Cái, Lạng Sơn - Hà Nội; việc xây dựng Tổ hợp công nghiệp đường sắt…
Hà Nội khẩn trương rà soát tổng mức đầu tư dự án đường sắt đô thị Văn Cao - Hòa Lạc
Kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu khẩn trương rà soát, xây dựng, sửa đổi, bổ sung, hoàn thành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn thống nhất dùng chung, liên thông trong phạm vi toàn quốc về lĩnh vực đường sắt và đường sắt đô thị, để bảo đảm tính đồng bộ,nâng cao hiệu quả của hệ thống.
Cùng với đó, tiếp tục tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong nước, nội địa hóa tối đa trong khả năng có thể, huy động tối đa cả doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân tham gia.
Thủ tướng cũng lưu ý tiếp tục hoàn thiện quy hoạch đường sắt theo không gian phát triển mới, phát triển công nghiệp đường sắt, hệ thống đường sắt với tầm nhìn 100 năm. Mặt khác, phải đa dạng hóa các nguồn vốn, gồm vốn Nhà nước, vốn tư nhân, vốn vay nước ngoài...
Các cơ quan chủ quản, ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn, nhà thầu và nhất là các thành viên Ban Chỉ đạo được yêu cầu tiếp tục nỗ lực, cố gắng; thực hiện đúng, đủ quy trình, thủ tục, thẩm quyền, bảo đảm tiến độ, chất lượng.
Việc lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu phải bảo đảm làm đúng luật pháp, triển khai dự án bảo đảm hiệu quả; không để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, thông thầu, lãng phí tài sản…
Đặc biệt, cần tiếp tục rà soát định mức, đơn giá, tổng mức đầu tư bảo đảm đúng, đủ, không để đội vốn trong quá trình thực hiện.
Cụ thể, Thủ tướng yêu cầu TP Hà Nội, chủ đầu tư chỉ đạo rà soát, kiểm toán đơn giá, tổng mức đầu tư dự án tuyến đường sắt đô thị Văn Cao - Hòa Lạc và các dự án đường sắt đô thị đang triển khai, không để "khuyết điểm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn''.
Hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng thành phần 2 trong tháng 3
Chỉ đạo các nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương và Bộ Tài chính khẩn trương rà soát, tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn và Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc hoàn thiện Đề án phát triển công nghiệp đường sắt và Đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; hoàn thành trước 15-3.
Về dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Xây dựng chỉ đạo hoàn thành lập hồ sơ mời thầu gói thầu tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi xong trong tháng 3-2026; tổ chức lựa chọn tư vấn trong quý II-2026.
Thủ tướng lưu ý phải bảo đảm lựa chọn được đối tác tư vấn có kinh nghiệm, năng lực trong lập Báo cáo dự án; tối ưu hóa hiệu quả, lựa chọn công nghệ. Cùng với đó, khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ triển khai Nghị quyết 265/2025 của Quốc hội, trình Chính phủ trước 15-3.
Còn 15 tỉnh, thành phố và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng, khẩn trương hoàn tất rà soát các nhu cầu vốn, công nghệ, giải phóng mặt bằng năm 2026, báo cáo chính xác để Bộ Xây dựng phân khai kế hoạch trước ngày 15-3.
Đồng thời, chủ động triển khai ngay công tác kiểm đếm, xây dựng phương án tái định cư, không để chậm trễ khi dự án bước vào giai đoạn giải phóng mặt bằng, tái định cư.
Về dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thủ tướng nêu rõ đây là dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, hợp tác Việt - Trung, yêu cầu tiến độ, chất lượng rất cao. Do đó, ông yêu cầu Bộ Xây dựng tập trung chỉ đạo hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu kỳ dự án thành phần 2 trong tháng 3-2026.
Cùng với đó, chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao thúc đẩy phía Trung Quốc khởi động đàm phán Hiệp định xây dựng công trình cầu đường sắt qua biên giới trong tháng 3-2026. Việc lựa chọn nhà thầu khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật và ký hợp đồng được yêu cầu trong tháng 4-2026; khẩn trương hoàn thành hồ sơ cắm mốc giải phóng mặt bằng, bàn giao cho địa phương trong tháng 3-2026.
Còn Bộ Tài chính chủ trì, chủ động tính toán kinh phí tiết kiệm chi 5%, nguồn tăng thu năm 2025 để bố trí vốn triển khai dự án; tính toán phương án vay nếu hiệu quả. Bộ Quốc phòng khẩn trương có ý kiến chính thức với Bộ Xây dựng và các địa phương về phương án xử lý đất quốc phòng bị ảnh hưởng bởi dự án.
Bộ Ngoại giao làm việc với phía Trung Quốc thúc đẩy và cụ thể hóa thoả thuận cấp cao, thu xếp họp Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác đường sắt vào tháng 3-2026 để ký kết các hợp đồng.
Tổng công ty Đường sắt Việt Nam được giao chủ động tiếp nhận công nghệ, chuẩn bị mặt bằng, tài chính, con người để xây dựng, phát triển thành tập đoàn lớn đáp ứng yêu cầu. Các tập đoàn Viettel, VNPT chủ động nghiên cứu công nghệ điều khiển, liên quan quản lý thông minh, thẻ vé...
Thủ tướng nhấn mạnh các địa phương khẩn trương hoàn thành các thủ tục thỏa thuận với chủ đầu tư về: Công trình giao cắt trên tuyến; phương án cấp nước, thoát nước; mỏ vật liệu, bãi đổ thải; phương án kiến trúc nhà ga, cầu…
Ngay sau khi nhận bàn giao cọc mốc giải phóng mặt bằng, phải thực hiện ngay công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, phấn đấu bàn giao mặt bằng sạch đúng tiến độ; không để tình trạng thiếu vốn cho giải phóng mặt bằng.
Còn Tập đoàn Điện lực Việt Nam được yêu cầu hoàn thành các thủ tục thỏa thuận về nguồn cấp điện cho dự án trong tháng 3-2026; triển khai ngay các tiểu dự án di dời công trình điện đúng tiến độ giải phóng mặt bằng chung.
Khẩn trương triển khai tuyến đường sắt kết nối TP.HCM với Long Thành
Về công tác quy hoạch các tuyến Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng chủ động làm việc với phía Trung Quốc để thống nhất thời điểm ký kết Thỏa thuận hỗ trợ kỹ thuật; chỉ đạo tư vấn khẩn trương hoàn thiện báo cáo đầu kỳ. Hai việc này phải hoàn thành trong tháng 3-2026, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo.
Song song đó, tiếp tục phối hợp chặt chẽ với UBND tỉnh Quảng Ninh để hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục để triển khai Dự án Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.
Về các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. HCM, Thủ tướng yêu cầu 2 thành phố phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ KH&CN xây dựng, ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn chung về đường sắt đô thị bảo đảm tính liên thông, đồng bộ, hiện đại và từng bước phát triển công nghiệp đường sắt trong nước.
Đồng thời, chỉ đạo các chủ đầu tư, ban quản lý dự án tập trung cao độ cho công tác giải phóng mặt bằng, thi công xây lắp.
Với các dự án đang triển khai như Tuyến 3 Hà Nội, Tuyến 5, Tuyến 2, Tuyến số 2 TP.HCM..., phải bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn lao động và vệ sinh môi trường.
Với tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát kỹ các cơ chế, chính sách để thúc đẩy triển khai theo tinh thần Nghị quyết 57 và 68 của Bộ Chính trị. TP. HCM rà soát, xử lý dứt điểm việc quyết toán Dự án tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên.
Với các dự án chuẩn bị đầu tư, khởi công mới trong 2026-2030, Thủ tướng yêu cầu 2 thành phố báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng về kế hoạch triển khai các dự án có kế hoạch khởi công, đồng thời khẩn trương hoàn thiện các thủ tục.
Thủ tướng cũng chỉ đạo tỉnh Đồng Nai phối hợp với TP. HCM khẩn trương triển khai tuyến đường sắt kết nối TP. HCM với cảng hàng không quốc tế Long Thành, góp phần giải quyết vấn đề kết nối giao thông; đồng ý nguyên tắc triển khai dự án này theo lệnh khẩn cấp, bảo đảm quy định, quy trình chặt chẽ.
