Ngày 7-4, TAND khu vực 10 - TP.HCM đã mở phiên họp về việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với 6 bị can: BAK, NNHĐ, TGT, NLHT, TLQA và ĐCC về tội cố ý gây thương tích. 6 bị can trên khi phạm tội khi chưa đủ 18 tuổi và cùng cư trú tại xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM.
Đây là tòa án đầu tiên tại TP.HCM áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với các bị can là người chưa thành niên theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên.
Phiên họp có sự tham gia của: Thẩm phán chủ tọa phiên họp, đại diện VKSND Khu vực 10 - TPHCM, 5 luật sư bào chữa; người đại diện theo pháp luật là cha, mẹ của các bị can và người làm công tác xã hội theo sự phân công của UBND xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM.
Theo cáo trạng, vào ngày 7-12-2024, tại bãi đất trống thuộc huyện Bình Chánh (cũ), TP.HCM, 6 bị can đã có hành vi dùng hung khí nguy hiểm gây thương tích cho em HQK với tỉ lệ thương tật là 20%.
Tại phiên họp, chủ tọa phiên họp, kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng đã giáo dục và giải thích cho bị can hiểu những hậu quả và tác hại của các hành vi vi phạm. Cha, mẹ của các bị can đã được nhắc nhở trong việc quản lý, giáo dục và hỗ trợ các bị can sớm sửa chữa sai lầm.
Trình bày tại phiên họp, bà Phạm Thị Kim Dung - người làm Công tác xã hội của UBND xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM, cho biết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, ngoài các hình thức xử lý mang tính răn đe thì cũng cần cân nhắc áp dụng các biện pháp chuyển hướng. Điều này nhằm đề cao tính giáo dục đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật.
Chủ tọa áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng, gồm: Biện pháp xin lỗi bị hại, bồi thường thiệt hại theo quy định tại Điều 41, 42 Luật Tư pháp người chưa thành niên kết hợp với biện pháp Cấm tiếp xúc với người có nguy cơ dẫn đến người chưa thành niên phạm tội mới theo Điều 46 Luật Tư pháp người chưa thành niên đối với các bị can: NLHT, TLQA và ĐCC.
Đối với biện pháp xin lỗi bị hại được thi hành ngay tại phiên họp. Các bị can NLHT, TLQA và ĐCC đã thực hiện xin lỗi bị hại và gia đình bị hại, xin lỗi cha, mẹ của các bị can. Các bị này đã nhận thấy các hành vi mà mình đã thực hiện là trái quy định pháp luật. Các bị can xin hứa sẽ tự rèn luyện, giáo dục bản thân để không tái phạm...
Chủ tọa phiên họp đã áp dụng biện pháp Giáo dục tại trường giáo dưỡng đối với BAK, NNHĐ, TGT theo điểm b khoản 2 Điều 51 Luật Tư pháp người chưa thành niên. Cả ba đã trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội nên không thể xem xét các hình thức chuyển hướng khác tại cộng đồng.
Chủ tọa phiên họp đã đình chỉ vụ án và hủy bỏ biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú đối với 6 bị can.
Chủ tọa phiên họp cũng giải thích cho 3 bị can áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng về việc vắng mặt tại nơi cư trú, thay đổi nơi cư trú thực hiện theo quy định tại Điều 81 Luật Tư pháp người chưa thành niên.
Cạnh đó, chủ tọa cũng lưu ý, người chấp hành biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng mà cố ý vi phạm nghĩa vụ 1 lần trong thời gian gia hạn thực hiện nghĩa vụ hoặc cố ý vi phạm nghĩa vụ 2 lần trở lên trong thời gian thực hiện nghĩa vụ thì có thể bị thay đổi từ biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng sang biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng theo Khoản 3 Điều 82 Luật này.
Chia sẻ sau phiên họp, bà LTH (mẹ của bị can NLHT) bày tỏ sự xúc động và biết ơn khi tòa án đã cân nhắc các quy định pháp luật và xem xét cho con trai bà được áp dụng biện pháp chuyển hướng.
Bà H cũng nhận thức đây là cơ hội quý giá để con trai bà sửa chữa sai lầm. Gia đình sẽ nghiêm túc quản lý, giáo dục và phối hợp với chính quyền địa phương để giúp cháu nhận thức rõ sai phạm và thay đổi bản thân, trở thành người có ích cho xã hội.
Sự phối hợp kịp thời của UBND xã trong trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên
Vào ngày 26-3-2026, UBND TP.HCM đã công bố danh sách người làm công tác xã hội trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên trên địa bàn TP.HCM. Tuy nhiên, tại địa bàn xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM chưa có tên người làm công tác xã hội trong danh sách.
Theo điểm c mục 3 Công văn số 92 của TAND Tối cao: "Khi UBND chưa có danh sách người làm công tác xã hội thì UBND cấp xã sẽ cử người khác theo tiêu chí tại mục này".
Sau khi nhận được quyết định về việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với 6 bị can, UBND xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM đã kịp thời phân công người làm công tác xã hội trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên tham gia phiên họp và phát biểu ý kiến để làm cơ sở cho tòa án cân nhắc, áp dụng biện pháp chuyển hướng đúng quy định của pháp luật.
