Trong cuộc họp báo tại thủ đô Bắc Kinh chiều 27-1, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn đã chỉ trích phát ngôn mới nhất của Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi về Đài Loan, theo tờ China Daily.
Ông Quách gọi những phát ngôn của bà Takaichi gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với hòa bình và ổn định khu vực cũng như nền tảng chính trị của quan hệ Trung Quốc-Nhật.
“Chúng tôi một lần nữa kêu gọi Tokyo tuân thủ tinh thần của bốn văn kiện chính trị giữa Trung Quốc và Nhật cũng như các cam kết chính trị mà nước này đã đưa ra, đồng thời chấm dứt các hành động thao túng và liều lĩnh liên quan vấn đề Đài Loan” - ông Quách nói thêm.
Trước đó, trong một chương trình được phát sóng toàn quốc tối 26-1, Thủ tướng Takaichi liên minh chiến lược của Nhật với Mỹ sẽ sụp đổ nếu Tokyo quay lưng lại với một cuộc xung đột tiềm tàng ở Đài Loan, theo hãng tin Reuters.
"Tôi muốn khẳng định rõ ràng rằng đây không phải là việc Nhật sẽ tiến hành hành động quân sự nếu Trung Quốc và Mỹ xảy ra xung đột [về Đài Loan]. Nếu có chuyện nghiêm trọng xảy ra ở đó, chúng ta sẽ phải đến giải cứu công dân Nhật và Mỹ ở Đài Loan" - bà Takaichi nói, đề cập những bình luận bà đã đưa ra tại quốc hội hồi tháng 11 liên quan Đài Loan.
"Trong tình huống đó, có thể sẽ có những trường hợp chúng ta phải hành động phối hợp. Và nếu lực lượng Mỹ, đang trong hành động phối hợp với chúng ta, bị tấn công và Nhật không làm gì mà chỉ bỏ chạy, liên minh Nhật -Mỹ sẽ sụp đổ. Vì vậy, chúng ta sẽ phản ứng nghiêm túc trong khuôn khổ pháp luật, trong giới hạn của luật pháp hiện hành, đồng thời đưa ra quyết định toàn diện dựa trên những gì đang xảy ra trên thực địa” - nữ thủ tướng Nhật lưu ý.
Quan hệ giữa Nhật và Trung Quốc đã xuống mức thấp nhất trong nhiều năm sau khi bà Takaichi tuyên bố hồi tháng 11 rằng một cuộc tấn công tiềm tàng của Trung Quốc vào Đài Loan có thể dẫn đến phản ứng quân sự của Nhật.
Bắc Kinh đã đáp trả bằng việc hạn chế xuất khẩu, hủy chuyến bay và những bình luận gay gắt, liên tục yêu cầu bà Takaichi rút lại tuyên bố.
Thủ tướng Takaichi đã không rút lại những phát ngôn hồi tháng 11, khẳng định lập trường của bà phù hợp với chính sách lâu nay của Nhật. Bà Takaichi cũng cho biết cách Trung Quốc mô tả phát ngôn của bà không phù hợp với sự thật.
Hiến pháp hòa bình của Nhật cấm hành động quân sự trực tiếp nhưng cho phép nước này thực hiện quyền tự vệ tập thể, tức là bảo vệ Mỹ hoặc một quốc gia thân thiện khác bị tấn công, trong trường hợp Nhật phải đối mặt "mối đe dọa đến sự tồn vong của mình", theo Reuters.
