Những ngày cuối năm, khi đang tất bật hoàn tất bài vở Tết, tôi nhận tin nhắn từ trung tá Hoàng Trung Kiên: “Anh em vẫn đang tiếp tục mô hình giúp đỡ người tái hòa nhập cộng đồng ở Cát Tiên 3...”.
Tin nhắn ngắn gọn, nhưng gợi lại cả một hành trình.
Cách đây vài năm, khi còn là Trưởng Công an thị trấn Mađaguôi (huyện Đạ Huoai cũ, tỉnh Lâm Đồng), Thiếu tá Kiên lúc bấy giờ được người dân nhắc đến như một “bà đỡ” cho những người hoàn lương. Hình ảnh người trưởng công an pha trà, trò chuyện đến “ấm thứ ba” để khuyên một thanh niên từng nghiện ma túy phải kiếm ngay việc làm, từng bước kéo anh ta ra khỏi bóng tối quá khứ… vẫn còn in đậm trong ký ức tôi.
Ở Mađaguôi, anh không chỉ nắm chắc địa bàn, phối hợp hiệu quả với các xã giáp ranh ba tỉnh để đấu tranh tội phạm, mà còn lặng lẽ cảm hóa nhiều người được tha tù. Điều anh tâm đắc nhất không phải những chuyên án, mà là khi một người đoạn tuyệt được với ma túy, không còn giao du bạn xấu, chăm chỉ làm ăn.
Nay, trên cương vị mới là Trưởng Công an xã Cát Tiên 3, tỉnh Lâm Đồng, trung tá Kiên lại tiếp tục câu chuyện dang dở ấy.
Nhân vật mà anh nhắn tôi tìm hiểu là anh LVH (37 tuổi, ngụ xã Cát Tiên 3) vừa trở về địa phương sau thời gian chấp hành án phạt tù. Ngày anh H về nhà, niềm vui đoàn tụ xen lẫn nỗi lo. Không nghề nghiệp ổn định, quá khứ như vết hằn khiến anh tự ti, ngại tiếp xúc, sợ ánh nhìn của xóm làng.
Nhận được thông tin, Công an xã Cát Tiên 3 chủ động tiếp cận. Không phải bằng những buổi làm việc nặng nề, mà bằng sự sẻ chia. Trưởng Công an xã Hoàng Trung Kiên cùng Phó Trưởng Công an xã - Thiếu tá Mai Lê Hoài Bảo trực tiếp đến nhà thăm hỏi, nắm bắt tâm tư.
Những cuộc gặp gỡ ban đầu chỉ là hỏi han chuyện gia đình, sức khỏe, dự định tương lai. Dần dần, anh H cởi mở hơn.
Trung tá Kiên kể rằng anh H thừa nhận nỗi sợ lớn nhất là không tìm được việc làm, sợ mình lại sa ngã nếu không có thu nhập ổn định.
Từ kinh nghiệm nhiều năm làm công tác cơ sở, anh Kiên hiểu rằng muốn người ta không tái phạm thì phải giúp họ có sinh kế. “Có thực mới vực được đạo” anh nói giản dị.
Công an xã đã hướng dẫn, hỗ trợ gia đình anh H hoàn tất thủ tục vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội. Đồng thời, các anh kết nối với những hộ sản xuất tại địa phương để tạo điều kiện cho anh có việc làm phù hợp.
Không chỉ dừng ở kinh tế, khi gia đình anh H phát sinh mâu thuẫn do áp lực cuộc sống, lực lượng Công an xã tiếp tục đóng vai trò hòa giải. Bằng cả lý và tình, các anh giúp vợ chồng anh nhìn lại trách nhiệm, cùng nhau vun vén tổ ấm. Gia đình yên ấm trở thành điểm tựa để anh H vững tâm làm lại cuộc đời.
Cũng trong những ngày cuối năm, Công an xã Cát Tiên nhận được một bức thư cảm ơn được gửi từ anh H.
Nét chữ còn vụng, nhưng chứa đựng sự biết ơn chân thành. Anh H viết rằng nếu không có sự động viên kịp thời, có lẽ anh đã không đủ tự tin để bắt đầu lại.
Còn với trung tá Hoàng Trung Kiên, đây chính là thành tích đáng trân trọng nhất.
Cũng cần nhắc lại, ở xã Cát Tiên 3, công tác quản lý, giáo dục người chấp hành xong án phạt tù được thực hiện bài bản, bám sát từng trường hợp cụ thể. Hồ sơ quản lý không chỉ là giấy tờ, mà là cả quá trình theo dõi, đồng hành. Mỗi người một hoàn cảnh, một vướng mắc, nhưng đều chung một điểm: cần được tin tưởng và trao cơ hội.
Từ Mađaguôi đến Cát Tiên 3, thay đổi địa bàn nhưng không thay đổi cách làm. Vẫn là sự gần dân, sát dân, vẫn là những buổi trò chuyện không khoảng cách, vẫn là quan điểm lấy phòng ngừa làm gốc, lấy cảm hóa làm trọng tâm.
Giữa bộn bề công việc bảo đảm an ninh trật tự, xử lý tin báo, đấu tranh tội phạm, những việc làm âm thầm ấy ít khi được nhắc đến. Nhưng chính sự âm thầm đó lại góp phần ngăn chặn nguy cơ tái phạm từ sớm, từ xa.
Con đường hoàn lương chưa bao giờ dễ dàng. Song khi có những “bà đỡ” tận tâm như Trưởng Công an xã Hoàng Trung Kiên và đồng đội, những bước chân từng lầm lỡ sẽ bớt chông chênh hơn.
Và phía cuối con đường ấy, không chỉ là sự trở lại của một công dân, mà còn là sự hồi sinh của niềm tin – niềm tin rằng xã hội luôn rộng cửa với những ai thật lòng muốn làm lại cuộc đời.
