Ung thư nam khoa thường diễn tiến âm thầm, dễ bị bỏ qua

Ngày 5-6, chia sẻ bên lề hội thảo tập huấn chuẩn châu Âu về nam khoa 2026 của Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM), TS.BS Mai Bá Tiến Dũng, Trưởng khoa Nam học Bệnh viện Bình Dân, cho biết ung thư dương vật là bệnh lý hiếm gặp tại các nước phát triển như Mỹ và châu Âu, với tỉ lệ khoảng 1/100.000 dân.

Tuy nhiên, tại Việt Nam và nhiều nước châu Á, cũng như một số khu vực ở Brazil và châu Phi, tỉ lệ mắc bệnh cao hơn đáng kể, khoảng 17/100.000 dân.

Các yếu tố nguy cơ gồm nhiễm HPV, không cắt bao quy đầu, vệ sinh cơ quan sinh dục kém và hút thuốc lá. Trong đó, việc cắt bao quy đầu từ sớm được ghi nhận có thể giúp giảm nguy cơ ung thư dương vật tới 27 lần.

BS Dũng cho biết ung thư dương vật không chỉ ảnh hưởng sức khỏe mà còn gây tổn thương tâm lý nặng nề. Nhiều người bệnh rơi vào trạng thái tự ti, mặc cảm khi mất đi một phần cơ thể gắn liền với bản sắc nam giới. Một số nghiên cứu cho thấy khoảng 50% bệnh nhân phải cắt toàn bộ dương vật bị trầm cảm và khoảng 13% có ý định tự tử.

Hiện nay, xu hướng điều trị trên thế giới là ưu tiên phẫu thuật bảo tồn thay vì cắt bỏ triệt căn như trước. Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng, tỉ lệ sống còn tương đương phương pháp triệt căn, trong khi vẫn giữ được chức năng và hình thể của cơ quan sinh dục.

“Điều trị ung thư không chỉ là loại bỏ khối u mà còn phải bảo tồn chất lượng sống cho người bệnh” - BS Dũng nhấn mạnh.

Theo đó, một hướng phát triển mới trong lĩnh vực này là tạo hình cơ quan sinh dục nam sau điều trị ung thư. Mục tiêu là giúp bệnh nhân có thể tiểu đứng, quan hệ tình dục và từng bước phục hồi chức năng sinh sản.

Theo BS Dũng, ung thư cơ quan sinh dục và các phương pháp điều trị như hóa trị, xạ trị có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản do làm tổn thương tế bào sinh tinh. Vì vậy, bảo tồn khả năng sinh sản cần được đặt ra ngay từ đầu.

Đối với nam giới trưởng thành, giải pháp phổ biến là trữ đông tinh trùng trước điều trị. Trường hợp không thể xuất tinh, bác sĩ có thể lấy tinh trùng trực tiếp từ mô tinh hoàn để bảo quản. Tuy nhiên, tỉ lệ hồi phục tinh trùng sau rã đông thường chỉ đạt khoảng 60-65%.

Thực tế lâm sàng cho thấy đa số bệnh nhân đến viện khá muộn. “Mỗi tuần chúng tôi phẫu thuật khoảng 5-6 trường hợp ung thư dương vật. Phần lớn người bệnh đến ở giai đoạn thứ 3 nên không còn nhiều cơ hội điều trị bảo tồn” - BS Dũng cho biết.

Đối với ung thư tinh hoàn, trung bình mỗi tuần đơn vị cũng tiếp nhận và phẫu thuật từ 2-3 trường hợp.

Các bệnh lý này thường diễn tiến âm thầm. Ung thư dương vật thường bắt đầu bằng một nốt nhỏ ở quy đầu hoặc dưới bao quy đầu, sau đó phát triển dần thành khối sùi lớn trong nhiều tháng. Trong khi đó, ung thư tinh hoàn thường không gây đau, người bệnh chỉ tình cờ phát hiện khối bất thường khi tự kiểm tra.

BS Dũng khuyến cáo nam giới nên chủ động tự khám cơ quan sinh dục trong lúc tắm rửa, vệ sinh hằng ngày. Nếu phát hiện nốt bất thường, khối u hoặc tổn thương kéo dài, cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Theo ông, điều quan trọng nhất hiện nay là nâng cao nhận thức cộng đồng về việc phát hiện sớm. “Người bệnh chính là người đầu tiên có thể nhận ra những thay đổi bất thường của cơ thể mình. Phát hiện càng sớm thì cơ hội bảo tồn chức năng và chất lượng sống càng cao” - BS Dũng nói.

Bé trai nguy kịch vì tăm tre đâm thủng tim, tràn mủ màng tim hiếm gặp