Ngày 14-6, một nguồn tin cho biết Thanh tra tỉnh Cà Mau vừa có công văn chuyển toàn bộ hồ sơ sang Công an tỉnh Cà Mau, đề nghị khởi tố vụ án cố ý làm trái trong việc đấu thầu thuốc ở các bệnh viện trong tỉnh Cà Mau.
Trong khi các bệnh viện ở Cà Mau vẫn cho rằng mình không sai, tiếp tục khiếu nại thì Thanh tra tỉnh Cà Mau vẫn giữ nguyên quan điểm. Để rộng đường dư luận, chúng tôi nêu thực trạng đấu thầu thuốc cùng phân tích của một chuyên gia trong đấu thầu thuốc của Sở Y tế TP.HCM về vụ việc gây tranh cãi này.
Đấu thầu để… mua thuốc giá cao!
Bốn năm qua, Cà Mau áp dụng phương pháp đấu thầu là: các đơn vị tham gia đấu thầu sẽ được xét chọn lọc vòng sơ tuyển khi đạt số điểm kỹ thuật 70% trên thang điểm quy định (điểm kỹ thuật là năng lực tài chính, kinh nghiệm… ngoài giá thuốc). Theo quy định, với gói thầu mua sắm hàng hóa, sau khi đạt số điểm này, các nhà thầu sẽ được xét trúng thầu khi có giá bán hàng thấp nhất. Tuy nhiên, Cà Mau lại dùng số điểm kỹ thuật trên, cộng với số điểm gọi là “điểm kỹ thuật vượt trội”, cộng thêm điểm giá đấu tốt. Nhà thầu có tổng số điểm từ ba loại điểm trên cao nhất sẽ được xét trúng thầu.
Việc mua thuốc giá cao gây thiệt hại quỹ BHYT, tăng chi phí cho người bệnh. (Ảnh có tính chất minh họa) Ảnh: TV
Thanh tra tỉnh Cà Mau chỉ rõ: Với cách trên, Cà Mau đã mua nhiều mặt hàng thuốc với giá cao nhất trong khi giá thấp lại không được chọn. Chẳng hạn tại gói thầu thuốc Việt Nam 2012, với mặt hàng Paracetamol 350 mg, có bốn nhà thầu tham gia với mức giá 81, 120, 130, 137 (đồng/viên) nhưng ngành y tế Cà Mau xét trúng thầu cho nhà thầu có mức giá 137 đồng/viên. Tương tự, với cùng một loại thuốc do Ấn Độ sản xuất, có tên biệt dược là Dolzero, cùng hoạt chất nhưng chủ đầu tư đã chọn nhà thầu có giá 6.200 đồng/viên, thay vì chọn nhà thầu có giá 2.900 đồng/viên… Thanh tra kết luận: Bốn năm qua các bệnh viện sai phạm hơn 21 tỉ đồng trong đấu thầu thuốc.
Bệnh viện: “Thuốc chứ không phải bột mì”
Trong khiếu nại, các bệnh viện thừa nhận áp dụng phương pháp xét thầu chưa đúng pháp luật nhưng không cố ý làm trái. “Việc xét trúng thầu cho một số nhà thầu có giá cao là do chỉ đạo của UBND tỉnh Cà Mau. Bởi thông báo số 769 ngày 16-9-2011, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau nêu rõ: Thuốc điều trị bệnh là hàng hóa đặc biệt. Trong quá trình lựa chọn phải xem xét chất lượng là quan trọng, làm cơ sở xem xét các khía cạnh tiếp theo. Cạnh đó, không thể chọn những loại thuốc giá rẻ nhưng có chất lượng như bột mì bỏ vào cơ thể người bệnh. Cách làm của các bệnh viện là có lợi cho người bệnh…” - một bệnh viện có tên trong kết luận thanh tra lập luận.
Về việc vì sao thuốc có cùng hoạt chất, hàm lượng, quốc gia sản xuất mà các bệnh viện vẫn chọn loại có giá cao, Sở Y tế Cà Mau cho rằng thuốc là loại hàng hóa đặc biệt, không thể lấy sự giống nhau về hoạt chất, hàm lượng, quốc gia sản xuất để đánh giá chất lượng.
Chuyên gia: Chọn giá cao là sai
Một chuyên gia trong đấu thầu thuốc của Sở Y tế TP.HCM nhận định: Đấu thầu thuốc mà chọn giá cao là sai. Chỉ đạo của UBND tỉnh Cà Mau chỉ nói là yêu cầu lựa chọn thuốc có chất lượng không đồng nghĩa với việc lựa chọn thuốc giá cao.
Vị chuyên gia viện dẫn: “Quy định của Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn cho thấy: với gói thầu mua sắm hàng hóa thì sử dụng phương pháp chấm điểm hoặc phương pháp đánh giá theo tiêu chí “đạt”, “không đạt” để đánh giá về kỹ thuật. Trường hợp xây dựng tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật là thang điểm thì phải xác định mức yêu cầu tối thiểu về kỹ thuật, bảo đảm không được quy định thấp hơn 70% tổng số điểm về kỹ thuật; trường hợp yêu cầu về kỹ thuật cao thì mức yêu cầu tối thiểu không được quy định thấp hơn 80%. Nếu đưa điểm kỹ thuật 70% thì sản phẩm của Ấn Độ, Hàn Quốc, Trung Quốc… cũng vào được nhưng phải chọn giá thấp nhất. UBND Cà Mau chỉ đưa chủ trương, còn ai làm sai thì phải chịu trách nhiệm”.
Sau khi viện dẫn nhiều cách tính chuyên sâu, phức tạp trong đấu thầu thuốc, vị chuyên gia này gút: Không thể nói để đạt chất lượng cao nên phải mua thuốc giá cao, đó là sai quy định.
TRẦN VŨ - DUY TÍNH
