Xóa bỏ mô hình Tập đoàn Vinashin

Ngày 31-10, Bộ GTVT chính thức phát thông báo về việc xóa bỏ mô hình Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin) và thay vào đó là một tên gọi mới là Tổng Công ty Công nghiệp Tàu thủy (SBIC).

Như vậy sau bảy năm hoạt động, gây ra nhiều tai tiếng nợ nần, giờ đây Vinashin đang bước vào những ngày cuối cùng trước khi “tên, họ” mới được cấp giấy chứng nhận.

Hạ cấp và “thay tên, đổi họ”

Theo Bộ GTVT, việc thành lập SBIC trên cơ sở tổ chức lại công ty mẹ và một số đơn vị thành viên của Vinashin. Công ty mẹ là công ty TNHH một thành viên (MTV) do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, với số vốn điều lệ tại thời điểm thành lập là 9.520 tỉ đồng. Các ngành, nghề kinh doanh chính là đóng mới, sửa chữa, tái chế, phá dỡ tàu thủy…

Tám công ty con gồm: Công ty TNHH MTV Đóng tàu Phà Rừng; Công ty TNHH MTV Đóng tàu Bạch Đằng; Công ty TNHH MTV Đóng tàu Hạ Long; Công ty TNHH MTV Đóng tàu Thịnh Long; Công ty TNHH MTV Đóng tàu Cam Ranh; Công ty TNHH MTV Công nghiệp Tàu thủy Sài Gòn; Công ty TNHH MTV Đóng tàu và Công nghiệp hàng hải Sài Gòn; Công ty Cổ phần Đóng tàu Sông Cấm.

Tới đây, tập đoàn có thương hiệu Vinashin sẽ chấm dứt và đổi tên thành SBIC. Ảnh: CTV

“Sau khi được thành lập, Tổng Công ty Công nghiệp Tàu thủy có trách nhiệm kế thừa các quyền, nghĩa vụ pháp lý và lợi ích hợp pháp của Tập đoàn Vinashin; trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư vốn vào các công ty con, công ty liên kết; chịu trách nhiệm bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước tại công ty mẹ và vốn đầu tư vào công ty con, công ty liên kết” - Bộ GTVT cho biết.

Đối với 234 doanh nghiệp (DN) thuộc cơ cấu Tập đoàn Vinashin trước đây, Bộ GTVT cho hay sẽ không tiếp tục duy trì trong cơ cấu tổng công ty. Theo đó, sẽ cổ phần hóa, bán chuyển nhượng vốn, chuyển giao, sáp nhập 69 DN; bán, giải thể, phá sản 165 DN. “Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam Vinashin chấm dứt hoạt động kể từ ngày Tổng Công ty Công nghiệp Tàu thủy (SBIC) được cấp giấy chứng nhận đăng ký DN” - thông báo của Bộ GTVT nói rõ.

Chiều cùng ngày, một lãnh đạo của Vinashin cho biết đến giờ vẫn đang làm các thủ tục để xin cấp giấy chứng nhận kinh doanh cho SBIC. “Thời điểm Vinashin chấm dứt hoạt động phụ thuộc vào việc khi nào được cấp giấy chứng nhận đăng ký DN” - vị này cho hay.

Sao phải “mặc cảm” với tên Vinashin?

Ngay sau khi Bộ GTVT công bố việc đổi tên Vinashin thành SBIC, nhiều chuyên gia kinh tế cho biết họ cảm thấy rất khó hiểu với quyết định đổi tên này. Vấn đề không phải nằm ở chỗ tên là Vinashin hay SBIC mà là ở việc vận hành DN đó như thế nào. Thậm chí có chuyên gia còn nhận định đổi tên chỉ mới giải quyết được vấn đề tâm lý.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh nói: “Tập đoàn đổ vỡ, không xứng với quy mô tập đoàn nữa nên việc chuyển thành tổng công ty là hợp lý. Tuy nhiên, việc đổi tên từ Vinashin thành SBIC thì tôi chưa hiểu. Vậy các vấn đề pháp lý từng liên quan đến Vinashin thì sao? Tôi cho rằng cần phải có tuyên bố rõ ràng từ cơ quan quản lý nhà nước. Cái tên dù khác đi nữa nhưng nghĩa vụ tài chính thì SBIC vẫn phải chịu”.

Chuyên gia Bùi Kiến Thành cũng thẳng thắn cho rằng việc đổi tên này sẽ chẳng thay đổi được gì trong khi vấn đề cơ bản là họ sẽ làm những gì với DN này trong thời gian tới. “Thương hiệu của Vinashin chưa tốt nhưng cũng không phải là quá xấu. Cơ bản là chúng ta làm gì để DN tốt hơn. Nếu chỉ thay áo mà bên trong không thay đổi gì thì cũng như nhau. Trên thế giới cũng có rất nhiều tập đoàn lớn làm ăn khó khăn, thậm chí đứng trên bờ vực phá sản, ví dụ như Daewoo (Hàn Quốc) nhưng họ đâu có đổi tên, họ cố gắng làm ăn và trở lại” - ông Thành nói.

Một chuyên gia thương hiệu nói thêm: “Có lẽ mỗi lần nhắc đến Vinashin thì người dân đều nghĩ ngay đến chữ nợ. Cho nên việc đổi tên lần này, tôi nghĩ cũng có yếu tố tâm lý, muốn xóa bỏ tâm lý đó. Tuy nhiên, chúng ta phải thẳng thắn thừa nhận với nhau một điều rằng nợ của Vinashin thì vẫn còn đó, tức là bản chất không thay đổi”.

Còn về góc độ giá trị thương hiệu của Vinashin, chuyên gia này cho rằng từ trước tới nay, Vinashin cũng chưa phải là DN tạo được dấu ấn tốt về thương hiệu. Vậy nên việc đổi tên này không có thiệt hại nào cả. Tuy nhiên, điều mà cơ quan quản lý cần quan tâm trong lúc này là hoạch định lại chiến lược để DN này phát triển chứ không phải chỉ là đổi tên.

THÀNH VĂN - MAI PHƯƠNG