Ngày 17-3, giá vàng trong nước tiếp tục đi xuống dù thị trường quốc tế nhích lên khiến khoảng cách giữa hai thị trường nới rộng lên hơn 23 triệu đồng/lượng.
Giá vàng giảm liên tục
Cụ thể, vàng miếng của SJC được các doanh nghiệp niêm yết ở mức 179,6 - 182,6 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giảm 500.000 đồng/lượng ở cả hai chiều so với cuối phiên hôm qua. Biên độ chênh lệch mua bán vẫn duy trì quanh mức 3 triệu đồng/lượng.
So với đỉnh gần đây 191 triệu đồng/lượng thiết lập ngày 2-3, giá bán vàng miếng hiện đã giảm khoảng 7,4 triệu đồng/lượng chỉ sau hơn hai tuần.
Diễn biến tương tự cũng xảy ra với vàng nhẫn. Vàng nhẫn trơn tại SJC hiện được niêm yết ở mức 179,3 - 182,3 triệu đồng/lượng, thấp hơn giá đóng cửa hôm qua khoảng 500.000 đồng/lượng. Tính từ vùng giá kỷ lục đầu tháng 3, sản phẩm này đã giảm khoảng 7-8 triệu đồng/lượng tùy doanh nghiệp.
Trong khi đó, tại Sacombank-SBJ, vàng nhẫn trơn được giao dịch ở mức 173,1 - 176,1 triệu đồng/lượng, giảm 200.000 đồng/lượng so với một ngày trước. Nếu so với thời điểm cao điểm quanh dịp vía Thần Tài, giá vàng nhẫn tại đây đã giảm khoảng 2,3 triệu đồng/lượng, còn so với đỉnh đầu tháng 3 thì đã “bốc hơi” tới 7,5 triệu đồng mỗi lượng.
Trái ngược với xu hướng trong nước, thị trường quốc tế ghi nhận giá tăng nhẹ. Giá vàng thế giới hiện nhích thêm khoảng 17 USD/ounce, lên vùng 5.022 USD/ounce.
Quy đổi theo tỉ giá tại các ngân hàng thương mại, giá vàng thế giới tương đương khoảng 159,5 triệu đồng/lượng (chưa bao gồm thuế và các chi phí liên quan). Như vậy, vàng trong nước vẫn cao hơn thế giới khoảng 23 triệu đồng mỗi lượng, mức chênh lệch tiếp tục duy trì ở vùng rất cao của nhiều năm trở lại đây.
Đáng chú ý, kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát ngày 28-2, giá vàng thế giới không những không tăng mạnh như thông lệ của các giai đoạn bất ổn địa chính trị mà còn quay đầu giảm sâu. Tính đến nay, kim loại quý này đã mất khoảng 340 USD/ounce. Nếu so với đỉnh lịch sử thiết lập vào cuối tháng 1 quanh mốc 5.600 USD/ounce, giá vàng hiện đã giảm gần 580 USD/ounce bất chấp căng thẳng ở khu vực Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Vì sao vàng giảm dù bất ổn địa chính trị gia tăng?
Trao đổi với PLO, TS Lê Bá Chí Nhân - Chuyên gia tài chính cho biết: "Về nguyên tắc, vàng từ lâu được xem là tài sản trú ẩn an toàn trong hệ thống tài chính toàn cầu. Do đó, mỗi khi xuất hiện các cú sốc địa chính trị hoặc xung đột vũ trang, chẳng hạn như căng thẳng tại Trung Đông, tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư thường gia tăng. Dòng vốn khi đó có xu hướng dịch chuyển sang vàng như một kênh bảo toàn giá trị, qua đó tạo lực đẩy khiến giá kim loại quý này tăng lên.
Tuy nhiên, trong những ngày vừa qua, chúng ta lại đang chứng kiến điều ngược lại. Đó là thị trường vàng không tăng mà thậm chí điều chỉnh giảm dù bất ổn vẫn gia tăng."
Lý giải về nguyên nhân, TS Nhân cho biết: Thứ nhất là hiệu ứng chốt lời sau giai đoạn tăng nóng của thị trường. Trong suốt năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, giá vàng đã trải qua một chu kỳ tăng rất mạnh, nhiều lần thiết lập các mức đỉnh lịch sử. Khi mặt bằng giá được đẩy lên cao, các quỹ đầu tư cũng như nhà đầu tư tổ chức thường có xu hướng bán ra để chốt lợi nhuận trong ngắn hạn khiến giá vàng điều chỉnh dù rủi ro địa chính trị vẫn còn.
Thứ hai, sự mạnh lên của đồng USD và mặt bằng lãi suất thực cũng tạo áp lực đáng kể lên giá vàng. Bởi lẽ, vàng vốn là tài sản không mang lại dòng tiền hay lợi suất, vì vậy khi lợi suất trái phiếu tăng hoặc đồng USD lên giá, dòng vốn toàn cầu thường có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản tài chính có khả năng sinh lời tốt hơn. Trong bối cảnh đó, sức hấp dẫn của vàng tạm thời suy giảm, kéo theo áp lực điều chỉnh giá. Đây là một quy luật quen thuộc của thị trường kim loại quý.
Thứ ba, yếu tố rủi ro địa chính trị trong nhiều trường hợp đã được thị trường “định giá trước”. Trên thực tế, nhà đầu tư thường có xu hướng mua vàng ngay khi xuất hiện tín hiệu căng thẳng. Vì vậy, khi sự kiện địa chính trị thực sự bùng phát, giá vàng đôi khi không còn tăng mạnh như kỳ vọng, do phần lớn thông tin đã được phản ánh vào giá từ trước.
Thứ tư, dòng tiền toàn cầu hiện đang phân bổ sang nhiều kênh đầu tư khác như cổ phiếu công nghệ, năng lượng hay các tài sản tài chính mới. Khi nhà đầu tư tìm thấy nhiều cơ hội sinh lời hấp dẫn hơn, một phần vốn có thể tạm thời rời khỏi thị trường vàng. Điều này khiến vai trò trú ẩn của vàng trong ngắn hạn phần nào suy giảm, dù xét trong dài hạn, kim loại quý này vẫn được xem là một trong những công cụ quan trọng để bảo toàn giá trị tài sản.
Tuy nhiên, xét trong trung và dài hạn, nếu các bất ổn địa chính trị tiếp tục kéo dài và áp lực lạm phát chưa hạ nhiệt, vàng vẫn nhiều khả năng duy trì vai trò là một kênh phòng thủ quan trọng, được nhà đầu tư sử dụng để bảo toàn giá trị tài sản trong những giai đoạn thị trường nhiều biến động.
Mối liên hệ giữa giá vàng, dầu và USD
Nhận định về việc giá vàng giảm trong khi giá dầu và USD tăng, TS Nhân cho rằng việc giá vàng giảm trong khi giá dầu có xu hướng tăng và đồng USD mạnh lên thực chất phản ánh sự dịch chuyển dòng vốn trong hệ thống tài chính toàn cầu, chứ không đơn thuần là phản ứng trực tiếp với một yếu tố riêng lẻ.
Trước hết, khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông gia tăng, giá dầu thường tăng do lo ngại gián đoạn nguồn cung năng lượng. Giá dầu tăng có thể làm chi phí sản xuất và vận tải toàn cầu gia tăng, từ đó tạo áp lực lên lạm phát.
Cần nhấn mạnh rằng trong dài hạn, nếu giá dầu cao kéo dài khiến lạm phát thực sự gia tăng và niềm tin vào các đồng tiền pháp định suy yếu, vàng vẫn có thể quay lại vai trò là công cụ phòng ngừa rủi ro lạm phát. Do đó, những biến động giảm giá của vàng trong giai đoạn hiện nay chủ yếu mang tính điều chỉnh ngắn hạn trong bối cảnh thị trường đang tái cân bằng dòng vốn.
TS Lê Bá Chí Nhân - Chuyên gia tài chính
Tuy nhiên, khi nguy cơ lạm phát tăng trở lại, thị trường thường kỳ vọng các ngân hàng trung ương lớn, nhất là Cục dữ trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn hoặc trì hoãn việc giảm lãi suất.
Khi lãi suất ở mức cao, đồng USD thường có xu hướng mạnh lên vì dòng vốn quốc tế tìm đến các tài sản định danh bằng USD như trái phiếu chính phủ Mỹ. Khi đó, vàng là tài sản không sinh lãi sẽ chịu áp lực giảm giá do chi phí cơ hội nắm giữ vàng tăng lên. Ngoài ra, việc đồng USD tăng giá cũng khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác, qua đó làm giảm nhu cầu trên thị trường quốc tế.
