Ngày 12-2, các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội, cho biết vừa cứu chữa thành công một nam bệnh nhân bị viêm màng não mủ, áp xe đa cơ quan và viêm mủ nội nhãn tưởng chừng mù lòa vĩnh viễn do nhiễm vi khuẩn Nocardia.
Cụ thể, bệnh nhân nam (43 tuổi, quê Thái Nguyên) nhập viện trong tình trạng đau đầu dữ dội, được chẩn đoán viêm màng não mủ nặng dựa trên các chỉ số điển hình từ dịch não tủy và xét nghiệm vi khuẩn. Chỉ sau hai ngày điều trị, mắt phải bệnh nhân bắt đầu sưng đỏ, chảy dịch và đau nhức không thể mở.
Dù được áp dụng phác đồ kháng sinh liều cao (Meropenem 6g/ngày), tình trạng của bệnh nhân vẫn diễn tiến theo chiều hướng khó lường.
Kết quả chọc dịch não tủy lần thứ ba đột ngột xấu đi. Cùng lúc đó, mắt phải bệnh nhân rơi vào tình trạng viêm mủ nội nhãn, mất hoàn toàn khả năng nhìn (sáng tối âm tính). Mắt trái cũng suy giảm thị lực nghiêm trọng, chỉ còn 1/10.
Kết quả chụp CT và cộng hưởng từ cho thấy hình ảnh áp xe rải rác ở cả não và phổi, tạo nên một bức tranh tổn thương đa cơ quan phức tạp.
Trước diễn biến không giống viêm màng não mủ thông thường, các bác sĩ đã thực hiện hội chẩn khẩn cấp. Nghi ngờ lao màng não được đặt ra nhưng sau đó một giả thuyết khác được đồng thuận: người bệnh nhiễm vi khuẩn Nocardia. Đây là loại vi khuẩn hiếm gặp, khó nuôi cấy và thường gây tổn thương đa cơ quan, rất dễ khiến thầy thuốc chẩn đoán nhầm hướng.
Tại buổi hội chẩn, ê-kíp điều trị đã đưa ra quyết định là dừng hướng điều trị lao để tập trung đánh vào Nocardia bằng sự phối hợp của bốn loại kháng sinh mạnh gồm Meropenem, Linezolid, Biseptol IV và Amikacin.
TS.BS Đỗ Văn Thành, Trưởng Phòng Viêm gan virus, cho biết đây là một bài toán cân não bởi mọi phán đoán lúc đó dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và sự nhạy cảm nghề nghiệp khi chưa bắt được tác nhân qua nuôi cấy.
Song song với việc điều trị toàn thân, các bác sĩ chuyên khoa Mắt đã phải triển khai phác đồ tiêm nội nhãn. Sau khi các loại thuốc ban đầu không đem lại đáp ứng, các bác sĩ quyết định sử dụng Amikacin tiêm trực tiếp vào mắt để tấn công trúng đích vi khuẩn Nocardia.
Sau hai mũi tiêm đặc hiệu, thị lực bệnh nhân bắt đầu có sự cải thiện kỳ diệu. Mắt phải từ chỗ mù hoàn toàn đã có cảm giác ánh sáng trở lại, mắt trái dần nhìn rõ hơn.
Sau một tuần điều trị theo phác đồ mới, các chỉ số viêm trong dịch não tủy giảm mạnh, các ổ áp xe não và phổi trên phim chụp cũng thu nhỏ rõ rệt. Bác sĩ Phùng Thị Thúy Hằng, Phó Trưởng khoa Mắt, nhận định đây là trường hợp đặc biệt khi người bệnh được “tái sinh nội nhãn cầu”, thoát khỏi bản án mù lòa suốt đời thường thấy ở các ca viêm mủ nội nhãn nặng.
Sau 41 ngày kiên trì điều trị, bệnh nhân đã hồi phục cả về thể chất lẫn tinh thần, có thể tự sinh hoạt và đi lại bình thường. Việc cứu sống và giữ lại đôi mắt cho bệnh nhân là thành quả của sự phối hợp đa chuyên khoa nhuần nhuyễn tại Bệnh viện Bạch Mai, giúp người đàn ông là lao động chính trong gia đình kịp trở về quê nhà đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
