Ai mặc áo “tân thời” cho hai Kiều?

1. Hai tà áo dài mà hai Kiều vận trong tranh ở Dinh Thống Nhất có thể nói rất “đời sống mới”. Nghĩa là, cổ áo hai Kiều mặc may thấp xuống; vai áo bắt đầu được cắt lối raglan để ngực và tay áo ôm hơn. Ngoài ra áo được “may chiết eo”, lượn theo thân người, thậm chí cảm giác như hai Kiều mặc rất chật để “tôn ngực”. Eo áo cắt cao để hở cạp quần; gấu áo cắt ngang thẳng và dài ngang đầu gối...

Ảnh 1: Bức tranh hai nàng Kiều “tân thời” trong Dinh Thống Nhất.

Nếu lấy “mẫu thiết kế” trong tranh đối chiếu với mẫu áo dài (“tạm ứng” thời Nguyễn Du viết Truyện Kiều, những năm 1820 đến 1825 hoặc trước hoặc sau đó) mới thấy khác một trời một vực. Thời kỳ này, phần đông áo dài phụ nữ đều may theo thể năm thân hay năm tà. Mỗi thân áo trước và sau đều có hai tà, khâu lại với nhau dọc theo sống áo. Thêm vào đó là tà thứ năm ở bên phải, trong thân trước. Tay áo may nối phía dưới khuỷu tay. Cổ, tay và thân trên áo thường ôm sát người, rồi tà áo may rộng ra từ sườn đến gấu và không chiết eo…

Tất nhiên, vì truyện Kiều “chuyển thể” từ tiểu thuyết Trung Quốc (“Đoạn trường tân thanh”), nên để hai nàng Kiều phải vận trang phục thời Minh đúng theo bối cảnh của truyện là hợp nhất. Ta có thể tham khảo một bức tranh hai nàng Kiều khác (ảnh 2).

Ảnh 2: Bức tranh hai nàng Kiều khá “chuẩn” của Lê Lam.

2. Không chỉ không hợp lý ở trang phụcNgoài áo dài “cách tân” ra, tóc hai nàng để mặc cho gió cuốn đi cũng xem ra rất gây phản cảm. Lấy một ví dụ, cứ để hai Kiều ăn vận hai bộ áo dài đó, kiểu tóc tai “óng mượt như tơ” và bồng bềnh trong gió như thế nhưng che đi một nửa bức tranh bên phải, tức là nửa có chàng Vương và Kim Trọng thì bức tranh sẽ “lột xác” thành một bức họa hai “người mẫu” vận áo dài đang “làm điệu”. Thậm chí nếu làm vậy có chú thích cho tranh đó là hai Kiều đang e lệ nép vào dưới hoa thì cũng khó lòng thuyết phục được người xem. Cũng may bức tranh “sống được” là nhờ một phần chàng Vương và Kim Trọng “dính” vào.

Nhiều người xem tranh cho rằng hai Kiều nói riêng và những người phụ nữ thời xưa không ai để kiểu tóc như vậy mà thường vấn gọn ở nửa đầu sau, để lộ gáy và cài trâm rất cầu kỳ chứ không để buông thõng như hai Kiều trong bức tranh nom rất hoành tráng kia.

Theo NGUYỄN PHẠM (TT&VH)