Bộ trưởng Bộ Tài chính: 40 năm đổi mới chưa bao giờ tăng trưởng 2 con số

Sáng 21-4, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn được dành thời gian 10 phút để giải trình các ý kiến đại biểu Quốc hội nêu liên quan đến lĩnh vực mình điều hành tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội đang diễn ra.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định mục tiêu tăng trưởng hai con số đã được ghi vào Nghị quyết Đại hội XIV, gắn với hai cột mốc lịch sử 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước, hướng đến mục tiêu “đến 2045 trở thành nước có nền công nghiệp phát triển hiện đại”.

"Chưa bao giờ chúng ta đạt được tăng trưởng hai con số"

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, tăng trưởng hai con số “là mục tiêu vô cùng thách thức, nhưng là con đường tất yếu, không có con đường nào khác".

Dẫn số liệu của tổ chức Development Vost, ông cho biết từ năm 1946 đến nay, toàn thế giới chỉ có 13 quốc gia và vùng lãnh thổ duy trì mức tăng trưởng hai con số liên tục trên 10 năm, để chuyển mình từ nghèo sang phát triển.

"Quay lại lịch sử hơn 40 năm đổi mới của chúng ta, chúng ta chỉ có 2 năm đạt tăng trưởng trên 9%, và chưa bao giờ đạt được tăng trưởng hai con số", Bộ trưởng nói.

Để thực hiện nhiệm vụ này, Bộ trưởng cho hay căn cứ vào Nghị quyết Đại hội XIV, Kết luận 18 của Hội nghị Trung ương lần thứ hai, Chính phủ đã cụ thể hóa bằng 59 chỉ tiêu ngành, 11 nhóm nhiệm vụ giải pháp và "92 nhiệm vụ rất cụ thể cho năm 2026".

Ông dẫn lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: "Định hướng đã rõ ràng rồi, đường lối rất mạch lạc rồi, hàng ngũ đã chỉnh tề rồi, bây giờ chỉ có quyết tâm thực hiện quyết liệt, hiệu quả."

Thông tin thêm, Bộ trưởng cho hay quý I-2026, Việt Nam ghi nhận tăng trưởng ước đạt 7–8%, xuất khẩu tăng hơn 19%, số doanh nghiệp đăng ký mới tăng 31,7%. Giải ngân đầu tư công cũng nhích lên 1,2% so với cùng kỳ.

Nhấn mạnh đây là con số rất ấn tượng, tuy nhiên, Bộ trưởng cũng cảnh báo: "Từ quý II trở đi, chúng ta sẽ thấm rõ tác động của xung đột Trung Đông”.

Ông dẫn đánh giá của các chuyên gia và cho hay cứ mỗi 10% giá dầu thô tăng, tăng trưởng GDP sẽ bị bào mòn khoảng 0,4% và lạm phát có thể nhảy thêm 0,5%. Mặt khác, giá dầu không chỉ tác động trực tiếp đến giá xăng, nó kéo theo toàn bộ chuỗi đầu vào sản xuất, từ phân bón đến hóa chất công nghiệp.

Dẫn ví dụ cụ thể từ thông tin của Viettel, Bộ trưởng cho biết hiện giá một sợi cáp quang đã tăng gấp sáu lần so với cùng thời điểm. Theo ông, để năm 2026 đạt mức tăng trưởng trên 10%, với quý I chỉ đạt 7–8%, các quý còn lại chúng ta phải tăng trưởng từ 10–11%.

Sửa bốn luật thuế, nâng hệ số ICOR, cải cách thị trường vốn

Bàn về giải pháp, Bộ trưởng cho hay ngay tại kỳ họp này, Chính phủ sẽ trình Quốc hội sửa đổi bốn luật thuế trọng yếu: thu nhập cá nhân, thu nhập doanh nghiệp, giá trị gia tăng và tiêu thụ đặc biệt.

Mục tiêu là "đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, nhưng đồng thời cũng tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp phát triển", đặc biệt là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện chiếm 96% số lượng doanh nghiệp và đóng góp trên 50% GDP.

Về đầu tư công được các đại biểu quan tâm, Bộ trưởng cho biết tuần này, Thủ tướng sẽ chủ trì hội nghị toàn quốc để đôn đốc giải ngân, đảm bảo đạt mục tiêu năm 2026.

Về chỉ số ICOR (hệ số đầu tư tăng trưởng), Bộ trưởng cho biết Việt Nam hiện ở mức 4,7–6, trong khi đó, Trung Quốc là 2,7, Nhật Bản 3,2, Hàn Quốc 3. "Nếu chúng ta không cải thiện được chỉ số ICOR hiện nay khoảng 4,7–6 thì để tăng trưởng hai con số, tổng đầu tư toàn xã hội có thể phải lên tới 70% GDP."

Bộ trưởng nói cần phải kéo ICOR về khoảng 4–4,5, dù mức này vẫn cao so với một số nước. Ông đồng tình với đề xuất của các đại biểu về mô hình đầu tư cuốn chiếu, làm dứt điểm từng dự án thay vì dàn trải, như một hướng cải thiện ICOR thực tế.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn sau đó đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò của thị trường vốn. Ông thừa nhận nền kinh tế đang "còn phụ thuộc nhiều vào thị trường tiền tệ" trong khi đầu tư hạ tầng và phát triển chiến lược đòi hỏi vốn dài hạn, phải đến từ thị trường vốn gồm trái phiếu và cổ phiếu.

Thị trường cổ phiếu đang trong quá trình nâng hạng từ "cận biên" lên "mới nổi" có thể là một cơ hội để thu hút vốn. Thị trường trái phiếu Chính phủ, sau giai đoạn phục hồi, đặt mục tiêu huy động 900 nghìn tỉ đồng trong năm 2026, tăng từ 800 nghìn tỉ của năm 2025.

“Để thị trường vốn phát triển, cần cải cách đồng bộ từ thể chế, hạ tầng đến thành viên thị trường. Đặc biệt là phát triển các định chế đầu tư chuyên nghiệp, giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ có nơi gửi vốn an toàn", Bộ trưởng Bộ Tài chính nói.

Ông nhấn mạnh "điều quan trọng nhất của nhà đầu tư là hiệu quả, kiểm soát dòng tiền và khả năng thu hồi vốn", và đây là điều các tổ chức trung gian tài chính, phối hợp với cơ quan giám sát, phải đảm bảo để thị trường "minh bạch và an toàn hơn".