Tình hình Trung Đông xuất hiện diễn biến mới trong bối cảnh đàm phán Mỹ-Iran tiếp tục bế tắc.
Chủ tịch quốc hội Iran: “Thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa một trật tự mới”
Chủ tịch Quốc hội Iran - ông Mohammad Bagher Ghalibaf nói rằng “thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa một trật tự mới”, đồng thời cho rằng tương lai thuộc về các nước phương Nam, theo hãng thông tấn Fars.
Viết trên mạng xã hội X vào tối 16-5, ông Ghalibaf nhắc lại phát biểu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rằng “thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa một trật tự mới”.
“Tôi nhấn mạnh rằng 70 ngày kháng cự của người dân Iran đã thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi này, Tương lai thuộc về Nam Bán cầu” - theo ông Ghalibaf.
Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran sẽ phải đối mặt “thời kỳ rất tồi tệ” nếu một thỏa thuận hòa bình không sớm đạt được.
“Họ có lợi ích trong việc đạt được một thỏa thuận” - ông Trump nói với đài truyền hình Pháp BFMTV.
Tổng thống Mỹ ngày 16-5 cũng đăng tải một hình ảnh trên nền tảng Truth Social kèm dòng chữ: “Đó là sự yên bình trước cơn bão”.
Bức ảnh, dường như được tạo bằng AI, cho thấy ông Trump đang chỉ tay về phía trước, xung quanh là các chiến hạm giữa vùng biển dữ dội. Quốc kỳ Iran xuất hiện trên nhiều tàu trong ảnh.
Trước đó, ngày 15-5, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết chính phủ nước này đã nhận được các thông điệp từ chính quyền ông Trump cho thấy Washington sẵn sàng tiến hành các cuộc đàm phán mới, nhưng cảnh báo rằng sự “mất lòng tin” đối với ý định thực sự của Mỹ vẫn còn tồn tại.
Mỹ đã hai lần tấn công Iran trong các cuộc đàm phán trước đây liên quan chương trình hạt nhân của Tehran.
Tổng thư ký LHQ hoan nghênh việc gia hạn lệnh ngừng bắn tại Lebanon
Ngày 16-5, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) Antonio Guterres hoan nghênh việc gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon sau vòng đàm phán mới nhất do Mỹ làm trung gian ở Washington, DC.
“Ngài Tổng thư ký hoan nghênh thông báo gia hạn thêm 45 ngày đối với việc chấm dứt các hành động thù địch, sau các cuộc đàm phán giữa Israel và Lebanon do Mỹ hỗ trợ” - theo tuyên bố của văn phòng ông Guterres.
“Ông tái khẳng định sự ủng hộ của LHQ đối với mọi nỗ lực nhằm chấm dứt xung đột và giảm bớt đau khổ cho các cộng đồng ở cả hai bên Đường Xanh” - tuyên bố cho biết thêm.
Các phái đoàn Lebanon và Israel đã gặp nhau trong hai ngày 14 và 15-5 nhằm tìm cách gia hạn lệnh ngừng bắn tại Lebanon.
Bất chấp lệnh ngừng bắn được gia hạn, Bộ Y tế Lebanon cho biết hôm 16-5 rằng 18 người đã thiệt mạng và 124 người bị thương trong vòng 24 giờ qua.
Bên cạnh đó, kênh Al Jazeera đưa tin rằng các cuộc không kích của Israel nhằm vào TP Gaza và khu vực phía bắc Dải Gaza đã khiến ít nhất 11 người Palestine thiệt mạng và hơn 60 người bị thương trong ngày 16-5.
Mỹ chuyển hướng 78 tàu trong thời gian phong toả các cảng Iran
Ngày 16-5, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết 78 tàu thương mại đã bị “chuyển hướng” trong bối cảnh phong tỏa các cảng của Iran.
CENTCOM cũng cho biết thêm 4 tàu khác đã bị “vô hiệu hóa để bảo đảm tuân thủ”.
Chính quyền Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran nhằm buộc Tehran chấp nhận các điều kiện của Washington trong các cuộc đàm phán chấm dứt chiến sự.
Đáp lại, Iran đã siết chặt đáng kể việc tiếp cận eo biển Hormuz.
Trước đó cùng ngày, ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của quốc hội Iran, nói rằng Iran đã chuẩn bị một cơ chế để quản lý hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz theo tuyến đường được chỉ định và sẽ sớm công bố kế hoạch này.
Theo ông Azizi, chỉ các tàu thương mại và những quốc gia hợp tác với Tehran mới đủ điều kiện sử dụng cơ chế này. Ông nói thêm rằng Iran sẽ thu phí đối với các dịch vụ chuyên biệt được cung cấp theo cơ chế trên.
Mỹ chấm dứt miễn trừ dầu Nga sau gián đoạn nguồn cung do chiến sự với Iran
Chính quyền Mỹ đã không gia hạn một lệnh miễn trừ trừng phạt cho phép mua dầu Nga vận chuyển bằng đường biển, chấm dứt biện pháp tạm thời được đưa ra nhằm giảm áp lực nguồn cung sau cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran, theo hãng tin Reuters.
Lệnh miễn trừ này cho phép các quốc gia tiếp tục mua dầu Nga đã được bốc lên tàu. Biện pháp đã được gia hạn thêm một tháng nhưng không được tiếp tục kéo dài sau khi hết hạn vào ngày 16-5.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trước đó cho biết giấy phép chung này sẽ không được gia hạn thêm.
Tính đến chiều 16-5 (giờ Mỹ), vẫn chưa có thông báo gia hạn nào xuất hiện trên trang web của Bộ Tài chính Mỹ và người phát ngôn của cơ quan này từ chối bình luận thêm.
Hôm 15-5, hai thượng nghị sĩ Dân chủ hàng đầu của Mỹ là Jeanne Shaheen và Elizabeth Warren đã kêu gọi chính quyền ông Trump không gia hạn lệnh miễn trừ, cho rằng biện pháp này đang mang lại nguồn thu cho Nga để phục vụ chiến dịch quân sự ở Ukraine, trong khi không có bằng chứng cho thấy nó giúp giảm giá nhiên liệu đối với người tiêu dùng Mỹ.
Lần gia hạn trước là một phần trong nỗ lực của chính quyền Mỹ nhằm kiểm soát giá năng lượng toàn cầu, vốn tăng vọt trong thời gian chiến sự với Iran. Các biện pháp bao gồm cho vay từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược Mỹ và tạm thời miễn áp dụng quy định vận tải biển mang tên Đạo luật Jones.
