Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều thông tin quan trọng.
Mỹ phóng tên lửa Hellfire vô hiệu hóa tàu hàng đang trên đường tới Iran
Ngày 30-5 Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng nước này đã "vô hiệu hóa" một tàu treo cờ Gambia đang di chuyển tới một cảng của Iran.
Trong thông báo đăng trên mạng xã hội X, CENTCOM cho biết đã phát hiện tàu hàng M/V Lian Star di chuyển trên vùng biển quốc tế hướng về một cảng của Iran tại Vịnh Oman và phát đi hơn 20 cảnh báo, đồng thời thông báo con tàu vi phạm lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt.
Theo CENTCOM, sau khi thủy thủ đoàn không tuân thủ yêu cầu dừng lại, một máy bay quân sự Mỹ đã phóng tên lửa Hellfire vào khoang động cơ của tàu, khiến con tàu mất khả năng tiếp tục hành trình tới Iran.
"Các lực lượng Mỹ đã vô hiệu hóa tàu bằng một tên lửa Hellfire bắn vào phòng máy. Con tàu hiện không còn tiếp tục di chuyển tới Iran" - CENTCOM nêu trong tuyên bố.
Quân đội Mỹ cho biết đây là tàu thương mại thứ năm bị vô hiệu hóa kể từ khi lệnh phong tỏa được triển khai. CENTCOM cũng khẳng định đã buộc 116 tàu thương mại khác phải đổi hướng nhằm thực thi đầy đủ các biện pháp phong tỏa đối với Iran.
Cùng ngày, hãng Bloomberg dẫn lời một nguồn tin am hiểu sự việc cho biết khoảng 5 quân nhân và nhân viên hợp đồng của Mỹ bị thương nhẹ sau khi Iran phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào một căn cứ không quân ở Kuwait.
Vụ việc được cho là xảy ra trong đợt giao tranh hạn chế mới nhất giữa Mỹ và Iran hôm 28-5, theo Bloomberg.
Ít nhất một máy bay không người lái MQ-9 Reaper của Mỹ bị phá hủy.
Mỹ và Iran chưa lên tiếng về thông tin trên.
Iran tuyên bố kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz
Ngày 30-5, Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya, cơ quan quân sự cấp cao của Iran, tuyên bố lực lượng vũ trang nước này đang toàn quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, theo hãng thông tấn IRNA.
Bộ chỉ huy này nhấn mạnh mọi phương tiện đi qua tuyến đường thủy chiến lược, bao gồm tàu thương mại và tàu chở dầu, chỉ được phép di chuyển theo các luồng hàng hải do Iran chỉ định và phải nhận được sự chấp thuận từ Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Iran cũng cảnh báo các lực lượng vũ trang nước này sẽ đáp trả bất kỳ hành động nào của tàu quân sự nhằm can thiệp vào việc quản lý eo biển hoặc gây gián đoạn hoạt động lưu thông hàng hải tại khu vực.
Eo biển Hormuz rạng sáng 31-5. Ảnh: MARINE TRAFFIC
Cùng ngày, Hải quân IRGC cho biết 20 tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong ngày qua dưới sự phối hợp với lực lượng của họ và các cơ quan hàng hải Iran, theo hãng thông tấn Fars.
Fars dẫn lời các quan chức Hải quân IRGC cho biết những tàu này được cấp phép đi qua eo biển do nhu cầu vận chuyển các mặt hàng thiết yếu của quốc gia sở hữu, trong đó có phân bón hóa học.
Ở diễn biến liên quan, hãng thông tấn Tasnim ngày 30-5 đưa tin các tàu Iran vẫn bị ngăn đi qua eo biển Hormuz, bất chấp tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Washington đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran.
Dẫn lời các thủy thủ Iran, Tasnim cho biết các biện pháp hạn chế vẫn được duy trì và tàu thuyền nước này tiếp tục nhận được cảnh báo từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), yêu cầu không đi vào khu vực.
Trước đó một ngày, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran "sẽ được dỡ bỏ".
Trong cùng bài đăng, ông Trump cũng nêu các điều kiện cho một thỏa thuận tiềm năng với Iran. Theo đó, Tehran phải cam kết không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ông đồng thời kêu gọi mở lại ngay lập tức eo biển Hormuz, cho phép hoạt động hàng hải diễn ra tự do theo cả hai chiều và loại bỏ mọi thủy lôi trong khu vực.
Thủ tướng Lebanon cáo buộc Israel thực hiện chính sách "đốt sạch"
Ngày 30-5, Thủ tướng Lebanon - ông Nawaf Salam cáo buộc Israel đang theo đuổi chính sách "đốt sạch" tại miền nam Lebanon, đồng thời kêu gọi chấm dứt giao tranh khi quân đội Israel tiếp tục tiến hành các cuộc không kích mới.
Theo hãng tin AFP, ông Salam cáo buộc Israel thực hiện chính sách "đốt sạch và trừng phạt tập thể" thông qua việc phá hủy các thị trấn, làng mạc và buộc người dân phải rời bỏ nhà cửa.
Ông cho rằng những hành động đó sẽ không mang lại an ninh hay ổn định cho Israel.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Lebanon vẫn bảo vệ nỗ lực đối thoại của chính phủ với Israel. Ông Salam thừa nhận kết quả đàm phán "không được bảo đảm", nhưng nhấn mạnh đây là "con đường ít tổn thất nhất đối với Lebanon và người dân nước này".
Trước đó, các phái đoàn quân sự của hai nước đã tiến hành đàm phán an ninh tại Washington hôm 29-5 và dự kiến sẽ tiếp tục các cuộc thương lượng do Mỹ làm trung gian trong tuần tới.
Về tình hình thực địa, hãng thông tấn nhà nước Lebanon (NNA) ngày 30-5 đưa tin Israel tiếp tục tiến hành nhiều cuộc tấn công ở miền nam Lebanon. Quân đội Lebanon cho biết 2 binh sĩ nước này đã bị thương nặng trong một cuộc không kích bằng UAV của Israel gần thành phố Nabatieh.
Cùng ngày, quân đội Israel phát cảnh báo sơ tán mới đối với nhiều ngôi làng gần Nabatieh và một số khu vực ở miền đông Lebanon.
Về phía mình, lực lượng Hezbollah tuyên bố đã tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào miền bắc Israel, đồng thời giao tranh trực tiếp với binh sĩ Israel tại miền nam Lebanon.
