Bên cạnh những phương pháp, kỹ thuật điều trị truyền thống như hóa trị, xạ trị, phẫu thuật đã xuất hiện thêm nhiều phương pháp kỹ thuật mới trong điều trị ung thư.
Kết hợp nhiều phương pháp
Đến nay vẫn chưa có một phương pháp, kỹ thuật nào có thể được dùng để điều trị cho mọi loại ung thư cũng như trên tất cả bệnh nhân.
Hiện nay người thầy thuốc và bệnh nhân có nhiều chọn lựa hơn trong việc quyết định phương pháp điều trị, tuy nhiên việc quyết định chọn phương pháp kỹ thuật nào cần có sự cân nhắc kỹ.
Phẫu thuật đông lạnh là gì?
Phẫu thuật đông lạnh là phương pháp điều trị dùng nitơ lỏng hoặc khí argon để tạo ra môi trường cực lạnh làm đông lạnh các tế bào tức thì để giết, phá hủy các tế bào và các mô bất thường. Phương pháp này được dùng trong điều trị vài loại ung thư, một số tổn thương tiền ung thư hoặc không phải ung thư.
Thuận lợi: Phẫu thuật đông lạnh là phương pháp điều trị ít xâm lấn hơn phẫu thuật do đó ít gây đau, chảy máu và các biến chứng do phẫu thuật cũng được giới hạn; bệnh nhân phục hồi nhanh hơn, thời gian nằm BV ngắn làm giảm chi phí điều trị.
Không thuận lợi:
- Phẫu thuật đông lạnh chỉ dùng ở vài vị trí bị ung thư; ung thư giai đoạn sớm chưa lan rộng, tổn thương nhỏ, khu trú.
- Khi điều trị có thể bỏ sót vùng tế bào ác tính đã lan rộng vi thể quanh tổn thương nhìn thấy được.
- Một số nghiên cứu cho thấy kết quả ít tốt hơn dùng phẫu thuật tiêu chuẩn hoặc xạ trị. Hiệu quả lâu dài không bảo đảm.
- Vẫn xuất hiện những biến chứng như đau, phù nề, tổn thương thần kinh, chảy máu; trong điều trị ung thư gan có thể làm tổn thương túi mật, mạch máu lớn nhiễm trùng; trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt có thể làm tắc đường tiểu hoặc tiểu không kiểm soát; mất khả năng tình dục, tổn thương trực tràng.
Do những yếu tố thuận lợi và không thuận lợi nêu trên nên phương pháp này cần thêm những nghiên cứu và thời gian đánh giá kết quả để so sánh với các phương pháp điều trị khác. Việc kết hợp với các phương pháp điều trị khác như điều trị nội tiết, hóa trị, xạ trị và phẫu thuật cũng đang được nghiên cứu.
Dao photon
Dao photon là kỹ thuật xạ trị ngoài dùng tia X chiếu từ nhiều hướng khác nhau để tập trung liều rất cao vào bướu và hạn chế liều vào mô lành xung quanh, hạn chế tổn thương lên mô lành. Đây thực chất chỉ là phương tiện xạ trị ngoài, không xâm lấn, không gây sang chấn, không đau nhưng vẫn tiêu diệt được tổn thương cũng giống như phẫu thuật nên còn được gọi là “dao photon”. Máy sử dụng trong trường hợp này thực chất là máy gia tốc chuyên biệt.
Hiện tại chỉ định chính của dao photon là cho các trường hợp bướu não kích thước nhỏ, dị dạng mạch máu não, bướu màng não, bướu đáy sọ… Các trường hợp này phẫu thuật có thể không thuận lợi do có nguy cơ tổn thương nhiều mô lành xung quanh, do ở vị trí khó với tới được, không thuận lợi cho xạ trị quy ước do gây tổn thương nhiều mô lành xung quanh.
Đối với các trường hợp kích thước lớn hay tổn thương lan tràn, di căn thì không áp dụng kỹ thuật này do trong các trường hợp này phải điều trị thể tích lớn không phù hợp với chùm tia nhỏ của máy. Hiện nay chỉ định và lợi ích chính cũa kỹ thuật này là trong điều trị những bướu não hay tổn thương não khu trú, thể tích nhỏ.
BS PHẠM XUÂN DŨNG, Phó Giám đốc BV Ung bướu TP.HCM
