Trước đó, ngày 2-3-2010, Thị trưởng Moskva Yuri Luzhkov đã xác nhận lại rằng, trong dịp kỷ niệm 65 năm ngày chiến thắng chủ nghĩa phát xít sắp tới, chính quyền thủ đô Nga sẽ trưng bày các bảng tin ca ngợi vai trò của lãnh tụ Stalin trong cuộc chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Theo ông Luzhkov, không ai được quyền loại bỏ tên tuổi của lãnh tụ Stalin ra khỏi chiến thắng trước chủ nghĩa phát xít…
Thị trưởng Luzhkov nhấn mạnh: "Trên các phương tiện thông tin đại chúng đã xuất hiện cảnh hỗn loạn về vai trò của các nhà lãnh đạo quốc gia trong việc quyết định diễn biến của chiến tranh. Tôi dù không phải là người sùng mộ Stalin nhưng tôi lại là người tôn sùng sự công bằng trong diễn giải lịch sử". Theo ông Luzhkov, "sự khách quan đòi hỏi để không được loại bỏ những người đã từng lãnh đạo đất nước, mà phải dành cho họ vị trí tương xứng với những gì họ đã làm được trong chiến tranh và trong khôi phục lại nền kinh tế đất nước sau chiến tranh".
Tất cả những ai có cách nhìn nhận nghiêm túc về lãnh tụ Stalin đều phải công nhận rằng, thế giới đã "gặp may" khi đã có ông làm lãnh tụ của Liên Xô vào đúng cơn thử thách sinh tử của cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ 2, vì xét trên mọi phương diện, ông đã là người cầm quân thích hợp để đưa Hồng quân Liên Xô tới chiến thắng chủ nghĩa phát xít.
Piter Ustinov, một chuyên gia lịch sử, đã nhận xét: "Có lẽ không thể có một ai khác ngoài Stalin có thể làm được những việc như thế trong chiến tranh: quyết liệt, mềm dẻo, nhất quán, như yêu cầu đánh thắng trong những kích cỡ phi thường như thế...".
Còn Nguyên soái Xôviết Georgi Zhukov, vị tướng quân lừng danh bậc nhất của Chiến tranh thế giới lần thứ 2, thì hồi tưởng: "Tôi được gần gụi Stalin sau năm 1940, khi tôi làm chỉ huy Bộ Tổng tham mưu và trong thời gian chiến tranh, khi tôi là Phó Tổng tư lệnh tối cao. Về ngoại hình của Stalin, người ta đã viết nhiều rồi. Là một người không cao lớn và có vẻ như không nổi trội, nhưng Stalin lại tạo nên được một ấn tượng mạnh mẽ. Không bao giờ tỏ vẻ này nọ, ông khiến người đối thoại phải thấy cảm tình với mình bằng sự giao tiếp giản dị. Cách trò chuyện thoải mái, khả năng diễn đạt rõ ràng ý tưởng, trí tuệ phân tích thiên phú, sự hiểu biết bách khoa rộng rãi và trí nhớ hiếm có đã buộc ngay cả những nhân vật lớn, lịch lãm khi trò chuyện với Stalin cũng phải tập trung nội tâm và luôn sẵn sàng đối đáp. Ông biết tiếng Nga rất giỏi và thích dùng những hình ảnh văn học giàu hình tượng, đầy ẩn ý. Ông thường tự viết tay. Ông đọc rất nhiều và biết nhiều thứ trong các lĩnh vực khác nhau. Sức làm việc đáng kinh ngạc của ông, khả năng nhanh chóng nắm bắt thông tin cho phép ông trong một ngày xem xét và thấu hiểu một khối lượng tư liệu lớn đến mức chỉ những vĩ nhân mới có thể làm được như thế.
Thật khó nói nét tính cách nào là chủ đạo trong ông. Là một con người đa diện và tài năng, ông không bằng phẳng. Ông có ý chí mạnh mẽ, tính tình kín đáo, và giàu xung động. Thường ông điềm đạm và cẩn trọng, nhưng đôi khi lại hay cáu kỉnh. Khi không kiềm chế được mình, ông thay đổi rất nhanh chóng, mặt tái đi, cái nhìn trở nên lạnh lẽo và cứng rắn. Tôi chỉ biết có rất ít người dũng cảm chịu đựng được cơn cáu giận của Stalin và loại được nguy hiểm ra khỏi mình... ông làm việc nhiều, khoảng 12-15 giờ trong một ngày.
Tôi đã nghiên cứu Stalin như một nhà hoạt động quân sự rất kỹ càng vì tôi đã cùng ông đi suốt cuộc chiến tranh. Y. Stalin nắm chắc các vấn đề tổ chức chiến dịch mặt trận và các chiến dịch phối hợp giữa các nhóm mặt trận, và ông chỉ huy các chiến dịch này rất bài bản, vì biết rõ các vấn đề chiến lược lớn. Trong chỉ đạo chiến tranh nói chung, Stalin được giúp đỡ bởi trí tuệ thiên phú của ông và một linh tính rất phong phú. Ông biết tìm ra mắt xích chủ đạo trong tình huống chiến lược và nắm lấy nó, phản kích kẻ thù, tiến hành chiến dịch tấn công lớn này hay chiến dịch tấn công lớn khác. Không có gì hoài nghi nữa, ông là một Tổng tư lệnh tối cao xứng đáng…".
Lãnh tụ Stalin qua đời ngày 5-3-1957 ở tuổi 73. Theo biên bản của các bác sĩ, Stalin mất vì chảy máu não. Đó là một cái chết hoàn toàn vì những lý do tự nhiên chứ không như các thế lực thù địch tô vẽ.
Thực sự không ai có thể phủ nhận được vai trò của lãnh tụ Stalin trong hành trình gian khó và máu lửa của nhân dân Xôviết đi tới chiến thắng chủ nghĩa phát xít trong chiến tranh thế giới thứ hai. Tuy nhiên, không cam chịu bẽ bàng, những lực lượng thù địch lại còn muốn tung ra vô số những nhận định bịa đặt để hạ thấp vai trò và tầm cỡ của lãnh tụ Stalin. Thí dụ, theo họ, ngỡ như do lỗi của Stalin mà Moskva đã bị bất ngờ trước cuộc tấn công của nước Đức phát xít ngày 22-6-1941. Thực ra, đó là những luận điểm hoàn toàn mang tính vu cáo.
Theo Nguyễn Trung (ANTG cuối tháng)
