Ngày 7-3, tại TP Cần Thơ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã chủ trì cuộc họp với các tỉnh, thành vùng ĐBSCL cùng các doanh nghiệp xuất khẩu gạo về sản xuất, thị trường lúa gạo.
Chỉ có tạo giá trị riêng biệt của thương hiệu Việt Nam mới cạnh tranh được
Tại hội nghị, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đã báo cáo về tình hình sản xuất, tiêu thụ lúa gạo vùng ĐBSCL. Đại diện nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gạo cũng báo cáo về tình hình thị trường xuất khẩu, thu mua lúa gạo và kiến nghị nhiều vấn đề vốn vay, thuế, chính sách điều hành, quản lý ngành lúa gạo.
Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đánh giá thời gian qua, phản ứng chính sách của Chính phủ rất kịp thời. Tuy nhiên, chúng ta vẫn còn thiếu thông tin mang tính chất hệ thống, thông tin chính thống, cơ quan chính thống, cơ sở dữ liệu để cung cấp thông tin đến mọi người, đặc biệt là người dân sản xuất, doanh nghiệp về các tiến bộ kỹ thuật, thị trường, giá cả, các vấn đề liên quan sản xuất và tiêu thụ lúa gạo.
Phó Thủ tướng đề nghị Bộ NN&MT lựa chọn một đơn vị giúp cho bộ, sử dụng các thông tin đã có, áp dụng mô hình về kinh tế lượng, mô hình phân tích chuỗi để đưa ra các dự báo có cơ sở. Từ đó giúp ích cơ quan quản lý về thị trường lúa gạo.
Chỉ đạo các công việc sắp tới, liên quan thị trường lúa gạo, Phó Thủ tướng cho rằng chỉ có năng suất, chất lượng và những giá trị riêng biệt của đất nước Việt Nam tạo ra sản phẩm thương hiệu Việt Nam thì mới cạnh tranh được.
Vì vậy, ông đề nghị sau cuộc họp này, Bộ NN&MT, Văn phòng Chính phủ mời Bộ Tài chính, các bộ ngành liên quan, mời các hiệp hội và các doanh nghiệp, xem xét lại một lần nữa, kỹ lưỡng về đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao (các vấn đề như định giá carbon, tính toán tổng lượng phát thải, tiêu chí doanh nghiệp được tham gia đề án…).
Cùng đó, ông đề nghị Bộ Công thương trình sửa Nghị định 107 (về kinh doanh xuất khẩu gạo) và Nghị định 101 theo hình thức rút gọn, sửa và hoàn thành trong tháng 3-2025.
Nghiên cứu sâu về giải pháp vốn
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng: "Trong một số thời điểm, chúng ta phải đổi mới tư duy là lúc nào nên sản xuất, lúc nào nên cho đất nghỉ.”
Theo đó, Phó Thủ tướng đồng ý phương án Bộ NN&MT xem xét lại để quy hoạch theo mùa vụ và vùng sản xuất lúa gạo để chủ động trong việc những cánh đồng nào có thể ứng dụng khoa học công nghệ được, cánh đồng nào có thể đảm bảo chủ động tưới tiêu, thích ứng biến đổi khí hậu và đặc biệt là tưới tiêu, thoát lũ.
Về vốn, Phó Thủ tướng đề nghị Ngân hàng Nhà nước thứ hai tới (ngày 10-3) nghiên cứu tất cả các ý kiến hôm nay liên quan đến thời hạn vay, hạn mức vay, điều kiện vay và giải ngân vốn.
“Cố gắng đừng hình thức, chọn tiêu chí người thực, việc thực, năng lực và chứng nhận năng lực để làm. Tức là những doanh nghiệp đủ điều kiện đáp ứng Nghị định 107 thì phải nghĩ cách cho họ có hạn mức vay, vốn kinh doanh dự trữ và hỗ trợ lãi suất ưu đãi” – Phó Thủ tướng yêu cầu.
Đồng thời, Phó Thủ tướng đề nghị ngân hàng nghiên cứu tiếp chính sách về cho vay lãi suất thấp đối với lĩnh vực nông nghiệp như đối với nhà ở xã hội; nghiên cứu gói giảm lãi suất cho vay hoặc kiến nghị Chính phủ có một gói từ tài khóa để hỗ trợ lãi suất cho vay liên quan đến khoa học công nghệ trong lĩnh vực này.
Về kiến nghị của doanh nghiệp liên quan đến thuế giá trị gia tăng (VAT), Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Công thương, Bộ Tài chính nghiên cứu miễn cho doanh nghiệp như kiến nghị, hoặc đưa họ vào theo Nghị định 107, điều kiện về liên kết sản xuất, năng lực về kho bãi… để được miễn thuế VAT.
"Tôi đề nghị tạm thời miễn thuế VAT và thuế cho người làm trong lĩnh vực nông nghiệp trong năm 2025-2026, năm chúng ta đang tăng tốc và cần nguồn lực. Các đơn vị có làm được không?" - Phó Thủ tướng đặt vấn đề.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị các địa phương bám sát Luật Đất đai và nghị định hướng dẫn liên quan đất đai, nông nghiệp, nắm chắc các nghị định hướng dẫn cơ chế hỗ trợ trong sản xuất nông nghiệp. Trên cơ sở đó khi phát động đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao thì các địa phương phải sẵn sàng gói chính sách hỗ trợ.
Đồng thời, địa phương phải sớm rà soát lại khu vực sản xuất nông nghiệp, để các vùng sản xuất lớn ở đâu, vùng liên kết để đảm bảo khoa học công nghệ, vùng thích ứng biến đổi khí hậu…
“Tất cả việc này sẽ làm cho việc cạnh tranh, năng suất, chất lượng và hiệu quả lúa gạo xuất khẩu của Việt Nam tốt lên” – Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
