Theo Fiin Group, thị trường tài chính thay thế tại Việt Nam hiện bao gồm 4 hoạt động chính là cho vay cầm cố, cho vay ngang hàng (P2P lending), mua trước trả sau (BNPL) và cho vay ngắn hạn (Payday).
Nhìn tổng thể năm 2025, phân khúc cho vay cầm cố đã có sự phát triển vượt bậc, nổi bật với ba điểm nhấn quan trọng. Thứ nhất là xu hướng phân tách ngày càng rõ nét giữa các tiệm cầm đồ truyền thống và các chuỗi cầm đồ thế hệ mới. Thứ hai, các chuỗi cầm đồ thế hệ mới tiếp tục khẳng định ưu thế vượt trội về mặt công nghệ.
Thứ ba, quan trọng hơn cả là việc F88, chuỗi cửa hàng lớn nhất thị trường, đã chính thức trở thành công ty đại chúng và giao dịch trên sàn chứng khoán, tạo ra bước ngoặt lịch sử cho ngành.
Sự trỗi dậy của chuỗi cầm đồ thế hệ mới
Ở xu thế phát triển chung, năm 2025 được ghi nhận là thời điểm các chuỗi cầm đồ thế hệ mới bước vào giai đoạn tăng trưởng cực thịnh, có dấu hiệu lấn át hoàn toàn mô hình tiệm cầm đồ truyền thống. Có hai nguyên nhân cốt lõi lý giải vì sao các chuỗi cầm đồ đạt tốc độ phát triển cao hơn hẳn, mặc dù xét về số lượng điểm bán thì họ ít hơn nhiều (khoảng 1.200 cửa hàng so với 23.000 tiệm truyền thống, theo số liệu của Fiin Group).
Theo nhận định chung của giới chuyên môn, sự chuẩn hóa chính là lý do quan trọng nhất. Các chuỗi cầm đồ sở hữu lợi thế tuyệt đối trong việc chuẩn hóa quy trình vận hành và chất lượng phục vụ.
Điển hình như trường hợp của F88, doanh nghiệp này không chỉ thực hiện công khai lãi phí, áp dụng chính sách đồng nhất cho tất cả các gói vay mà còn thiết lập những tiêu chuẩn thống nhất, chặt chẽ về định giá tài sản, quản trị rủi ro và quy trình chăm sóc khách hàng dựa trên các quy định của pháp luật.
Trong khi đó, các tiệm cầm đồ truyền thống đa phần hoạt động manh mún dựa trên kinh nghiệm cá nhân của chủ tiệm nên thiếu tính đồng nhất. Thậm chí, một số nơi còn có dấu hiệu lách luật để đẩy rủi ro về lãi suất, phí phạt hay nguy cơ mất mát tài sản về phía người đi vay.
Nguyên nhân thứ hai đến từ tiềm lực tài chính. Các chuỗi cầm đồ thế hệ mới có khả năng huy động vốn linh hoạt qua nhiều kênh khác nhau, thậm chí thu hút vốn từ các định chế tài chính quốc tế uy tín.
Ví dụ, F88 từng nhận vốn từ Mekong Capital, Granite Oak, VOI hay Lendable, Lending Ark, Chailease Holding; Vietmoney từng nhận vốn từ Probus Opportunities, Digi Ventures; hoặc Happy Money nhận vốn từ Techmate Korea. Ngược lại, các tiệm cầm đồ truyền thống đa phần chỉ sử dụng nguồn vốn tự có của cá nhân. Giới quan sát cho rằng việc sở hữu nguồn vốn dồi dào là "bệ phóng" đương nhiên để các chuỗi hiện đại bứt phá.
Bước ngoặt số hóa và định danh chính thống
Chuyển đổi số được xem là điểm nhấn đáng chú ý của toàn thị trường, song đến nay mới có F88 công bố các bước triển khai cụ thể. Doanh nghiệp này đã đầu tư mạnh cho nền tảng công nghệ, xây dựng hệ thống duyệt vay tập trung dựa trên mô hình định giá rủi ro và kết nối hạ tầng CNTT với các ngân hàng như MB để cung cấp đa dạng dịch vụ tài chính.
Bước ngoặt diễn ra vào tháng 9-2025 với sự ra mắt ứng dụng MyF88, cho phép khách hàng thực hiện toàn bộ quy trình vay vốn, từ đăng ký, ký hợp đồng điện tử đến giải ngân và trả nợ trực tuyến. Theo F88, hình thức này giúp rút ngắn tới 90% thời gian xử lý so với quy trình truyền thống.
Doanh nghiệp này cũng triển khai gói vay “Hạn mức tuần hoàn” – sản phẩm kết hợp giữa vay cầm cố và rút tiền thẻ tín dụng, giúp khách hàng chủ động dòng tiền và chỉ trả lãi theo mức sử dụng. Sau hơn hai tháng ra mắt, sản phẩm đã thu hút khoảng 5.000 khách hàng, với tổng hạn mức trên 220 tỉ đồng, cho thấy thị trường tài chính bình dân đang dần đón nhận các mô hình tài chính minh bạch, hiện đại.
Sự kiện chuỗi cửa hàng F88 niêm yết trên sàn chứng khoán vào đầu tháng 8-2025 được xem là dấu mốc quan trọng của ngành tài chính dưới chuẩn. Từ một lĩnh vực từng bị đánh giá là nhạy cảm, hoạt động cầm đồ đang từng bước được chuẩn hóa, hướng tới sự công nhận chính thức của thị trường và pháp luật.
Dự báo từ năm 2026, xu hướng chuẩn hóa và chuyển đổi số sẽ tiếp tục gia tăng, tạo áp lực buộc các cơ sở cầm đồ truyền thống phải thay đổi, đồng thời quyết định vị thế cạnh tranh trên thị trường.
