Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 1-2026 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) vừa công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1 tăng nhẹ 0,05% so với tháng trước và tăng 2,53% so với cùng kỳ năm trước.
CPI tăng nhẹ do giá thịt lợn tăng
Theo Cục Thống kê, CPI tăng chủ yếu do giá thịt heo tăng bởi nhu cầu tiêu dùng dịp Tết Nguyên đán 2026 tăng cao. Cùng với đó, giá ăn uống ngoài gia đình, giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng do nhu cầu sơn sửa nhà cửa đón năm mới của người dân tăng.
Nhìn chung, lạm phát cơ bản tháng 1 tăng 0,35% so với tháng trước, tăng 3,19% so với cùng kỳ năm trước. Mức này cao hơn mức tăng 2,53% của CPI bình quân chung, nguyên nhân chủ yếu do giá lương thực, năng lượng là yếu tố làm giảm CPI chung nhưng đã được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.
Vàng tăng mạnh do nhu cầu tích trữ và đầu tư trong nước
Về giá vàng, theo Cục Thống kê, giá vàng trong nước biến động cùng chiều với giá vàng thế giới.
Tính đến 29-1, giá vàng thế giới bình quân ở mức 4.733,31 USD/ounce, tăng 8,65% so với tháng trước. Nguyên nhân chủ yếu do dòng vốn đầu tư vào vàng gia tăng, cùng với hoạt động mua ròng liên tục của các Ngân hàng Trung ương.
Bên cạnh đó, đồng đô la Mỹ suy yếu trong bối cảnh kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ, cùng với đó, nhu cầu nắm giữ các tài sản thực của nhà đầu tư tăng lên trước những căng thẳng địa chính trị và bất ổn toàn cầu. Từ đó, giúp vàng tiếp tục được củng cố vai trò trú ẩn an toàn, kéo theo giá tăng mạnh.
Trong nước, nhu cầu tích trữ và đầu tư cũng tăng lên trong bối cảnh các kênh đầu tư thay thế chưa ổn định, do đó, mặt bằng giá vàng duy trì ở mức cao. Chỉ số giá vàng tháng 1 tăng 5,02% so với tháng trước; tăng 77,1% so với cùng kỳ năm trước.
Ở chiều ngược lại, tháng 1, chỉ số giá đô la Mỹ trong nước giảm 0,29% so với tháng trước; tăng 3,18% so với cùng kỳ năm trước.
Tính đến 29-1, chỉ số giá đô la Mỹ trên thị trường quốc tế đạt mức 98,1 điểm, giảm 0,21% so với tháng trước chủ yếu do kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ điều chỉnh theo hướng nới lỏng chính sách tiền tệ trong năm 2026, làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản định giá bằng USD.
Bên cạnh đó, lợi suất trái phiếu Mỹ có xu hướng hạ nhiệt, dòng vốn đầu tư dịch chuyển sang các thị trường và đồng tiền khác, trong khi một số đồng tiền chủ chốt như Euro và Yên Nhật phục hồi tương đối.
Nhập khẩu hơn 16 tỉ USD hàng điện tử trong tháng 1
Cũng theo Cục Thống kê, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 1-2026 đạt 43,19 tỉ USD; giảm 2% so với tháng trước. Tuy nhiên, có 9 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỉ USD, chiếm 72,4% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Đó là mặt hàng: Điện tử, máy tính và linh kiện; Điện thoại các loại và linh kiện; Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác; Dệt, may; Giày dép; Phương tiện vận tải và phụ tùng; Gỗ và sản phẩm gỗ; Cà phê; Thủy sản.
Về cơ cấu nhóm hàng xuất khẩu, công nghiệp chế biến tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn với 89%, đạt 38,43 tỉ USD. Thứ hai là hàng nông sản, lâm sản đạt 3,65 tỷ USD, chiếm 8,5%. Theo sau là nhóm hàng thủy sản đạt 1,01 tỉ USD, chiếm 2,3%; và cuối cùng là nhóm hàng nhiên liệu và khoáng sản.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 1 đạt 44,97 tỉ USD, tăng 0,6% so với tháng trước. Trong đó, có 8 mặt hàng nhập khẩu đạt trị giá trên 1 tỉ USD, chiếm 64,9% tổng kim ngạch nhập khẩu.
Đáng chú ý, mặt hàng điện tử, máy tính và linh kiện có giá trị nhập khẩu đạt trên 10 tỉ USD, chiếm 37%. Cụ thể, giá trị nhập khẩu của mặt hàng này đạt hơn 16,6 tỉ USD.
Theo Cục Hải quan (Bộ Tài chính), cán cân thương mại của Việt Nam tháng đầu năm 2026 thâm hụt 1,8 tỉ USD. Song, đây là điều khá bình thường vì thời điểm này nhu cầu mua sắm tăng cao do chuẩn bị cho Tết Nguyên đán 2026, do đó, doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa tăng hơn so với bình thường.
Ngoài ra còn là nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu để chủ động phục vụ sản xuất sau kỳ nghỉ Tết.
