(PL)- Ngày 26-6, Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 36 diễn ra tại Trung tâm Hội nghị quốc tế tại thủ đô Hà Nội. Đây là kỳ hội nghị đầu tiên trong lịch sử ASEAN được tổ chức theo hình thức trực tuyến do tác động của đại dịch COVID-19.

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh khả năng gắn kết, thích ứng của ASEAN thời gian qua trong nỗ lực đẩy lùi dịch bệnh, thu hút sự ủng hộ và hỗ trợ của cộng đồng quốc tế. Nhờ những kết quả này, ASEAN đã gửi đi thông điệp mạnh mẽ về một tổ chức khu vực gắn kết, chủ động và đóng vai trò chủ chốt trong hỗ trợ giải quyết và tự giải quyết các vấn đề toàn cầu.

Theo Tân Hoa Xã, tại hội nghị, Thủ tướng Campuchia Hun Sen nói ASEAN tự hào là khu vực chống dịch thành công so với các khu vực khác trên thế giới. Tuy nhiên, về tương lai ASEAN cũng phải chuẩn bị tốt chiến lược để đối phó với các thách thức hậu COVID-19.

Về các diễn biến căng thẳng trên Biển Đông, hãng tin AAP (Úc) đề cập việc nhiều nước tại hội nghị đã cảnh báo tình trạng mất an ninh đang gia tăng ở Đông Nam Á vì Trung Quốc (TQ) tăng hoạt động ở Biển Đông trong bối cảnh đại dịch COVID-19 đang hoành hành.

“Thậm chí trong lúc cả khu vực chúng ta vật lộn để kiềm chế COVID-19, các sự cố báo động ở Biển Đông vẫn xảy ra. Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên kiềm chế, không leo thang căng thẳng và tuân thủ trách nhiệm theo luật pháp quốc tế” - AAP đưa lời Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte phát biểu tại hội nghị.

Theo AAP, TQ thời gian qua đã tăng cường hiện diện tại các vùng đặc quyền kinh tế của nhiều nước khác, trong khi các nước cùng tranh chấp đang bận rộn đối phó với dịch COVID-19. Động thái này của TQ đã khiến Mỹ phải lên tiếng yêu cầu Bắc Kinh ngừng các hành vi bắt nạt.

AAP cũng nhắc đến việc Philippines và Việt Nam (VN) đã gửi công hàm lên Liên Hợp Quốc phản đối việc TQ ngang ngược thiết lập các quận hành chính trên các đảo chiếm đóng trái phép ở Biển Đông.

Tờ Inquirer đưa lập trường của ASEAN là đảm bảo hòa bình, an ninh, ổn định, tự do hàng hải, hàng không trên Biển Đông. Các lãnh đạo ASEAN nối lại càng sớm càng tốt đàm phán thiết lập Bộ quy tắc ứng xử trên biển (COC) với TQ sau thời gian dài bị đình trệ vì COVID-19.

Truyền thông thế giới đã có nhiều lời nhận xét tích cực về khả năng lãnh đạo ASEAN của VN. Đơn cử, tờ The Nikkei có bài viết khẳng định VN đã chứng tỏ được mình là một nước chủ nhà có năng lực. Theo đó, VN đã đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo dựng đối thoại giữa các bên xung đột ở Biển Đông. VN cũng đang nổi lên như là quốc gia bảo vệ hiện trạng lãnh thổ ngoài thực địa. Quan trọng hơn, VN đã thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ nguyên tắc của ASEAN trong khu vực.

PHẠM KỲ