UBND TP.HCM vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng đề nghị báo cáo Thủ tướng xem xét, chấp thuận chủ trương đầu tư hoàn chỉnh đường Vành đai 3 TP.HCM theo quy mô 8 làn xe cao tốc. Tổng mức đầu tư sơ bộ của phương án này khoảng hơn 60.000 tỉ đồng.
Phải mở rộng vì chưa đạt chuẩn cao tốc
Theo UBND TP.HCM, đường Vành đai 3 TP.HCM được quy hoạch với quy mô 8 làn xe cao tốc, vận tốc thiết kế 100 km/h, tổng chiều dài khoảng 130 km.
Tuyến gồm nhiều đoạn do các đơn vị khác nhau đầu tư. Cụ thể, khoảng 8,75 km thuộc dự án thành phần 1A do Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận (Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư; khoảng 38,5 km thuộc cao tốc Bến Lức - Long Thành do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) làm chủ đầu tư và khoảng 76,34 km do các địa phương triển khai.
Khi triển khai dự án, các địa phương đã giải phóng mặt bằng theo quy mô hoàn chỉnh của tuyến. Tuy nhiên, trong giai đoạn phân kỳ đầu tư, tuyến chỉ được xây dựng 4 làn cao tốc hạn chế, không có làn dừng khẩn cấp liên tục, vận tốc thiết kế 80 km/h.
Bề rộng mặt cắt ngang giai đoạn này khoảng 19,75 m. Mỗi làn xe rộng 3,75 m. Tuyến có dải phân cách giữa, dải an toàn hai bên và lề đường rộng 0,75 m.
Theo UBND TP.HCM, các yếu tố hình học của tuyến vẫn bảo đảm tiêu chuẩn chiều rộng làn xe của đường bộ cao tốc. Tuy nhiên việc thiếu làn dừng khẩn cấp liên tục khiến tuyến chưa đạt đầy đủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường cao tốc.
Trong quá trình triển khai dự án, TP.HCM đã chấp thuận đầu tư hoàn chỉnh nút giao Tân Vạn và bổ sung hạng mục cầu vượt sông Sài Gòn tại vị trí cầu Bình Gởi. Hiện các cơ quan liên quan đang thực hiện thủ tục điều chỉnh dự án theo quy định.
Việc có một số hạn chế trên theo thành phố là do trước đây, khi lập và trình quyết định chủ trương đầu tư, quy mô phân kỳ của dự án được tính toán dựa trên dự báo lưu lượng giao thông và khả năng cân đối nguồn lực. Mục tiêu là đáp ứng nhu cầu vận tải trong từng giai đoạn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng trong tương lai.
Ngoài ra, một số đoạn trên tuyến có quy mô đầu tư khác nhau. Chẳng hạn, dự án thành phần 1A do Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận làm chủ đầu tư được xây dựng theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng với 4 làn xe và đã đưa vào khai thác từ năm 2025. Đến ngày 27-11-2025, Bộ Xây dựng quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án này lên thành đường cao tốc 4 làn xe, vận tốc 100 km/h và bổ sung thêm một đơn nguyên cầu Nhơn Trạch để đạt quy mô 8 làn xe theo quy hoạch.
Đoạn Mỹ Phước - Tân Vạn dài khoảng 15,3 km, trùng với tuyến Vành đai 3, hiện đang khai thác với quy mô đường đô thị 6 làn xe.
Trong khi đó, cao tốc Bến Lức - Long Thành do VEC làm chủ đầu tư đang được xây dựng với quy mô 4 làn xe cao tốc hoàn chỉnh và dự kiến hoàn thành năm 2026.
“Qua rà soát cho thấy quy mô đầu tư trên toàn tuyến hiện chưa đồng bộ. Một số đoạn chưa đáp ứng đầy đủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường cao tốc. Vì vậy cần nghiên cứu phương án đầu tư hoàn chỉnh để bảo đảm khai thác hiệu quả, an toàn và đồng bộ toàn tuyến” - UBND TP.HCM nêu.
Hai phương án mở rộng tuyến
Trên cơ sở rà soát, UBND TP.HCM đưa ra hai phương án đầu tư.
Phương án thứ nhất là bổ sung làn dừng khẩn cấp trong giai đoạn phân kỳ. Việc này nhằm bảo đảm phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường cao tốc và đồng bộ với quy mô của tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành.
Theo TP.HCM, nếu bổ sung làn dừng khẩn cấp sẽ giúp nâng cao năng lực thông hành và tổ chức giao thông thuận lợi hơn so với phương án đang triển khai.
Tuy nhiên, phương án này gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân là tuyến Vành đai 3 trong giai đoạn phân kỳ được đầu tư theo phương án xây dựng một nửa mặt cắt ngang, chủ yếu ở phía trái tuyến. Trong khi đó, nhiều dự án cao tốc khác thường xây dựng từ tim tuyến và mở rộng sang hai bên khi hoàn chỉnh.
Vì vậy, nếu mở rộng để bổ sung làn dừng khẩn cấp rộng khoảng 3 m mỗi bên sẽ khó tận dụng được các hạng mục đã đầu tư trước đó. Điều này có thể làm tăng chi phí đầu tư.
Ngoài ra, phần lớn đoạn tuyến đi bằng của đường Vành đai 3 được xử lý nền bằng phương pháp bấc thấm kết hợp gia tải, sử dụng khối lượng lớn cát đắp nền đường.
Khi nền đường giai đoạn phân kỳ đã hoàn thành công tác gia tải, việc tiếp tục gia tải phần mở rộng sẽ gặp nhiều khó khăn. Đồng thời có nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng công trình do chênh lệch độ lún giữa hai giai đoạn đầu tư.
Một vấn đề khác là trên tuyến có nhiều cầu, trong đó có khoảng 14 cầu trên các đoạn đi bằng. Nếu mở rộng hai làn dừng khẩn cấp liên tục, các cầu vượt sông sẽ khó mở rộng tương ứng.
Điều này có thể dẫn đến tình trạng thu hẹp mặt cắt đường tại khu vực cầu, giống như nút thắt cổ chai. Khi phương tiện lưu thông với tốc độ cao, nguy cơ mất an toàn giao thông sẽ tăng.
Bên cạnh đó, phần mở rộng trong giai đoạn phân kỳ cũng khó tận dụng khi đầu tư hoàn chỉnh sau này. Theo quy hoạch, ở giai đoạn hoàn chỉnh, làn dừng khẩn cấp sẽ được bố trí trong phạm vi dải phân cách giữa.
Đối với đoạn cầu cạn dài khoảng 14,5 km tại khu vực TP Thủ Đức cũ, khi đầu tư phải xây dựng đủ quy mô 8 làn xe cao tốc. Vì vậy, phương án chỉ mở rộng thêm làn dừng khẩn cấp trong giai đoạn phân kỳ được đánh giá là không phù hợp.
Phương án thứ hai là đầu tư hoàn chỉnh đường Vành đai 3 theo quy mô 8 làn xe cao tốc theo quy hoạch.
Phương án này bao gồm cả đoạn Mỹ Phước - Tân Vạn dài khoảng 15,3 km và dự án thành phần 1A dài khoảng 8,75 km do Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận làm chủ đầu tư. Hệ thống đường song hành sẽ do các địa phương nghiên cứu quy mô và lộ trình đầu tư phù hợp với điều kiện từng khu vực.
Tổng mức đầu tư sơ bộ của phương án này khoảng hơn 60.000 tỉ đồng. Hình thức đầu tư có thể thực hiện bằng vốn đầu tư công hoặc theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Theo UBND TP.HCM, phương án đầu tư hoàn chỉnh 8 làn xe sẽ đáp ứng tốt nhu cầu lưu lượng giao thông trên toàn tuyến. Đồng thời giúp hạn chế nguy cơ ùn tắc, tai nạn giao thông và nâng cao mức độ an toàn khai thác.
Phương án này cũng phù hợp với định hướng phát triển không gian đô thị sau khi mở rộng địa giới hành chính của TP.HCM và các địa phương liên quan.
Ngoài ra, việc đầu tư hoàn chỉnh tuyến đường được kỳ vọng tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường liên kết vùng và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng của TP.HCM cũng như khu vực.
UBND TP.HCM cho rằng phương án này có tính khả thi cao. Nguyên nhân là phần lớn mặt bằng của dự án đã được giải phóng theo quy mô hoàn chỉnh. Trong quá trình thi công vẫn có thể duy trì khai thác giao thông theo quy mô hiện nay và từng bước mở rộng theo quy hoạch.
Phương án đầu tư hoàn chỉnh 8 làn xe cũng đã được nghiên cứu ngay từ bước lập chủ trương đầu tư dự án.
Từ những phân tích trên, UBND TP.HCM đề nghị Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng xem xét, chấp thuận chủ trương đầu tư hoàn chỉnh đường Vành đai 3 TP.HCM theo quy mô 8 làn xe cao tốc theo quy hoạch.
Đồng thời, TP.HCM cũng đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận chủ trì rà soát, nghiên cứu điều chỉnh dự án thành phần 1A để bảo đảm đồng bộ với phương án đầu tư hoàn chỉnh của toàn tuyến.
Theo UBND TP.HCM, dự án đường Vành đai 3 TP.HCM đang được đầu tư với chiều dài khoảng gần 77 km. Tuyến đi qua địa bàn TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh.
Dự án được chia thành 4 dự án thành phần và giao cho TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh làm chủ đầu tư.
Các dự án thành phần được triển khai theo hình thức đầu tư công với tổng mức đầu tư khoảng 75.378 tỉ đồng. Tuyến dự kiến đưa vào khai thác năm 2026.
