Quy định mới về mức hỗ trợ tiền mặt cho phụ nữ sinh hai con trước 35 tuổi
(PLO)- Từ ngày 1-1-2027, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng cùng nhiều chính sách mới về thai sản và chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Chính phủ ban hành Nghị định 168/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số.
Điều kiện, thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai
Về điều kiện hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai, Nghị định quy định lao động nữ sinh con thứ hai, lao động nam khi vợ sinh con thứ hai đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội. Các đối tượng này được hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai quy định tại khoản 1 Điều 14 Luật Dân số thuộc hai trường hợp cụ thể.
Trường hợp thứ nhất là lao động nữ khi sinh con mà tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống. Trường hợp thứ hai là lao động nam khi vợ sinh con mà tại thời điểm sinh, người vợ có một con đẻ còn sống.
Điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số quy định trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ là 7 tháng; lao động nam là 10 ngày làm việc khi vợ sinh con.
Nghị định quy định mức hỗ trợ tài chính tối thiểu là 2 triệu đồng/phụ nữ khi sinh con thuộc 3 nhóm đối tượng, gồm: Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành có mức sinh dưới mức sinh thay thế; và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.
Trường hợp phụ nữ khi sinh con đồng thời thuộc cả 3 nhóm nêu trên thì chỉ được hưởng 1 mức hỗ trợ.
Chủ tịch UBND cấp xã căn cứ thông tin từ hệ thống liên thông thủ tục đăng ký khai sinh, cơ sở dữ liệu quốc gia dân cư, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và các cơ sở dữ liệu có sẵn để quyết định hỗ trợ kinh phí. Đồng thời, cơ quan chức năng thực hiện chi trả cho phụ nữ sinh con cùng với thời điểm đăng ký khai sinh.
Các quy định hỗ trợ này có hiệu lực từ ngày 1-7-2026. Riêng đối với trường hợp phụ nữ ở khu vực có mức sinh thấp và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2027. Nguồn kinh phí hỗ trợ tài chính do ngân sách địa phương bảo đảm.
Hỗ trợ khám sàng lọc bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh
Nghị định 168/2026 cũng quy định cụ thể phạm vi và đối tượng khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh. Theo đó, phụ nữ mang thai được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc trước sinh đủ 4 bệnh cơ bản gồm: Hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh).
Đối với trẻ sơ sinh, các bé được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc sơ sinh đủ 5 bệnh cơ bản gồm: Suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.
Chi phí khám sàng lọc các bệnh bẩm sinh trước sinh được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không vượt quá 900.000 đồng/trường hợp. Đối với các bệnh bẩm sinh sơ sinh, mức thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không vượt quá 600.000 đồng/trường hợp.
Về lộ trình ưu tiên, giai đoạn từ ngày 1-7-2026 đến ngày 31-12-2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội, người dân tại thôn đặc biệt khó khăn, xã thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo sẽ được sử dụng miễn phí gói dịch vụ khám sàng lọc từ nguồn ngân sách nhà nước.
Giai đoạn từ ngày 1-1-2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh đều được hưởng hỗ trợ gói dịch vụ khám sàng lọc từ ngân sách nhà nước thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. Việc hỗ trợ này kéo dài đến khi danh mục các bệnh khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh được cấp có thẩm quyền đưa vào danh mục bệnh được hưởng BHYT, theo lộ trình tăng mức đóng và khả năng cân đối quỹ BHYT.
