Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng vừa có công văn gởi các sở, ngành, đơn vị, địa phương liên quan đề nghị có ý kiến đối với phương án thành lập Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu.
Điểm nóng đa dạng sinh học mang tầm quốc tế
Thực hiện chỉ đạo của chủ tịch UBND tỉnh về việc lấy ý kiến đối với phương án thành lập Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các đơn vị liên quan có ý kiến thẩm định với một số vấn đề sau:
Cụ thể, về sự phù hợp của dự thảo phương án với quy định của pháp luật hiện hành về lâm nghiệp, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; quy mô diện tích, ranh giới, cơ cấu nguồn gốc diện tích, phân khu chức năng và vùng đệm với quy hoạch lâm nghiệp quốc gia, quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học quốc gia và yêu cầu quản lý khu rừng đặc dụng.
Trong đó, phạm vi ranh giới của Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu với tổng diện tích là hơn 8.400 ha (đất có rừng tự nhiên hơn 7.300 ha, đất có rừng trồng 283 ha và đất lâm nghiệp chưa có rừng 783 ha…). Văn bản góp ý đề nghị gửi về Sở trước ngày 28-4-2026 để tổng hợp, hoàn thiện hồ sơ.
Núi Tà Kóu được xác định là khu bảo tồn thiên nhiên theo Quyết định số 791/TTg ngày 26-10-1996 của Thủ tướng Chính phủ. Đây là khu bảo tồn có giá trị đặc biệt quan trọng về tài nguyên rừng, đa dạng sinh học, cảnh quan thiên nhiên và môi trường sinh thái của vùng ven biển cực Nam Trung Bộ.
Ngọn núi “mồ côi” không cô độc
Trong dòng chảy của đô thị hóa, áp lực dân sinh đè nặng ở khu vực ven biển miền Trung, nhiều ngọn núi "mồ côi" dần bị triệt hạ, trở nên trơ trọi, đứng lẻ loi.
Thế nhưng, Tà Kóu lại là một ngoại lệ. Dù nằm lọt thỏm giữa khu dân cư đông đúc, cách Phan Thiết chỉ 35 km nhưng vẫn giữ được rừng tự nhiên rộng hơn 7.300 ha. Tà Kóu là hệ sinh thái chuyển tiếp độc đáo từ rừng thường xanh nhiệt đới sang rừng rụng lá họ dầu, một "phòng thí nghiệm" sống động của thiên nhiên. Giữa tiếng còi xe và nhịp sống hối hả ngoài kia, bên trong cánh rừng này muông thú vẫn sinh sôi như một phép màu của sự cộng sinh.
Tà Kóu là một điểm nóng đa dạng sinh học mang tầm quốc tế. Với diện tích chỉ chiếm 0,5% tổng diện tích rừng đặc dụng cả nước nhưng lại là ngôi nhà chung của 19% tổng số loài thú của Việt Nam. Với 64 loài thú, 1.021 loài thực vật bậc cao (trong đó gần 70% là cây thuốc quý), Tà Kóu đang nắm giữ một mật độ sinh học đậm đặc đến kinh ngạc.
Sự hiện diện của các loài linh trưởng quý hiếm trong Sách Đỏ và vai trò mắt xích trong Chương trình bảo tồn dãy Trường Sơn đã khẳng định: Tà Kóu không chỉ là tài sản địa phương, mà là một trong 221 vùng sinh thái quan trọng nhất hành tinh. Việc duy trì được tính toàn vẹn của hệ sinh thái rừng núi đá và rừng ven biển tại đây chính là một kỳ tích.
Không chỉ có giá trị về mặt sinh học, tượng Phật Thích Ca nhập Niết bàn dài 49 m nằm uy nghiêm giữa mây ngàn tạo nên một không gian thanh tịnh tuyệt đối. Tại đây, ranh giới giữa bảo tồn thiên nhiên và bảo tồn văn hóa dường như xóa nhòa. Những quần thể chùa cổ kính như Linh Sơn Trường Thọ, Long Đoàn không chỉ là điểm đến tâm linh, mà còn là những "người gác rừng" thầm lặng, bảo bọc cho muông thú dưới bóng từ bi.
Việc đưa Tà Kóu từ một Khu bảo tồn thiên nhiên thành khu dự trữ thiên nhiên quốc gia sau đúng 30 năm thành lập là một bước đi mang tính chiến lược, minh chứng cho việc "bảo tồn trong lòng phát triển". Một ngọn núi đơn lẻ đứng giữa khu dân cư mà vẫn bảo vệ được hàng ngàn ha rừng đặc dụng, duy trì được 19% hệ thú quốc gia là điều hiếm thấy. Đây chính là di sản, là lá phổi điều tiết khí hậu và là bài học thực tế nhất về sự tôn trọng thiên nhiên.
