Quan điểm này được bà Tạ Thu Hương, Giám đốc Truyền thông và Quảng cáo Kỹ thuật số Unilever Việt Nam, chia sẻ tại Hội nghị phổ biến Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số (Bộ quy tắc) do Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (PT-TT-TTĐT), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Bộ VH-TT-DL) tổ chức ngày 22/5.
Theo doanh nghiệp, giá trị của Bộ Quy tắc không chỉ nằm ở định hướng, mà ở khả năng được chuyển hóa thành quy trình cụ thể trong cách xây dựng, kiểm soát và lan tỏa nội dung có trách nhiệm.
Môi trường số không còn chỉ là kênh quảng cáo
Tại Hội nghị, đại diện các cơ quan quản lý nhấn mạnh, trong bối cảnh môi trường số tác động sâu rộng tới nhiều khía cạnh, việc xây dựng môi trường mạng văn minh, minh bạch và có trách nhiệm hết sức cần thiết. Đây cũng là tinh thần của Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số, được Bộ VH-TT-DL ban hành theo Quyết định số 423/QĐ-BVHTTDL ngày 5-3-2026.
Ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục PT-TT-TTĐT cho biết, Bộ Quy tắc không chỉ dừng ở các nguyên tắc chung mà đã thiết kế các chuẩn mực ứng xử cụ thể cho từng nhóm đối tượng tham gia môi trường số. Có bốn nguyên tắc cốt lõi gồm: tuân thủ pháp luật, ứng xử văn minh, tôn trọng sự khác biệt và có trách nhiệm với nội dung chia sẻ.
Ở góc độ doanh nghiệp, bà Tạ Thu Hương nhận định kinh tế số và nền kinh tế sáng tạo nội dung giúp thương hiệu kết nối với người tiêu dùng nhanh chóng, tự nhiên hơn. Tuy nhiên, sự gần gũi này đòi hỏi trách nhiệm truyền thông cao hơn, bởi một khi mất niềm tin sẽ rất khó lấy lại.
Theo đại diện Unilever, thách thức của truyền thông số hiện nay nằm ở chỗ nội dung không còn đi theo một đường thẳng.
Lấy ví dụ tại Unilever Việt Nam, bà Hương cho biết có 9 ngành hàng, 24 thương hiệu, mỗi thương hiệu tạo ra hàng nghìn nội dung thông qua đội ngũ của chúng tôi, các agency, các nền tảng và hàng trăm nhà sáng tạo nội dung. Một thông điệp hôm nay có thể được chia sẻ lại hàng nghìn lần vào ngày mai, được diễn giải trong nhiều bối cảnh khác nhau và tiếp cận các nhóm công chúng khác nhau.
Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là có một chuẩn mực đúng trên giấy, mà là xây dựng một hệ thống quản trị nội dung đủ rõ ràng, nhất quán và linh hoạt để chuẩn mực đó trở thành phản xạ chung trong toàn bộ quá trình sáng tạo, kiểm soát và lan tỏa nội dung.
Từ thực tiễn đó, Unilever Việt Nam xem Bộ Quy tắc là điểm tham chiếu chung và quan trọng giúp thị trường quảng cáo vận hành minh bạch, bền vững hơn.
“Unilever đánh giá cao Bộ Quy tắc mà cơ quan quản lý đã xây dựng và phổ biến. Chúng tôi không nhìn nhận Bộ Quy tắc như một sự ràng buộc, mà như một điểm tham chiếu chung để cả ngành cùng hướng tới,” bà Hương nói.
Theo bà, các nguyên tắc về ứng xử văn minh, tôn trọng văn hóa, thông tin xác thực, bảo vệ trẻ em, người yếu thế và dữ liệu cá nhân tại đây cũng chính là giá trị doanh nghiệp này luôn theo đuổi.
“Unilever hoàn toàn ủng hộ định hướng này của Chính phủ và của Bộ. Với chúng tôi, đây là con đường đúng đắn để góp phần xây dựng một không gian số lành mạnh cho Việt Nam”, đại diện Unilever nhấn mạnh.
Đưa chuẩn mực số vào vận hành thực tế
Từ thực tiễn triển khai truyền thông quảng cáo quy mô lớn, Unilever Việt Nam cho rằng Bộ Quy tắc chỉ thực sự hiệu quả khi đi vào vận hành của từng chủ thể trong hệ sinh thái số. Với doanh nghiệp, điều này bắt đầu từ việc xây dựng thông điệp, chọn đối tác, kiểm chứng thông tin, minh bạch thương mại và phối hợp xử lý rủi ro khi lan tỏa nội dung.
Tại Hội nghị, bà Tạ Thu Hương chia sẻ mô hình “4C” như một cách tiếp cận của Unilever để cụ thể hóa tinh thần đó trong hoạt động truyền thông hằng ngày.
Cụ thể gồm: Chuẩn mực - đưa Bộ Quy tắc vào nhận thức và thực hành của đội ngũ nội bộ, agency cùng đối tác trên quy mô lớn; Công khai - minh bạch các yếu tố quảng cáo, tài trợ để người tiêu dùng hiểu đúng bản chất; Chứng thực - bảo đảm mọi tuyên bố về sản phẩm, nội dung đều có cơ sở, được kiểm chứng; và Chung tay - phối hợp với cơ quan quản lý, nền tảng, agency, nhà sáng tạo và người dùng để xử lý nội dung sai lệch, đồng thời lan tỏa các giá trị tích cực, có ích.
Đại diện Unilever cũng nhận định, trong bối cảnh nội dung số bùng nổ, quy trình thôi là chưa đủ. Công nghệ (công cụ số và AI) có thể hỗ trợ rà soát, xử lý rủi ro nhanh và nhất quán hơn ở quy mô lớn. Dù vậy, công nghệ chỉ thực sự phát huy ý nghĩa khi đặt trong một hệ thống chuẩn mực rõ ràng và được vận hành bởi những con người trách nhiệm.
“Unilever sẵn sàng đồng hành trong tiến trình này. Nhưng để một môi trường số lành mạnh thật sự được hình thành, cần có sự chung tay của toàn hệ sinh thái.
Đây không phải là việc riêng của Nhà nước, cũng không phải việc riêng của doanh nghiệp. Đây là trách nhiệm chung của tất cả những ai đang tạo ra, phân phối và tiếp nhận nội dung trên môi trường số,” bà Hương nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở VH&TT TP.HCM, cho biết đơn vị đã lồng ghép Bộ Quy tắc vào các kế hoạch quản lý không gian mạng. Định hướng cốt lõi là tăng liên kết giữa các địa phương để tạo tính đồng bộ toàn quốc. Song song đó, Thành phố tiếp tục áp dụng "danh sách trắng", "danh sách hạn chế" và dự kiến bổ sung "danh sách xanh" để lan tỏa nội dung tích cực. Dự kiến đầu tháng 6, Sở sẽ tổ chức hội nghị chuyên đề và tham mưu UBND TP.HCM cụ thể hóa các nội dung thực thi.
Tại hội nghị, các chuyên gia và doanh nghiệp đều đồng thuận rằng việc ban hành Bộ Quy tắc và các sáng kiến đồng hành đánh dấu giai đoạn thực thi cụ thể hơn trong quản lý nội dung số. Theo đó, mỗi chủ thể cần rà soát lại vai trò của mình từ khâu tạo ra, phân phối đến chịu trách nhiệm về thông tin.
