Ngày 5-6, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) cho biết nơi đây vừa điều trị cho bệnh nhân là NHH (33 tuổi, ngụ TP.HCM) nhập viện trong tình trạng sốt cao, sưng đau tinh hoàn trái, nghi viêm tinh hoàn sau quai bị.
Một tuần sau khi bị sưng đau vùng mang tai nhưng không đi khám, bệnh nhân bất ngờ sốt cao kèm sưng đau tinh hoàn trái. Tại Phòng khám Nam khoa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, bác sĩ ghi nhận các biểu hiện phù hợp viêm tinh hoàn sau quai bị, khiến người bệnh lo lắng nguy cơ ảnh hưởng khả năng sinh sản, dù đã có một con và vẫn mong muốn có thêm con thứ hai.
Khai thác bệnh sử cho thấy khoảng một tuần trước đó, bệnh nhân từng sưng đau tuyến mang tai hai bên nhưng nghĩ nhẹ nên không điều trị. Khi vào viện, tinh hoàn trái sưng đau, không ghi nhận tiểu buốt, tiểu đau hay dấu hiệu nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Từ lâm sàng và tiền sử, bác sĩ nghĩ nhiều đến viêm tinh hoàn do quai bị.
Bệnh nhân được chỉ định xét nghiệm kháng thể quai bị, điều trị triệu chứng gồm hạ sốt, giảm đau, nâng đỡ bìu và theo dõi diễn tiến, đồng thời hẹn tái khám và kiểm tra tinh dịch đồ sau điều trị.
BS Nguyễn Gia Kỳ, Phòng khám Nam khoa, Khoa Ngoại thận - Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết quai bị là bệnh truyền nhiễm do virus, lây qua giọt bắn đường hô hấp, nước bọt hoặc tiếp xúc gần. Bệnh không chỉ gặp ở trẻ em mà người lớn chưa mắc hoặc chưa tiêm vaccine đều có nguy cơ.
Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau vùng hàm rồi sưng tuyến mang tai. Với nam giới sau dậy thì, dấu hiệu sưng đau tinh hoàn sau đợt bệnh cần đặc biệt lưu ý vì có thể là viêm tinh hoàn do quai bị.
Theo bác sĩ, người bệnh không nên chủ quan chờ tự hết vì không phải mọi trường hợp đau tinh hoàn đều do quai bị, đồng thời cần loại trừ các cấp cứu như xoắn tinh hoàn. Hiện viêm tinh hoàn do quai bị chưa có thuốc đặc trị, điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng, theo dõi sát và nâng đỡ bìu.
Bác sĩ khuyến cáo khi có sốt cao kéo dài, đau tinh hoàn tăng nhanh, bìu sưng đỏ hoặc kèm buồn nôn, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay. Thực tế, nhiều người vẫn tự điều trị bằng mẹo dân gian hoặc dùng thuốc không rõ nguồn gốc, khiến việc chẩn đoán và điều trị bị chậm trễ.
Người nghi mắc quai bị cần nghỉ ngơi, hạn chế tiếp xúc gần để tránh lây lan, đặc biệt với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người chưa tiêm vaccine. Đồng thời cần đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên, không dùng chung vật dụng cá nhân. Nghỉ ngơi không đồng nghĩa với tự khỏi, mà cần theo dõi dấu hiệu bất thường và đi khám kịp thời.
Từ trường hợp trên, bệnh viện khuyến cáo tăng cường tiêm vaccine sởi - quai bị - rubella để phòng bệnh và biến chứng. Trẻ em cần tiêm đầy đủ, người lớn chưa rõ miễn dịch nên chủ động kiểm tra. Quai bị là bệnh có thể phòng ngừa, không nên đợi đến khi ảnh hưởng sinh sản mới nghĩ đến vaccine.
