Vụ nghệ sĩ Quang Đạt làm bảo tàng điện ảnh: Khi nhà tài trợ nại... lý do

Ngày 20-12-2008, Pháp Luật TP.HCM có bài về nghệ sĩ Quang Đạt làm bảo tàng điện ảnh. Bài báo ghi nhận tâm huyết của Quang Đạt sưu tầm nhiều hiện vật điện ảnh có giá trị của nhiều nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam để lập một bảo tàng điện ảnh ở huyện Hàm Tân (Bình Thuận). Việc làm này được nhiều nghệ sĩ ủng hộ, nhiệt tình đóng góp hiện vật, tiền bạc. Trung tâm Unesco Điện ảnh đa truyền thông Việt Nam do đạo diễn Lê Dân sáng lập và làm giám đốc cũng đã cấp quyết định cử Quang Đạt làm giám đốc nhà bảo tàng này.

Hứa rồi “xù”

Các nghệ sĩ điện ảnh đã ủng hộ đóng góp lập bảo tàng được 80 triệu đồng. Trong đó có khoảng 50 triệu đồng tiền mặt, còn lại đã ký sổ vàng nhưng chưa trao tiền. Riêng Công ty Tư vấn thiết kế - xây dựng A.R.T (trụ sở tại quận Phú Nhuận, TP.HCM) cũng hứa tài trợ 300 triệu đồng xây dựng nhà bảo tàng.

Ngày 26-2-2009, giám đốc Công ty A.R.T đã ký và trao quyết định xác nhận là nhà tài trợ chính xây dựng nhà bảo tàng điện ảnh Việt Nam ở huyện Hàm Tân. Giám đốc Công ty A.R.T cũng ký một hợp đồng xây dựng nhà trưng bày điện ảnh trị giá gần 300 triệu đồng với Công ty TNHH Việt Phước Gia. Hợp đồng ghi rõ Công ty Việt Phước Gia nhận thầu, Công ty A.R.T chịu trách nhiệm thanh toán tiền thi công công trình, ông Nguyễn Đức Đạt (nghệ sĩ Quang Đạt) là đại diện đơn vị thụ hưởng.

Sáng 5-3, lễ khởi công xây dựng nhà trưng bày điện ảnh trên đất nhà của nghệ sĩ Quang Đạt được tổ chức long trọng. Tuy nhiên, sau khi Công ty Việt Phước Gia hoàn thiện phần móng (trị giá khoảng 60 triệu đồng) thì Công ty A.R.T không chuyển tiền thanh toán theo hợp đồng. Phía nhà thầu đã rút người về, bỏ lại công trình dở dang. Trả lời phóng viên, ông Phan Đình Quân, Giám đốc Công ty A.R.T, cho rằng công ty ông không tài trợ cho công trình nhà trưng bày điện ảnh vì nó mang tính chất cá nhân.

Hội Điện ảnh nên vào cuộc

Nghệ sĩ Quang Đạt trình bày: “Sao lại gọi là công trình thuộc về cá nhân? Tôi hiến đất để xây dựng bảo tàng, nhà thờ tổ và trưng bày hiện vật nghệ sĩ điện ảnh. Bảo tàng xây xong sẽ thuộc về Trung tâm Unesco Điện ảnh đa truyền thông Việt Nam. Tôi đã dùng hơn 10 triệu đồng tiền đóng góp của anh em nghệ sĩ để tổ chức lễ khởi công long trọng. Trong quá trình làm việc với nhà tài trợ, không thể nói tôi không trân trọng, nhiệt tình. Ngay cả bản vẽ công trình cũng do anh Quân duyệt”...

Theo Quang Đạt, nếu Công ty A.R.T không hứa hẹn, trao quyết định chính thức thì anh và chị Khương Mỹ Lý (con gái cố đạo diễn Khương Mễ, là thủ quỹ và kế toán trong việc thu chi xây công trình) sẽ “liệu cơm gắp mắm” với số tiền xin được. Trước đó, Quang Đạt dự kiến làm nhà gỗ, mái ngói với diện tích khoảng 8 x 10 m, khi nhà tài trợ tham gia, công trình có diện tích 10 x 13 m. Lúc làm móng, đội thi công đã phá bỏ nhà thờ tổ điện ảnh và khu bảo tàng tạm nguyên là nhà từ đường gia truyền của gia đình Quang Đạt.

“Bây giờ mọi việc bỏ ngang, tôi mất nhà từ đường, không có nơi làm bảo tàng và thờ tổ. Gia đình tôi không giàu có gì để xây lại ngôi nhà này. Tôi chưa nghĩ đến việc thưa kiện, chỉ mong nhà tài trợ có trách nhiệm làm đúng lời đã hứa hoặc ít nhất xây lại được ngôi nhà cũ cho gia đình tôi. Để chuẩn bị công trình, tôi đã mua hết ba xác nhà gỗ, một số đồ thờ cúng hết khoảng 70 triệu đồng”.

Khi nghe Quang Đạt trình bày, đạo diễn Lê Dân, đại diện Trung tâm UNESCO Điện ảnh đa truyền thông Việt Nam, cho biết ông vẫn ủng hộ mục đích tốt đẹp làm bảo tàng cho điện ảnh dù chỉ xuất phát từ cá nhân Quang Đạt. Chỉ tiếc là Hội Điện ảnh chưa quan tâm đến trường hợp này. Nếu Hội Điện ảnh tiếp nhận công trình nhà trưng bày điện ảnh này thì sẽ danh chính ngôn thuận và dễ giải quyết hơn.