Vừa qua, mạng xã hội lan truyền clip ghi lại cảnh một chiếc ô tô bị bùn đất che kín biển số phía sau.
Một số ý kiến cho rằng đây là yếu tố khách quan do thời tiết, tài xế không cố ý che biển, nhất là khi biển số phía trước vẫn nhìn rõ. Ý kiến khác cho rằng chỉ cần một trong hai biển số không bảo đảm rõ ràng, đúng quy định, thì người điều khiển phương tiện vẫn có thể bị xử phạt hành chính.
Nêu quan điểm về vụ việc, ThS Đặng Trần Kha, giảng viên Khoa Luật, Trường Đại học Hùng Vương TP.HCM, cho biết theo pháp luật giao thông đường bộ hiện hành, biển số xe là căn cứ quan trọng để cơ quan có thẩm quyền quản lý, nhận diện phương tiện khi tham gia giao thông, phục vụ xử lý vi phạm, điều tra tai nạn và các hoạt động quản lý nhà nước khác. Do đó, pháp luật yêu cầu biển số phải được gắn đầy đủ, đúng vị trí, rõ chữ, rõ số, không bị che lấp hoặc làm thay đổi hình dạng, kích thước, màu sắc.
Căn cứ điểm b khoản 8 Điều 13 Nghị định 168/2024, người điều khiển xe ô tô có các hành vi như: không gắn đủ biển số; gắn biển số không đúng vị trí, không đúng quy cách; biển số không rõ chữ, số; biển số bị che lấp, bẻ cong, dán, sơn làm thay đổi khả năng nhận dạng; hoặc biển số trước hoặc biển số sau không quan sát, nhận diện được theo quy định, đều bị xử phạt vi phạm hành chính.
Theo đó, trường hợp chỉ nhìn được biển số phía trước nhưng không nhìn được biển số phía sau, hoặc ngược lại, vẫn bị xác định là vi phạm quy định về gắn và sử dụng biển số xe. Mức xử phạt áp dụng là phạt tiền 20-26 triệu đồng, đồng thời trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Theo ThS Kha, đối với trường hợp che lấp đồng thời cả biển số trước và biển số sau, pháp luật hiện hành không tách thành hành vi vi phạm độc lập với khung phạt cao hơn, mà vẫn xếp chung vào nhóm hành vi sử dụng biển số không đúng quy định. Vì vậy, hành vi này cũng áp dụng cùng mức xử phạt nêu trên.
Khi xác định mức phạt cụ thể trong khung, người có thẩm quyền sẽ căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ theo Luật Xử lý vi phạm hành chính.
ThS Kha cho rằng trong các trường hợp biển số bị che lấp, cần làm rõ yếu tố lỗi của người điều khiển phương tiện, cụ thể là có cố tình (lỗi cố ý trực tiếp) hay không. Trường hợp trong clip cho thấy phần thân sau xe bị bùn đất bám dày, đều màu, chưa có dấu hiệu che biển số, thì cần xem xét cung đường phương tiện đã đi qua và tình trạng hạ tầng thực tế.
Do đó cần đánh giá ý chí chủ quan của người điều khiển có phù hợp với hành vi khách quan hay không; đồng thời việc xử phạt cần bảo đảm hợp tình, hợp lý, xem xét đầy đủ cấu thành vi phạm hành chính trước khi ra quyết định xử phạt.
