Đây là những vấn đề được đưa ra mổ xẻ tại hội thảo khoa học “Mô hình tăng trưởng kinh tế của VN: Thực trạng và lựa chọn cho giai đoạn 2011-2020” do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội phối hợp tổ chức sáng 23-6.
TS Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc nghiên cứu Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright Việt Nam, đã ví von nền kinh tế VN như một bàn cờ “nhìn dọc là bộ, ngành, nhìn ngang là các tỉnh, thành và nhìn chéo là các tập đoàn, tổng công ty nhà nước” nhưng thiếu gắn kết. Ông dẫn chứng các bộ, ngành thiếu đối thoại với nhau dẫn đến chính sách xung đột như giữa Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước. Mỗi địa phương là “một nền kinh tế nhỏ”, cạnh tranh với nhau, “phá rào” về đầu tư. Các tập đoàn được nhắc đến với “dự án lọc dầu Dung Quất mỗi ngày lỗ vài triệu đô, Vinashin (Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy VN) đang lún sâu vào nợ, cuối cùng nhà nước phải gánh chịu”…
Liên hệ với các vấn đề nổi cộm gần đây, TS Vũ Thành Tự Anh cảnh báo có hiện tượng tư duy nhiệm kỳ và nhóm lợi ích chi phối chính sách, lợi dụng kẽ hở trong phân cấp, dẫn đến cấp phép khai thác mỏ vô tội vạ, sân golf lấn ruộng lúa, cho nước ngoài thuê rừng…
Nguyên Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển, hiện là thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, cho rằng: Để tránh nền kinh tế có nhiều “đầu tàu” nhưng không cùng một hướng, điều cần thiết là các ngành, lĩnh vực, địa phương đều phải có kế hoạch và quy hoạch thống nhất làm đường hướng. Ông Tuyển đề nghị lựa chọn mô hình tăng trưởng nền kinh tế trên cơ sở nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng các yếu tố đầu vào như vốn, khoa học kỹ thuật, nguồn nhân lực…
Tại hội thảo, nhiều chuyên gia cho rằng để kích thích nền kinh tế, bảo đảm tăng trưởng chất lượng, bền vững đòi hỏi phải đổi mới, cải cách hệ thống thể chế, đặc biệt là tư duy của người lãnh đạo. Các ý kiến nhấn mạnh: Nhà nước không nên can thiệp trực tiếp vào thị trường mà chỉ tác động gián tiếp, hạn chế những khiếm khuyết; không coi doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo để xóa bỏ sự phân biệt giữa các thành phần kinh tế; tái cấu trúc nền kinh tế phải kèm theo điều chỉnh tổ chức bộ máy nhà nước...
V.TIẾN
