Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 2-1 đã đề cử ông Mykhailo Fedorov làm bộ trưởng quốc phòng mới của Ukraine, theo tờ Kyiv Independent.
Ông Mykhailo Fedorov, 34 tuổi, hiện giữ chức phó thủ tướng kiêm bộ trưởng chuyển đổi số. Ông là một trong số rất ít quan chức gắn bó với đội ngũ của ông Zelensky ngay từ khi ông Zelensky bắt đầu sự nghiệp chính trị vào năm 2019, đồng thời là bộ trưởng duy nhất trụ vững qua tất cả các đợt cải tổ chính phủ.
Quyết định này được công bố trong khuôn khổ một cuộc cải tổ chính trị lớn, sau hàng loạt bổ nhiệm quan trọng.
“Ông Mykhailo tham gia rất sâu vào các vấn đề liên quan Tuyến UAV và làm việc hết sức hiệu quả trong việc số hóa các dịch vụ, quy trình công” - ông Zelensky nói.
“Cùng với toàn thể quân đội, bộ chỉ huy, các nhà sản xuất vũ khí trong nước và các đối tác của Ukraine, chúng ta phải triển khai những thay đổi trong lĩnh vực quốc phòng sao cho thực sự hữu ích” - nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh.
Theo Hiến pháp Ukraine, cần có sự phê chuẩn của quốc hội để bổ nhiệm bộ trưởng quốc phòng.
Ông Fedorov dự kiến sẽ thay thế ông Denys Shmyhal, người giữ cương vị này chưa đầy 6 tháng kể từ khi được bổ nhiệm vào tháng 7-2025.
Theo Tổng thống Zelensky, ông Denys Shmyhal sẽ đảm nhận một vai trò khác “không kém phần quan trọng” trong chính phủ.
Đồng minh thân cận
Năm 2019, ông Fedorov, khi đó là một doanh nhân đến từ TP Zaporizhzhia ở miền nam Ukraine, gia nhập đội ngũ của ông Zelensky và trở thành chiến lược gia số chủ chốt đứng sau thành công của chiến dịch tranh cử tổng thống.
Cuối năm đó, ông Fedorov đảm nhiệm vai trò cố vấn cho ông Zelensky trước khi đắc cử vào quốc hội với tư cách thành viên đảng cầm quyền Đầy tớ của Nhân dân.
Chỉ vài tháng sau, ông được bổ nhiệm làm phó thủ tướng và trở thành bộ trưởng trẻ nhất trong lịch sử Ukraine, lãnh đạo Bộ Chuyển đổi số mới được thành lập.
Trong nhiều năm, ông Fedorov đã hiện thực hóa tầm nhìn của tổng thống về chính sách “nhà nước trong điện thoại thông minh” như một phần trong nỗ lực chống quan liêu. Việc ra mắt ứng dụng Diia năm 2020 đã đưa hàng loạt dịch vụ công lên điện thoại của người dân.
Dưới sự lãnh đạo của ông Fedorov, Bộ Chuyển đổi số cũng đi đầu trong nhiều dự án, bao gồm sản xuất UAV và cải cách giáo dục.
Bộ trưởng này đóng vai trò then chốt trong việc triển khai Brave1, một sáng kiến kết nối bộ của ông với Bộ Quốc phòng nhằm thúc đẩy công nghệ quân sự. Trong bối cảnh chính phủ có nhiều thay đổi, truyền thông đưa tin rằng ông Fedorov từng được cân nhắc cho vị trí thủ tướng.
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2023, ông nói rằng mình không muốn đảm nhận vai trò này và hy vọng “điều đó sẽ không bao giờ xảy ra”.
Vào mùa thu năm 2024, theo một khảo sát của Trung tâm Razumkov, một viện nghiên cứu có trụ sở tại Kiev, ông Fedorov là bộ trưởng duy nhất trong chính phủ nhận được mức độ tin tưởng cao hơn mức không tin tưởng từ người dân Ukraine, với 31% người được hỏi bày tỏ sự tín nhiệm.
Truyền thông và một số nghị sĩ cho rằng đã tồn tại căng thẳng giữa ông Fedorov và cựu Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine - ông Andriy Yermak khi ông Yermak bị cáo buộc tìm cách gạt vị bộ trưởng này ra ngoài vòng thân cận của ông Zelensky.
Vào cuối năm 2024, chính phủ Ukraine đã tước quyền giám sát bán chính thức của ông Fedorov đối với Cơ quan Thông tin Liên lạc Đặc biệt Nhà nước (SSCS), đơn vị chịu trách nhiệm mua sắm UAV. Mặc dù SSCS trước đó từng vướng vào một vụ bê bối tham nhũng, các nhà quan sát khi đó cho rằng động thái này là hệ quả của cuộc đấu quyền lực với ông Yermak.
Ông Fedorov bác bỏ những suy đoán về việc xảy ra xung đột với Văn phòng Tổng thống.
Nhà đàm phán công nghệ
Những thay đổi chính trị diễn ra trong bối cảnh tình hình chiến sự và các cuộc đàm phán hòa bình then chốt với Mỹ ngày càng khó khăn, khi Washington tìm cách chấm dứt cuộc chiến, ngay cả khi điều đó được cho là buộc Ukraine phải thỏa hiệp về lợi ích.
Khác với nhiều quan chức cấp cao và lãnh đạo quân sự Ukraine, ông Fedorov chưa từng tham gia bất kỳ cuộc đàm phán nào trong số này.
Thay vào đó, ông trở thành một nhà đàm phán chủ chốt với các tập đoàn công nghệ lớn. Ông Fedorov là đầu mối liên hệ chính của Ukraine với tỉ phú Mỹ Elon Musk, chủ sở hữu công ty SpaceX.
Sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát, tỉ phú Musk đã nhanh chóng phản hồi trên X trước đề nghị của ông Fedorov về việc cung cấp các thiết bị internet Starlink, vốn sớm trở nên thiết yếu đối với nỗ lực chiến tranh của Ukraine.
Bất chấp những phát ngôn gây tranh cãi của ông Musk bị cho là lặp lại các luận điểm của Nga, quan chức Ukraine này vẫn duy trì liên lạc, đồng thời nhấn mạnh quan điểm của Ukraine.
“Tôi quản lý mối quan hệ này hết sức thận trọng, cố gắng cho thấy chúng tôi hoạt động rất hiệu quả” - ông Fedorov nói vào năm 2023.
