Hai tháng sau khi Chủ tịch Kim Jong-il qua đời, CHDCND Triều Tiên đã đưa ra quyết định quan trọng, đó là chấp thuận các đề nghị do Mỹ đặt ra để nối lại vòng đàm phán sáu bên. Theo hãng tin AFP, các điều kiện đó là:
- Chấp thuận cho các thanh sát viên Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) trở lại CHDCND Triều Tiên.
- Hoãn thử nghiệm tên lửa tầm xa, thử nghiệm hạt nhân và làm giàu uranium. Bù lại, Mỹ sẽ cung cấp 20.000 tấn lương thực cứu trợ mỗi tháng kéo dài trong 12 tháng.
Thông báo của CHDCND Triều Tiên được Bộ Ngoại giao CHDCND Triều Tiên và Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo gần như cùng lúc hôm 29-2. Hai nước đã đạt được thỏa thuận sau ba cuộc đối thoại trong hai ngày 23 và 24-2 ở Bắc Kinh giữa đặc phái viên Mỹ Glyn Davies với Thứ trưởng Ngoại giao thứ nhất kiêm trưởng đoàn đàm phán sáu bên của CHDCND Triều Tiên Kim Kye Gwan.
Ngày 1-3, Bộ Ngoại giao của Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật, Anh, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon, Giám đốc IAEA Yukiya Amano đã tuyên bố hoan nghênh thông báo của CHDCND Triều Tiên.
Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton trình bày thỏa thuận đổi lương thực lấy hạt nhân với CHDCND Triều Tiên trước Quốc hội ngày 29-2 theo giờ địa phương. Ảnh: AP
Ngay sau khi CHDCND Triều Tiên thông báo quyết định trên, Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố Mỹ có khả năng sẽ cứu trợ thêm nữa ngoài con số 20.000 tấn lương thực/tháng. Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, chương trình cứu trợ có thay đổi, sẽ tập trung vào lương thực dành cho trẻ em.
Có hai luồng ý kiến về quyết định mới của CHDCND Triều Tiên. Kênh truyền hình Fox News (Mỹ) nhận xét quyết định ngưng chương trình làm giàu uranium của CHDCND Triều Tiên có vẻ tích cực nhưng sẽ không dẫn đến kết quả gì, kể cả khi khôi phục đàm phán hạt nhân sáu bên.
Lý do: Dưới thời các Tổng thống Mỹ Bill Clinton và George W. Bush, CHDCND Triều Tiên đã nhiều lần đồng ý từ bỏ chương trình hạt nhân để đổi lấy cứu trợ nhưng rồi cuối cùng không giữ được lời hứa.
Fox News cho rằng dù CHDCND Triều Tiên có thực hiện lời hứa ngưng chương trình hạt nhân và làm giàu uranium thì lượng uranium hiện có cũng đủ để CHDCND Triều Tiên sản xuất vài quả bom hạt nhân, vả lại CHDCND Triều Tiên cũng không nói sẽ ngưng chương trình sản xuất plutonium.
Cựu Đại sứ Mỹ tại Hàn Quốc Donald Gregg ghi nhận CHDCND Triều Tiên không đề cập đến việc ngừng sản xuất plutonium là điều rất nghiêm trọng vì vũ khí hạt nhân được sản xuất từ plutonium chứ không phải uranium.
Tạp chí Time (Mỹ) ngày 29-2 nhận định chương trình hạt nhân của CHDCND Triều Tiên sẽ sớm kết thúc vì động thái nhanh chóng nối lại đàm phán với Mỹ của nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong-un mới cầm quyền.
Theo nhà phân tích Pamela Falk của kênh truyền hình CBS News (Mỹ), đây không phải lần đầu tiên CHDCND Triều Tiên đồng ý ngưng chương trình hạt nhân và tuyên bố chấp thuận cho các thanh sát viên IAEA vào quan sát.
Tuy nhiên, do quyết định mới này được đưa ra trong bối cảnh kinh tế CHDCND Triều Tiên đang khốn đốn vì cấm vận nên có thể hy vọng đây sẽ là động thái đầu tiên của nhà lãnh đạo trẻ Kim Jong-un nhằm đưa CHDCND Triều Tiên ra khỏi thế bị cô lập.
| Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố động thái tích cực của CHDCND Triều Tiên và việc quan hệ CHDCND Triều Tiên-Mỹ được cải thiện sẽ góp phần duy trì hòa bình và ổn định ở bán đảo Triều Tiên. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc hy vọng diễn biến mới này sẽ mở ra khả năng nối lại cuộc đàm phán hạt nhân sáu bên đã bị ngưng trệ từ tháng 4-2009. |
ĐĂNG KHOA
