Chiến sự tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi một số quốc gia bắt đầu kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy giải pháp ngoại giao.
Ác liệt khắp Trung Đông
Tối 10-3, Israel thông báo bắt đầu một đợt oanh kích mới vào thủ đô Tehran (Iran) và tiến hành các cuộc không kích tại khu vực ngoại ô phía nam thủ đô Beirut của Lebanon. Trong khi đó, tại Israel, còi báo động vang lên ở khu vực miền trung sau khi quân đội nước này cảnh báo về các vụ phóng tên lửa từ Iran, song chưa có báo cáo thương vong.
Một nhóm phóng viên của đài CNN tại miền bắc Iran cho biết đã chứng kiến các cuộc không kích ban đêm kéo dài gần một giờ. Nhiều máy bay chiến đấu bay qua trước khi các tiếng nổ lớn vang lên gần khu dân cư, làm rung chuyển tường nhà và chưa rõ mục tiêu của các đợt oanh kích.
Iran ngày 11-3 tuyên bố đã tiến hành “chiến dịch dữ dội và nặng nề nhất” kể từ khi xung đột bắt đầu, theo hãng thông tấn IRNA. Tehran cho biết đã triển khai các đợt tấn công “đa tầng và liên tục” nhằm vào các mục tiêu tại Israel.
Sau tuyên bố của Iran, các đợt tên lửa và máy bay không người lái (UAV) được ghi nhận tại nhiều nước vùng Vịnh.
Bộ Quốc phòng Qatar cho biết đã đánh chặn một vụ tấn công bằng tên lửa nhằm vào nước này. Sau khi Bộ Quốc phòng Qatar xác nhận đã đánh chặn, giới chức nước này phát thông báo cho biết “mối đe dọa an ninh đã được loại bỏ và tình hình đã trở lại bình thường”.
Saudi Arabia thông báo đã phá hủy 2 UAV ở khu vực phía đông và trước đó đánh chặn 6 tên lửa đạn đạo hướng tới căn cứ không quân Prince Sultan.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) thì cho biết hệ thống phòng không đang ứng phó các mối đe dọa tên lửa và UAV từ Iran, đồng thời kêu gọi người dân ở nơi an toàn. Một tàu container ngoài khơi UAE cũng bị hư hại do trúng vật thể nghi là đạn pháo.
Tại Bahrain, còi báo động cũng vang lên và Bộ Nội vụ kêu gọi người dân tìm nơi trú ẩn an toàn.
Ở Iraq, Iran được cho là tiếp tục nhằm vào các cơ sở quân sự và ngoại giao của Mỹ tại Erbil, thuộc khu vực Kurdistan. Trước đó, 1 UAV của Iran đã tấn công cơ sở ngoại giao Mỹ gần sân bay Baghdad.
Phần mình, Kuwait cho biết lực lượng Vệ binh Quốc gia đã bắn hạ 8 UAV trong khu vực phụ trách vào sáng cùng ngày. Trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã tấn công vào một căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait.
Theo tuyên bố của IRGC, đơn vị tên lửa thuộc lực lượng mặt đất đã phóng 4 tên lửa nhằm vào trụ sở lực lượng Mỹ tại Trung Đông, trong đó có 2 tên lửa nhắm vào căn cứ Camp Arifjan ở Kuwait, nằm phía nam thủ đô Kuwait City.
Về phía Mỹ, Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) ngày 10-3 cho biết đã phá hủy nhiều tàu hải quân Iran, trong đó có 16 tàu rải thủy lôi, tại khu vực gần eo biển Hormuz. Bộ này ra tuyên bố trên sau khi CNN dẫn 2 nguồn thạo tin cho biết Tehran đã bắt đầu rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Trước thông tin cho rằng Nga chia sẻ tình báo để Iran nhắm mục tiêu Mỹ ở Trung Đông, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff nói ông không thể xác nhận, song cho biết phía Nga đã bác bỏ thông tin này trong cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 9-3.
Quốc tế khẩn trương kêu gọi đối thoại
Nhiều quốc gia tiếp tục kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy các giải pháp ngoại giao trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông leo thang và lan rộng ra nhiều khu vực.
Theo hãng thông tấn TASS, Điện Kremlin cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 10-3 đã có cuộc điện đàm thứ 2 trong vòng một tuần với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian để trao đổi về tình hình khu vực. Cuộc điện đàm trước đó giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra ngày 6-3, sau khi ông Putin có loạt cuộc trao đổi với lãnh đạo các nước vùng Vịnh.
Theo thông báo của Điện Kremlin, tổng thống Nga tái khẳng định lập trường ủng hộ việc sớm hạ nhiệt xung đột và giải quyết bằng các biện pháp chính trị.
Cũng trong ngày 10-3, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết tổng lãnh sự quán Nga tại thành phố Isfahan của Iran đã bị hư hại trong các diễn biến chiến sự. Bà cho rằng xung đột tại Trung Đông đang tiếp tục leo thang, kéo theo việc ngày càng nhiều quốc gia và người dân vô tội bị ảnh hưởng, trực tiếp hoặc gián tiếp.
“Điều này thể hiện rõ ở việc các cơ quan ngoại giao và lãnh sự nước ngoài trong khu vực cũng trở thành mục tiêu tấn công, và số vụ việc như vậy đang gia tăng” - bà Zakharova nói.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh Moscow yêu cầu tất cả các bên tôn trọng tính bất khả xâm phạm của các cơ sở ngoại giao, vì các cuộc tấn công vào những địa điểm này là vi phạm luật pháp quốc tế. Nga đồng thời kêu gọi các bên lập tức chấm dứt đối đầu quân sự và quay trở lại bàn đàm phán.
Ai Cập cũng bày tỏ sẵn sàng đóng vai trò trung gian nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran - ông Abbas Araghchi, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty cho biết Cairo sẵn sàng hỗ trợ các nỗ lực giảm leo thang tại Trung Đông.
Quốc vụ khanh phụ trách đối ngoại của Qatar - ông Mohammed bin Abdulaziz al-Khulaifi kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông và thúc giục Iran cùng Mỹ quay trở lại bàn đàm phán nhằm tìm kiếm giải pháp thông qua trung gian hòa giải.
Vị quan chức Qatar cho biết Doha “cực kỳ lo ngại” trước phạm vi ngày càng rộng của xung đột, trong đó có những vụ nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.
“Thật đáng tiếc khi tình hình hiện nay đã diễn biến đến mức này” - ông al-Khulaifi nói, đồng thời nhấn mạnh không có con đường nào dẫn đến một giải pháp bền vững và lâu dài ngoài việc quay trở lại bàn đàm phán.
Doha cũng cho biết đang duy trì liên lạc với các quan chức Mỹ và kêu gọi Tổng thống Trump chấm dứt các hành động quân sự. Theo ông al-Khulaifi, Qatar luôn giữ các kênh trao đổi cởi mở với Mỹ và tiếp tục ủng hộ con đường hòa bình, giải quyết xung đột bằng biện pháp ngoại giao.
“Chúng tôi hy vọng các bên có thể tìm được con đường đó, chấm dứt các hoạt động quân sự và quay trở lại bàn đàm phán” - ông al-Khulaifi nói.
Giá dầu giảm nhẹ, vẫn lo diễn biến chiến sự Trung Đông
Giá dầu tiếp tục đà giảm trong phiên giao dịch ngày 11-3, chịu áp lực từ thông tin Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đề xuất đợt xả kho dự trữ dầu mỏ lớn nhất lịch sử nhằm đối phó nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ cuộc xung đột ở Trung Đông, hãng Reuters đưa tin.
Tính đến trưa 11-3 (theo giờ VN), giá dầu thô chuẩn toàn cầu Brent giảm 1%, xuống mức 86,92 USD/thùng. Dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ giảm 0,4%, giao dịch ở mức 83,1 USD/thùng.
Trước đó, tờ The Wall Street Journal dẫn lời các quan chức thạo tin cho biết IEA đã đề xuất đợt xả dầu dự trữ lớn nhất trong lịch sử nhằm hạ nhiệt giá dầu thô đang tăng vọt.
Theo các quan chức này, đợt xả kho dự kiến của IEA sẽ vượt mức 182 triệu thùng dầu mà các quốc gia thành viên đã tung ra thị trường trong 2 đợt hồi năm 2022, thời điểm Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine.
Các chuyên gia phân tích của ngân hàng Goldman Sachs nhận định một đợt xả kho với quy mô như vậy sẽ bù đắp được 12 ngày gián đoạn xuất khẩu dầu từ khu vực vùng Vịnh.
"Giá dầu tiếp tục đà hạ nhiệt nhưng mang tính biến động mạnh, sau đợt tăng vọt vào hôm 9-3" - các nhà phân tích của ngân hàng UOB nhận định. Các chuyên gia này cho rằng thị trường dự kiến sẽ tiếp tục dồn sự chú ý vào các diễn biến tại Trung Đông khi giới đầu tư đang đánh giá xem giá năng lượng có thể duy trì ở mức cao trong bao lâu.
