Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều diễn biến đáng chú ý.
Iran nã tên lửa vào Israel, lần đầu kể từ lệnh ngừng bắn
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã tấn công căn cứ không quân Ramat David ở miền bắc Israel bằng tên lửa đạn đạo vào ngày 7-6.
IRGC đã công bố trên truyền thông nhà nước đoạn video mà họ nói là ghi lại thời điểm các tên lửa được phóng đi.
Sau ít nhất ba đợt tấn công ban đầu nhằm vào Israel, quân đội Israel cho biết đã đánh chặn toàn bộ số tên lửa đạn đạo của Iran (ít nhất 10 quả). Đây được xem là vụ tấn công đầu tiên kể từ đầu tháng 4, sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Hai nguồn tin Israel nói với CNN vào tối 7-6 rằng Israel sẽ đưa ra phản ứng “mạnh mẽ” đối với vụ Iran phóng tên lửa đạn đạo.
Nguồn tin cho biết Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã triệu tập một cuộc tham vấn an ninh để ứng phó tình hình.
Trang Axios (Mỹ) đưa tin rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết đã gọi điện cho Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu để yêu cầu không đáp trả các cuộc tấn công của Iran.
"Các cuộc tấn công của Iran không gây thương vong cho bất kỳ ai. Hy vọng Israel sẽ không trả đũa. Nếu Bibi (tức ông Netanyahu) tấn công đáp trả, mọi chuyện sẽ chỉ tiếp diễn như suốt 47 năm qua, hoặc thậm chí 3.000 năm qua” - Axios dẫn lời ông Trump.
Những phát biểu này cho thấy Nhà Trắng đang tìm cách ngăn chặn vòng leo thang quân sự mới giữa Iran và Israel, đồng thời duy trì các cuộc đàm phán đang diễn ra về chương trình hạt nhân của Iran.
Sau các cuộc tấn công của Iran, Đại sứ quán Mỹ tại Jerusalem tối 7-6 đã ban hành hướng dẫn yêu cầu các nhân viên và gia đình đang ở Israel tiếp tục trú ẩn tại chỗ, đồng thời “sẵn sàng di chuyển tới nơi trú ẩn an toàn trong trường hợp có báo động đỏ cho đến khi có thông báo mới”.
Theo bài đăng, báo động đỏ có thể được kích hoạt khi xảy ra “các cuộc tấn công bằng tên lửa, rocket hoặc sự xâm nhập của máy bay thù địch”.
Bài đăng cũng cho biết Đại sứ quán Mỹ và Lãnh sự quán Mỹ tại Tel Aviv sẽ đóng cửa trong ngày 8-6.
Syria và Iraq cũng thông báo tạm thời đóng cửa không phận khi Iran phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào Israel.
Theo Cơ quan Hàng không Dân dụng Iraq, nước này sẽ đóng cửa không phận trong 72 giờ tới.
Giới chức hàng không Syria thông báo đóng cửa không phận trong 12 giờ, bao gồm “tạm dừng các hoạt động khai thác tại Sân bay Quốc tế Damascus” cho đến 11 giờ sáng 8-6 theo giờ địa phương.
Ông Trump: Iran đồng ý không sở hữu vũ khí hạt nhân
Trả lời phỏng vấn của đài NBC, ghi hình ngày 5-6 và phát sóng ngày 7-6, ông Trump cho biết các cuộc thảo luận với Iran tập trung vào việc khắc phục điều mà ông mô tả là một kẽ hở trong ngôn ngữ dự thảo liên quan chương trình hạt nhân của Tehran.
“Họ đã thừa nhận rằng họ sẽ không có vũ khí hạt nhân. Chúng tôi có một điều khoản trong đó quy định (Iran) sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân. Mọi người đều rất hài lòng với điều đó, ngoại trừ tôi. Và tôi nói: ‘Nếu họ không tự phát triển mà đi mua hoặc tiếp nhận từ nơi khác thì sao?’”- ông Trump nói.
“Tôi muốn bổ sung các từ như mua, tiếp nhận hoặc sở hữu. Các bạn biết đấy, điều đó cũng phải được đưa vào, bởi vì như thế không phải là phát triển. Vì vậy, họ không có quyền phát triển, mua, tiếp nhận hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân” - nhà lãnh đạo Mỹ nói thêm.
Ông Trump cũng nói rằng ông “để ngỏ khả năng” điều lực lượng Mỹ tới thu hồi kho vật liệu hạt nhân của Iran, nhưng hy vọng việc này sẽ được thực hiện trong khuôn khổ một thỏa thuận với Tehran.
“Nếu chúng tôi đạt được thỏa thuận và giờ đây trở thành đối tác thân thiện, tất cả chúng tôi sẽ cùng thực hiện. Chúng tôi sẽ sử dụng thiết bị của mình. Chúng tôi sẽ đưa số vật liệu đó đi và tiêu hủy, dù là tại chỗ hay đưa tới nơi khác” - ông Trump nói.
Theo tổng thống Mỹ, nếu không đạt được thỏa thuận, ông sẽ xử lý Iran bằng biện pháp quân sự “rất mạnh tay” trước khi đưa lực lượng Mỹ vào Iran.
Ông Trump cho biết ông sẽ chờ đến khi có “điều kiện an toàn theo cách này hay cách khác” mới tiến hành thu hồi kho vật liệu.
Ông Trump cũng bác bỏ nhận định cho rằng ông đã phá vỡ cam kết tranh cử về việc không đưa Mỹ vào bất kỳ cuộc xung đột quân sự mới nào.
“Khoan đã. Trước hết, tôi chưa bao giờ bảo đảm sẽ không có chiến tranh. Nếu vậy thì tại sao tôi lại xây dựng lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới?” - ông nhấn mạnh.
Iran chưa bình luận về phát ngôn của nhà lãnh đạo Mỹ.
Tehran bác ý tưởng dùng tài sản bị phong tỏa của Iran để bồi thường chiến tranh
Ngày 7-6, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi phản hồi thông tin rằng Mỹ có thể sử dụng tài sản của Iran để bồi thường cho các đồng minh bị Tehran tấn công, cho rằng các chính phủ trong khu vực “không có tư cách yêu cầu bồi thường”, theo hãng tin Reuters.
Viết trên mạng xã hội X, ông Gharibabadi cho biết tài sản của Iran “không phải là chiến lợi phẩm của Washington, cũng không phải là quỹ chi trả cho các đồng minh của Mỹ”.
Ông Gharibabadi cho rằng một số chính phủ trong khu vực đã để lãnh thổ và cơ sở hạ tầng của mình “phục vụ cho các hành động xâm lược nhằm vào Iran”, vì vậy họ không có tư cách yêu cầu bồi thường. Theo ông, chính các chính phủ đó phải bồi thường đầy đủ cho những thiệt hại mà Iran phải gánh chịu.
Truyền thông Mỹ trước đó đưa tin rằng Mỹ sẽ dành một phần tài sản của Iran cho các đồng minh vùng Vịnh nhằm hỗ trợ công tác tái thiết và sửa chữa những thiệt hại trong tương lai do Iran gây ra.
Nguồn tin này cũng cho biết Mỹ đang xem xét sử dụng số tài sản đó để khắc phục các thiệt hại đã xảy ra trước đây. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã chỉ đạo một nhóm chuyên trách đánh giá chi phí thiệt hại mà Iran đã gây ra cho các đồng minh vùng Vịnh.
Ông Gharibabadi cho rằng hành động tịch thu, chuyển giao hoặc phân bổ tài sản của Iran mà không có sự đồng ý của chính phủ Iran sẽ cấu thành “một hành vi sai trái mới theo luật pháp quốc tế”, làm phát sinh trách nhiệm của Mỹ vào thời điểm Washington tuyên bố đang tìm kiếm đối thoại và sự thấu hiểu với Tehran.
Ông nói thêm rằng một động thái như vậy cũng sẽ dẫn tới “phản ứng thích đáng” từ phía Iran, nhưng không nêu chi tiết.
Iran đang yêu cầu Mỹ giải phóng một phần các khoản tiền bị phong tỏa của nước này trong khuôn khổ các cuộc đàm phán giữa hai bên nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran.
