Chiều 21-4, Bộ Công Thương, UBND TP.HCM và báo Tuổi Trẻ phối hợp tổ chức hội thảo "Chuyển đổi năng lượng xanh - Động lực tăng trưởng bền vững". Đây cũng là hội thảo mở đầu cho chuỗi hoạt động của chương trình Việt Nam Xanh 2026 do báo Tuổi Trẻ và Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) khởi xướng.
Năng lượng xanh: 1 trong 3 trụ cột của TP.HCM
Phát biểu tại sự kiện, Nhà báo Trần Xuân Toàn, Phó tổng biên tập báo Tuổi trẻ cho biết trong bối cảnh thế giới biến động, đặc biệt các rủi ro địa chính trị ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng, Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc hệ thống năng lượng theo hướng bền vững hơn, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Ông Toàn nhấn mạnh: "Chuyển đổi năng lượng xanh không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu, gắn với mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia".
Dù vậy, theo ông Toàn việc chuyển đổi năng lượng xanh vẫn đang đối mặt với các thách thức về thể chế, hạ tầng và nguồn lực tài chính. Vì thế, vị này cho rằng để Việt Nam có thể chuyển mình mạnh mẽ rất cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, giới khoa học và truyền thông.
Về phía cơ quan quản lý, ông Bùi Minh Thạnh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà là điều kiện tiên quyết để TP.HCM duy trì vai trò đầu tàu kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên mới.
Thành phố đang triển khai nhiều định hướng lớn như phát triển năng lượng tái tạo, thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, nghiên cứu hydro xanh, amoniac xanh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
Riêng lĩnh vực đô thị và giao thông, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch.
Năm 2026 cũng là năm đầu tiên TP.HCM triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP nhiệm kỳ 2025-2030, trong đó xác định chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là 3 trụ cột chiến lược.
"TP.HCM đang triển khai đề án chuyển đổi xanh giai đoạn 2025-2035 với 10 trụ cột và 76 chỉ tiêu cụ thể, tổng nhu cầu nguồn lực khoảng 900.000 tỉ đồng.
Quan điểm xuyên suốt là phát triển nhanh đi đôi với bền vững, tăng trưởng kinh tế gắn với nâng cao chất lượng môi trường và đời sống người dân", ông Thạnh nói.
Đánh giá bối cảnh hiện nay, ông Thạnh cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển dịch sâu sắc, nơi năng lượng, công nghệ và môi trường trở thành trục cạnh tranh chiến lược toàn cầu. Do đó, các đô thị lớn không chỉ thích ứng mà cần chủ động đi trước, dẫn dắt và định hình xu thế phát triển mới.
Lãnh đạo TP.HCM cũng khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, đẩy mạnh cải cách thể chế, ưu tiên nguồn lực cho các dự án xanh, từng bước xây dựng TP trở thành trung tâm chuyển đổi xanh của khu vực Đông Nam Á.
Thông qua hội thảo, TP kỳ vọng các chuyên gia, doanh nghiệp sẽ đề xuất các giải pháp khả thi, cũng như kiến nghị cơ chế, chính sách phù hợp cho quá trình triển khai.
Xăng E10: Chưa ghi nhận phản hồi tiêu cực từ người tiêu dùng
Nói tại hội thảo, TS Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho việc, sử dụng xăng sinh học đã trở thành xu hướng phổ biến tại nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil, Châu Âu...
Theo đánh giá, việc triển khai E5 từ năm 2018 và E10 từ năm 2025 đến nay chưa ghi nhận phản hồi tiêu cực từ người tiêu dùng. Các nghiên cứu trong nước cho thấy E10 chỉ ảnh hưởng rất nhỏ, khoảng 1-2% đến hiệu suất và tuổi thọ động cơ
TS Đào Duy Anh cũng nhấn mạnh việc sử dụng nhiên liệu sinh học giúp giảm phát thải. Với mỗi lít xăng thải khoảng 2,5kg CO2, nếu giảm được 1 triệu m³ xăng khoáng trong tổng mức tiêu thụ khoảng 12 triệu m³/năm, sẽ cắt giảm khoảng 2,5 triệu tấn CO2. Đồng thời nhiên liệu sinh học còn góp phần phát triển ngành công nghiệp sinh học, từ đó thúc đẩy lĩnh vực lao động của ngành.
Tại Việt Nam, theo lộ trình của Thông tư 50, sẽ có 2 loại xăng là E5 RON92 và E10 RON95. Từ ngày 1-6, xăng RON95 khoáng sẽ được thay thế bằng xăng E10 phối trộn 10% ethanol.
Phòng thí nghiệm thực tiễn" tại đặc khu Côn Đảo
Nhìn vào lộ trình chuyển đổi xanh của TP.HCM, ông Phạm Bình An, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM (HIDS), cho biết TP đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải cấu trúc lại nền kinh tế theo hướng bền vững.
Ông An cho hay TP.HCM đã xây dựng đề án chuyển đổi xanh với 10 trụ cột, bao gồm: năng lượng xanh; giao thông - logistics xanh; hạ tầng đô thị xanh; công nghiệp xanh; thương mại và dịch vụ xanh; nhân lực xanh; tài chính xanh; chính sách xanh; lối sống xanh; nông nghiệp xanh.
Trong đó ưu tiên hàng đầu gồm năng lượng và giao thông là hai lĩnh vực chiếm tỉ trọng phát thải lớn nhất. Tuy nhiên, chỉ tính riêng với lĩnh vực giao thông, hiện TP.HCM sở hữu hơn 11,4 triệu xe máy và 1,3 triệu ô tô, phát thải từ giao thông đang chiếm khoảng 18 - 20% tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn TP. Điều này đặt ra nhiều thách thức về chuyển đổi.
Để hóa giải áp lực này, ông thông tin TP.HCM triển khai chiến lược vùng phát thải thấp (LEZ) tại Cần Giờ, khu vực trung tâm và đặc biệt là đặc khu Côn Đảo.
Nói thêm về tình hình thực tế ở đặc khu Côn Đảo, ông Phạm Bình An lo ngại sự phát triển của du lịch đang tạo ra áp lực vượt quá khả năng chịu tải của hệ sinh thái, đe dọa trực tiếp đến di sản của hòn đảo.
Từ đó đặc khu Côn Đảo được ví như "phòng thí nghiệm thực tiễn" của TP.HCM, một lộ trình tham vọng đã được thiết lập với chỉ tiêu 100% phương tiện đường bộ phải chuyển sang xe điện vào năm 2028. Giai đoạn 2025 - 2026, thành phố bắt buộc 100% xe đăng ký mới là xe điện và tiến tới cấm hoàn toàn xe xăng dầu vào năm 2028. Đi kèm với đó là hạ tầng xương sống gồm trạm sạc nhanh và mạng lưới đổi pin siêu tốc dưới 4 phút cho xe máy.
