Sáng 25-6, BHXH TP.HCM phối hợp Báo Pháp Luật TP.HCM tổ chức chương trình giao lưu trực tuyến với chủ đề "Tăng mức lương cơ sở, tăng trợ cấp BHXH: Những điều người dân cần biết" nhằm giải đáp những vấn đề người dân, người lao động và doanh nghiệp quan tâm khi mức lương cơ sở được điều chỉnh từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1-7-2026.
Phát biểu khai mạc chương trình, ông Đinh Đức Thọ, Phó Tổng Biên tập Báo Pháp Luật TP.HCM, cho biết việc tăng lương cơ sở sẽ tác động trực tiếp đến nhiều chế độ, chính sách BHXH, BHYT và quyền lợi an sinh của người dân. Vì vậy, việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời là rất cần thiết để người dân hiểu đúng và bảo đảm quyền lợi của mình.
Ngay từ đầu chương trình, Ban tổ chức đã nhận được nhiều câu hỏi liên quan đến BHXH một lần, điều kiện hưởng lương hưu, trợ cấp thất nghiệp, chế độ thai sản và các chính sách mới có hiệu lực từ ngày 1-7. Dưới đây là những nội dung được đông đảo bạn đọc quan tâm.
BHXH một lần, lương hưu và trợ cấp thất nghiệp
Bạn đọc Phú hỏi: Tính đến hiện tại thì thời gian đóng BHXH của mình là trên 15 năm. Bây giờ nghỉ làm thì sau 1 năm mình có được rút BHXH 1 lần theo luật mới không?
Trả lời câu hỏi này, bà Trương Thanh Phương, Phó Trưởng phòng Chế độ BHXH, BHXH TP.HCM, cho biết căn cứ khoản 1 Điều 70 Luật BHXH 2024, người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị thì được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp luật định.
Đáng chú ý, trường hợp người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày Luật BHXH 2024 có hiệu lực, sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm thì được giải quyết hưởng BHXH một lần.
"Trường hợp bạn đọc có thời gian đóng BHXH trên 15 năm nhưng chưa đủ 20 năm, nếu sau 12 tháng nghỉ việc và có nhu cầu nhận BHXH một lần thì có thể liên hệ cơ quan BHXH để nộp hồ sơ theo quy định" - bà Phương cho biết.
Cũng liên quan đến BHXH một lần, bạn đọc Nguyễn Doanh hỏi: Tôi sinh năm 1972. Làm công ty giày da đã đóng bảo hiểm được 14 năm 6 tháng này tôi nghỉ việc thì có được rút bảo hiểm một lần không?
Bà Trương Thanh Phương cho biết khoản 1 Điều 70 Luật BHXH 2024 quy định người lao động được hưởng BHXH một lần khi đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH hoặc ra nước ngoài định cư cùng một số trường hợp khác được luật quy định.
Trong khi đó, bạn đọc Ngọc Mai băn khoăn về thời điểm được hưởng lương hưu sau khi nghỉ việc theo nguyện vọng từ năm 2020.
Trả lời, bà Phương dẫn quy định tại Nghị định 135/2020 về tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường. Theo đó, trường hợp sinh năm 1967 sẽ đủ điều kiện nghỉ hưu khi đủ 62 tuổi và thời điểm hưởng lương hưu là tháng liền kề sau tháng đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.
Một vấn đề khác được nhiều người lao động quan tâm là trợ cấp thất nghiệp. Bạn đọc Mây Gió đặt câu hỏi: Lần đầu mình hưởng BHTN 12 tháng, mình mới đóng lại bảo hiểm được 2 năm, sang đầu tháng 7 này mình nghỉ thì mình có được hưởng BHTN nữa không?
Bà Trương Thanh Phương trả lời: Để được hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động phải đáp ứng các điều kiện như đã chấm dứt hợp đồng lao động, đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong 24 tháng trước khi nghỉ việc, nộp hồ sơ đúng thời hạn và chưa có việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ.
"Trường hợp tháng 7 bạn nghỉ việc và đảm bảo đủ điều kiện nêu trên thì bạn sẽ được hưởng trợ cấp thất nghiệp" - bà Phương cho biết.
Quyền lợi thai sản khi sinh con thứ hai
Một trong những nội dung nhận được nhiều câu hỏi nhất tại chương trình giao lưu là quy định mới về chế độ thai sản đối với lao động nữ sinh con thứ hai.
Bạn đọc Nguyễn Thị Thưởng hỏi: "Có phảii từ 1-7-2026 thì người lao động sinh con lần 2 (không phải trường hợp sinh đôi) sẽ được nghỉ hưởng BHXH 7 tháng?".
Bà Trương Thanh Phương cho biết trường hợp sinh con lần thứ hai theo Luật Dân số 2025 sẽ được nghỉ hưởng trợ cấp thai sản 7 tháng.
Tiền trợ cấp thai sản được tính bằng 7 tháng nhân với mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản, cộng với trợ cấp một lần khi sinh con bằng 2 tháng lương cơ sở.
Đối với trường hợp sinh con lần thứ ba, thứ tư trở đi sẽ không được hưởng chính sách nghỉ thai sản 7 tháng theo Luật Dân số 2025.
Liên quan nội dung này, bạn đọc Chu Vũ Ngọc Hằng tiếp tục đặt câu hỏi về trường hợp lao động nữ sinh con thứ ba trở đi.
Theo bà Phương, sinh con thứ ba trở đi (sinh một con) không thuộc đối tượng được hưởng chính sách theo Luật Dân số 2025 nên vẫn áp dụng chế độ nghỉ hưởng thai sản 6 tháng theo quy định của Luật BHXH 2024.
Ngoài ra, nhiều bạn đọc cũng quan tâm đến điều kiện hưởng thai sản khi đã nghỉ việc hoặc tham gia BHXH tự nguyện.
Bạn đọc Thanh Thức cho biết đã kết thúc hợp đồng lao động vào cuối tháng 4-2026, đang mang thai và dự sinh vào tháng 2-2027, đồng thời hỏi điều kiện đóng BHXH để được hưởng thai sản.
Bà Trương Thanh Phương cho biết, nếu dự sinh vào tháng 2-2027 thì người lao động phải có từ đủ 6 tháng đóng BHXH trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh. Trường hợp tham gia BHXH tự nguyện, người có từ đủ 6 tháng đóng BHXH tự nguyện hoặc kết hợp BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện trong 12 tháng trước khi sinh con cũng được hưởng trợ cấp thai sản theo quy định.
Trong khi đó, bạn đọc Trần Thị Tố hỏi về trường hợp đã đóng BHXH được 8 tháng trong thời gian mang thai và liệu có đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản hay không.
Trả lời câu hỏi này, bà Phương cho biết Luật BHXH quy định lao động nữ sinh con phải đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con. Nếu đáp ứng điều kiện này thì sẽ đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định.
Những thắc mắc liên quan việc lương cơ sở tăng từ ngày 1-7
Bạn đọc Ngọc Huyền hỏi: Tôi đang hưởng trợ cấp thai sản và dự sinh vào tháng 7-2026. Vậy khi mức lương cơ sở tăng từ ngày 1-7-2026 thì khoản trợ cấp một lần khi sinh con của tôi có được tính theo mức lương cơ sở mới hay không?
Bà Quãng Ngọc Phương Anh, Phó trưởng phòng tuyên truyền và hỗ trợ người tham gia, BHXH TP.HCM, trả lời: Theo quy định của Luật BHXH, trợ cấp một lần khi sinh con được tính theo mức lương cơ sở tại thời điểm sinh con. Do đó, nếu bạn sinh con từ ngày 1-7-2026 trở đi thì khoản trợ cấp một lần khi sinh con sẽ được tính theo mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng.
Bạn đọc Thanh Tùng hỏi: Từ ngày 1-7-2026, mức đóng BHXH tối đa của người lao động có thay đổi không khi mức lương cơ sở tăng?
Bà Quãng Ngọc Phương Anh, Phó trưởng phòng tuyên truyền và hỗ trợ người tham gia, BHXH TP.HCM, trả lời: Việc tăng mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng sẽ làm thay đổi mức đóng tối đa đối với một số nhóm đối tượng tham gia BHXH, BHYT theo quy định của pháp luật. Đồng thời, nhiều chế độ, quyền lợi được tính trên cơ sở mức lương cơ sở cũng sẽ tăng tương ứng từ ngày 1-7-2026.
