Đề tài chiến tranh, người lính vẫn có sức sống mãnh liệt

1. Ngay tháng đầu tiên phát động cuộc thi đã có hàng trăm bản thảo gửi về dự thi, để rồi tháng sau nhiều hơn tháng trước, đến nay đã có gần 1.000 bản thảo gửi về.

Chiến tranh cách mạng vốn là đề tài “ruột” của VNQĐ, nhiều truyện ngắn hay về chiến tranh đã từ những trang Tạp chí bước ra đời sống, và neo đậu được trong lòng người đọc đến tận ngày hôm nay. Để tiếp tục có những truyện ngắn hay về chiến tranh, một đề tài được khai thác khá nhiều và kỹ lưỡng trong suốt bao nhiêu năm qua nhằm phục vụ bạn đọc là điều không đơn giản.

Nhà văn Nguyễn Đình Tú cho biết: “Chúng tôi đã thực sự vui mừng khi thấy những tác phẩm về đề tài chiến tranh vẫn chiếm số lượng lớn trong số các tác phẩm gửi về. Ngoài những nhà văn đã thành danh hoặc có tuổi vẫn còn “đắm đuối” với đề tài này như Xuân Đức với Chim Tarpa đang ở đâu?, Nguyễn Đức Thiện với Hạnh Ngọc, Văn Xương với Dòng sông miền cỏ may, Nguyễn Minh Ngọc với Chuyện của người chép sử, Lê Nguyên Ngữ với Lăn theo với cát và Loay xoay thuyền thúng… thì chúng tôi cũng đã khá bất ngờ khi nhận được những tác phẩm ấn tượng về đề tài chiến tranh của những tác giả còn rất trẻ như Lá che phận người của Phong Hân (1976), Đôi mắt Đông Hoàng của Uông Triều (1977), Những đứa con của mẹ của Thiên Di (1983)...”

Điều này cho thấy đề tài chiến tranh vẫn có sức sống mãnh liệt trong đời sống văn học, vẫn đủ sức thôi thúc các cây bút trẻ trăn trở và thao thức về nó. Rất dễ nhận ra một điều rằng, cùng khai thác đề tài chiến tranh nhưng các cây bút trẻ đang cố gắng viết khác thế hệ cha anh mình, và họ đã có được những thành công bước đầu. Đây là điều rất đáng mừng ở cuộc thi này.

Bên cạnh những tác phẩm viết trực diện về chiến tranh, đề tài này còn được các tác giả khai thác dưới nhiều góc độ khác nhau. Đó là chiến tranh và những phóng chiếu nghiệt ngã của nó đối với hậu phương như Những bóng chiều đổ dài của Vân Hạ, là những ám ảnh tật nguyền, những hóa giải hận thù, những di chứng thể xác và tâm hồn dai dẳng của thời hậu chiến như Mùa cua rận của Mai Tiến Nghị, Gió thổi ngoài bãi sông của Đỗ Nhật Minh, Hai bờ rạch Tráng của Phùng Phương Quý, Sinh trong tù của Phạm Duy Tương, Gã giáo gàn của Nguyễn Trung, Ngủ giữa hoa sen của Nguyễn Anh Vũ…

2. Nếu đề tài chiến tranh cách mạng còn có sức quyến rũ đối với nhiều thế hệ người viết trên cả nước, thì những tác phẩm thuộc đề tài người chiến sĩ hôm nay được trông đợi nhiều hơn từ chính những người lính ở các đơn vị.

Ở cuộc thi này các tác giả bộ đội xuất hiện khá đông đảo, ngoài các cây bút ở đơn vị, còn có một lực lượng viết mới được bổ sung, đó là các học viên của Lớp Viết văn quân đội (thuộc Trường Đại học VHNT Quân đội). Và ngay từ đầu cuộc thi, những tác giả quân đội đã quyết tâm bằng tất cả nỗ lực của mình, gửi tác phẩm đến để tranh tài cùng giới viết cả nước. Lần lượt các tác phẩm của họ đã được trình làng. Sau truyện ngắn Hoa pằng nẳng rơi rơi viết về những phụ nữ vùng cao của thiếu úy biên phòng Nguyễn Phú hiện đang công tác ở một Đồn biên phòng cực bắc Hà Giang xuất hiện, là truyện ngắn Những giấc mơ biên thùy của cây bút bộ đội Quân khu 9 Hồ Kiên Giang được giới thiệu. Rồi tiếp theo đó là thiếu úy Nguyễn Xuân Thủy (Tổng cục chính trị) với truyện ngắn Rừng mã sa hoa đỏ, thiếu tá Trần Mạnh Hà (Tổng cục Kỹ thuật) với truyện ngắn Sông lạnh, thượng úy Trần Đức Tĩnh (Quân đoàn 2) với truyện ngắn Mầm cỏ, đại úy Nguyễn Mạnh Hùng (Quân đoàn 1) với truyện ngắn Triền sim tím...

***

Nửa chặng đường Cuộc thi truyện ngắn Văn nghệ Quân đội 2008-2009 đã trôi qua, tuy có những tín hiệu tốt, nhưng có lẽ Ban tổ chức và bạn đọc còn phải chờ đợi và hy vọng nhiều hơn nữa ở chặng tiếp theo.

Theo Trần Bình (TT&VH)