Đề xuất dùng tiền ngân sách mở rộng cao tốc Bắc - Nam

Ngày 2-6, Bộ Xây dựng họp về phương án đầu tư mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.

Tại cuộc họp, ông Đinh Công Minh, Giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long, cho biết đơn vị tư vấn đã nghiên cứu hai phương án mở rộng tuyến cao tốc.

Phương án thứ nhất là mở rộng các đoạn có nhu cầu vận tải lớn và cần triển khai sớm nhằm bảo đảm tính kết nối liên tục. Các đoạn được đề xuất gồm Mai Sơn - Bãi Vọt và Nha Trang - Dầu Giây, với tổng chiều dài khoảng 534 km.

Theo tính toán sơ bộ, tổng mức đầu tư của phương án này khoảng 63.411 tỉ đồng. Trong đó, phần mở rộng các dự án đầu tư công cần khoảng 38.158 tỉ đồng, còn ba dự án PPP cần khoảng 25.253 tỉ đồng.

Tuy nhiên, đơn vị tư vấn đánh giá phương án thứ hai có tính tổng thể và đồng bộ hơn.

Theo đó, toàn bộ các đoạn từ Mai Sơn đến Cam Lộ và từ Quảng Ngãi đến Dầu Giây sẽ được nghiên cứu mở rộng lên quy mô hoàn chỉnh 6 làn xe theo quy hoạch. Tổng chiều dài nghiên cứu khoảng 1.144 km.

Khi hoàn thành, tuyến cao tốc sẽ bảo đảm kết nối thông suốt từ Hà Nội đến TP.HCM, đáp ứng tiêu chuẩn đường cao tốc hiện đại với tốc độ thiết kế từ 100 - 120 km/h.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của phương án này khoảng 154.246 tỉ đồng. Trong đó, 15 dự án thành phần đầu tư công cần khoảng 128.994 tỉ đồng, còn ba dự án PPP khoảng 25.253 tỉ đồng.

Về hình thức đầu tư, Tổng công ty Tư vấn thiết kế GTVT (TEDI) đề xuất tiếp tục sử dụng vốn đầu tư công đối với 15 dự án thành phần đã được xây dựng bằng ngân sách nhà nước trong giai đoạn trước.

Đối với ba dự án thực hiện theo phương thức PPP, đơn vị tư vấn kiến nghị tiếp tục mở rộng theo hình thức PPP có hỗ trợ vốn ngân sách. Theo đánh giá, phương án này giúp thời gian thu phí hoàn vốn dưới 24 năm, bảo đảm tính khả thi và phù hợp quy định pháp luật.

Ngược lại, nếu không có phần vốn hỗ trợ từ ngân sách, thời gian hoàn vốn có thể kéo dài từ 28 đến 40 năm, gây khó khăn cho việc triển khai dự án.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh việc mở rộng cao tốc Bắc - Nam cần được thực hiện đồng bộ trên toàn tuyến đã đầu tư phân kỳ từ Mai Sơn (Ninh Bình) đến TP.HCM.

Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị tiếp tục hoàn thiện báo cáo nghiên cứu, đánh giá đầy đủ nhu cầu vận tải hiện tại và tương lai, đặc biệt là khi các tuyến cao tốc Đông - Tây kết nối với trục Bắc - Nam được đưa vào khai thác.

Theo Bộ trưởng, hồ sơ cũng cần làm rõ hiệu quả kinh tế - xã hội của việc mở rộng tuyến cao tốc, từ đó tạo cơ sở cho việc đề xuất chủ trương đầu tư.

Đáng chú ý, Bộ trưởng thống nhất nghiên cứu phương án đầu tư công đối với 15 đoạn tuyến từ Mai Sơn đến Cam Lộ và từ Quảng Ngãi đến Dầu Giây. Sau khi hoàn thành, Nhà nước sẽ tổ chức thu phí để hoàn trả phần vốn ngân sách đã bỏ ra đầu tư dự án.

Bộ Xây dựng được giao khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ, Thủ tướng xem xét báo cáo Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư. Mục tiêu là khởi công mở rộng các dự án đủ điều kiện ngay từ đầu năm 2027.

Đối với ba dự án PPP gồm Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Bộ trưởng yêu cầu ưu tiên để các nhà đầu tư hiện hữu nghiên cứu phương án mở rộng. Trường hợp không đủ năng lực thực hiện, cơ quan chức năng sẽ xem xét chuyển sang đầu tư công và điều chỉnh phương án tài chính phù hợp.

Người đứng đầu ngành xây dựng yêu cầu các đơn vị liên quan phấn đấu hoàn thành việc nâng cấp, mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam trước cuối năm 2030.