​Doanh nghiệp Việt đón sóng đầu tư tại láng giềng

Theo số liệu mới nhất từ Bộ Tài chính, vốn đầu tư ra nước ngoài tháng 1-2026 tăng gấp 2,9 lần cùng kỳ, đạt trên 238 triệu USD. Sự bùng nổ nhu cầu hạ tầng tại các nước láng giềng như Campuchia, Lào trở thành thỏi nam châm hút vốn, thúc đẩy nhiều doanh nghiệp Việt Nam mạnh tay rót vốn xây dựng nhà máy, hiện thực hóa khát vọng trở thành những doanh nghiệp đa quốc gia thực thụ.

Chiến lược "bám rễ sâu" bằng nhà máy quy mô lớn

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Campuchia và Lào, nổi lên như một điểm sáng với tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Theo Hội đồng Phát triển Campuchia (CDC), năm 2025 quốc gia này phê duyệt các dự án đầu tư trị giá tới 10 tỉ USD, tăng 45% so với năm trước. Đáng chú ý, hơn 90% dòng vốn này chảy vào lĩnh vực hạ tầng và công nghiệp.

Nhìn thấy dư địa khổng lồ này, các doanh nghiệp Việt Nam không còn chọn cách đánh bắt xa bờ bằng xuất khẩu đơn thuần mà chuyển sang chiến lược đóng chốt bằng các dự án đầu tư trực tiếp bài bản.

Điển hình cho xu hướng này là động thái quyết liệt của Tập đoàn Austdoor. Thay vì chỉ duy trì kênh phân phối đại lý, doanh nghiệp này đã chính thức đặt chân ra thị trường quốc tế với dự án xây dựng nhà máy sản xuất cửa cuốn giai đoạn 1 quy mô 5.000 m2 ngay tại thủ đô Phnom Penh. Đây là bước đi chiến lược nhằm giải quyết bài toán logistics và tối ưu hóa chi phí vận hành.

Ông Nguyễn Xuân Thu, Giám đốc Kinh doanh Tập đoàn Austdoor Cambodia cho biết việc đầu tư nhà máy hiện đại tại chỗ giúp doanh nghiệp chủ động hoàn toàn nguồn cung, rút ngắn đáng kể thời gian giao hàng so với việc vận chuyển từ Việt Nam.

Theo ông Thu, khách hàng tại Campuchia sẽ được tiếp cận sản phẩm chính hãng, chất lượng quốc tế với giá thành hợp lý nhất. Hơn nữa, việc sử dụng lao động địa phương còn thể hiện cam kết gắn bó lâu dài và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Việt đối với nước sở tại.

Nhiều doanh nghiệp Việt khác cũng đang củng cố vị thế vững chắc. Thaco tiếp tục mở rộng các khu liên hợp nông nghiệp quy mô lớn tại Lào và Campuchia, hay HAGL với các dự án nông nghiệp công nghệ cao đã tạo ra hàng nghìn việc làm. Sự hiện diện của các nhà máy, nông trường quy mô lớn chứng tỏ doanh nghiệp Việt đã đủ nội lực để cạnh tranh sòng phẳng với các nhà đầu tư từ Trung Quốc hay Thái Lan ngay trên đất khách.

Nhận định về xu hướng này, ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá quan hệ hợp tác kinh tế Việt Nam – Campuchia đang bước vào giai đoạn phát triển thực chất và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, ông Thành cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức về hạ tầng logistics xuyên biên giới và thủ tục thông quan còn phức tạp. Chính vì vậy, việc các doanh nghiệp như Austdoor chủ động đầu tư nhà máy sản xuất tại chỗ là hướng đi khôn ngoan, giúp khắc phục điểm nghẽn về vận chuyển và nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi giá trị khu vực.

Dư địa hạ tầng và cú hích từ chính sách mới

Sức hấp dẫn của thị trường láng giềng không chỉ đến từ nhu cầu nội tại mà còn được cộng hưởng bởi các chính sách vĩ mô thuận lợi từ Chính phủ Việt Nam. Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Đầu tư 2025, trong đó đề xuất miễn thủ tục cấp Giấy chứng nhận đầu tư ra nước ngoài cho các dự án dưới 20 tỉ đồng.

Đề xuất này, dự kiến có hiệu lực từ tháng 3-2026, được xem là cởi trói cơ chế, giúp doanh nghiệp dễ dàng mở rộng mạng lưới phân phối, kho bãi tại các thị trường Lào, Campuchia mà không vấp phải rào cản thủ tục hành chính rườm rà.

Thêm vào đó, quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Campuchia đã tạo hành lang pháp lý vững chắc cho các hoạt động kinh tế. Kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 của hai nước đạt 11,3 tỉ USD, tăng 11,7% là minh chứng rõ nét cho tiềm năng hợp tác.

Tiến sĩ Lê Bá Chí Nhân, chuyên gia kinh tế cho biết Campuchia, Lào đang có nhu cầu rất lớn về sắt thép, xi măng và vật liệu xây dựng để phục vụ các dự án cao ốc, khu đô thị đang triển khai rầm rộ. Đây là cơ hội vàng cho các doanh nghiệp vật liệu xây dựng Việt Nam lấp đầy khoảng trống thị trường. Tuy nhiên, chuyên gia cũng khuyến nghị doanh nghiệp Việt cần nghiên cứu kỹ hệ thống pháp luật, tập quán kinh doanh và văn hóa bản địa để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.