Giá xăng dầu liên tục lập đỉnh mới đã đẩy chi phí sinh hoạt của nhiều gia đình vào thế khó. Giờ đây, bài toán kinh tế được đặt lên hàng đầu khiến sự trung thành với động cơ đốt trong dần lung lay. Việc từ bỏ thói quen cũ để đón nhận xe điện hay hybrid giúp cắt giảm tối đa ngân sách đi lại mỗi ngày.
Người tiêu dùng ưu tiên tiết kiệm
Sự biến động khó lường của giá xăng dầu đang trực tiếp làm thay đổi hành vi mua sắm phương tiện của người dân đô thị.
Anh Duy Nam (phường Thới An, TP.HCM) nhẩm tính chi phí vận hành chiếc xe chạy xăng cỡ phổ thông hiện nay tiêu thụ trung bình khoảng 7 - 10 lít xăng/100km. Nhu cầu đi lại của gia đình anh Nam khoảng 1.000 km cần 70-100 lít xăng. Với giá xăng hiện nay hơn 25.500 đồng/lít thì chi phí phải bỏ ra khoảng 2 - 2,5 triệu đồng/tháng.
Qua tìm hiểu, anh Nam nhận thấy nếu sử dụng xe điện, để chạy được 1.000 km, xe sẽ tiêu thụ khoảng 150 - 200 kWh điện, khoản tiền sạc điện cho quãng đường tương đương chỉ loanh quanh 500.000 - 700.000 đồng tùy dòng xe. Khoản chênh lệch lớn này đã thôi thúc anh lên kế hoạch bán lại xe xăng để đổi sang xe điện để bảo vệ túi tiền.
Cùng chung hoàn cảnh, anh Tấn Thành (phường Thủ Đức, TPHCM) cho biết vừa đặt mua xe hybrid để chạy dịch vụ vì giá xăng dầu biến động. Theo anh, xe hybrid giúp tiết kiệm 50% chi phí nhiên liệu, không phải mất thời gian sạc pin nên phù hợp với người chạy xe dịch vụ như anh.
“Giá xăng dầu biến động, mình lái xe dịch vụ ảnh hưởng rất lớn, giá xăng tăng thì coi như tiền lời bị giảm bớt và xu hướng xe xanh là tất yếu” - anh Thành chia sẻ.
Làn sóng chuyển đổi thực dụng này đang tạo ra những xáo trộn lớn trên thị trường phân phối. Khách hàng cá nhân đang dồn sự quan tâm rất lớn vào các mẫu xe xăng lai điện.
Bà Nguyễn Thị Hiền, Giám đốc hệ thống đại lý kinh doanh ô tô, thông tin lượng người tiêu dùng mua xe hybrid tăng đột biến mà nguồn cung khan hiếm. Nhiều mẫu xe ăn khách rơi vào tình trạng cháy hàng, buộc người mua phải chờ đợi thời gian dài mới được giao xe.
“Sức hút của dòng xe này đến từ sự tiện lợi không cần cắm sạc ngoài, kết hợp cùng các chính sách bảo hành dài hạn của hãng, điển hình như việc cam kết bảo hành pin lên tới 10 năm, mức giảm chi phí thay thế pin” - bà Hiền nói.
Xe điện và hybrid sẽ dẫn dắt thị trường
Góc nhìn từ các nhà chuyên môn đều đồng thuận rằng sự lên ngôi của xe xanh là quy luật tất yếu. Việc giảm lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch không chỉ là xu thế công nghệ mà còn là giải pháp kinh tế cốt lõi khi giá dầu thế giới bất ổn.
Đánh giá về thị trường ô tô Việt Nam năm 2026, bà Nguyễn Thị Hiền - Chuyên gia thị trường ô tô nhận định tư duy mua sắm của người tiêu dùng đã thay đổi toàn diện. Khách hàng hiện nay không chỉ nhìn vào giá mua ban đầu mà còn tính toán sát sao tổng chi phí sở hữu bao gồm năng lượng, bảo dưỡng và mức khấu hao.
Sự dịch chuyển sang phương tiện xanh đang là điểm nhấn chủ đạo. Xe thuần điện ghi điểm nhờ chi phí vận hành cực thấp, trong khi xe hybrid trở thành giải pháp trung gian hoàn hảo khi người dùng chưa muốn phụ thuộc hoàn toàn vào trạm sạc.
Bên cạnh đó, chính sách điều chỉnh giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe hybrid xuống mức 70% so với xe xăng từ năm 2026 đã giúp giá bán cạnh tranh hơn rất nhiều. Đồng thời, mạng lưới trạm sạc tại các đô thị lớn và tuyến đường chính đang được mở rộng nhanh chóng giúp xóa bỏ tâm lý e ngại của người mua.
Bà Hiền khẳng định dưới bệ phóng từ chính sách ưu đãi và hạ tầng ngày càng hoàn thiện, xe điện và hybrid chắc chắn sẽ bứt tốc và giữ vai trò dẫn dắt thị trường trong giai đoạn tới.
Đi sâu vào khía cạnh kỹ thuật, chuyên gia ô tô Nguyễn Minh Đồng đưa ra những nhận định mang tính thực tiễn cao. Ông đánh giá sự quan tâm ban đầu dành cho xe điện thuần túy chủ yếu xuất phát từ tâm lý mua theo phong trào, tiết kiệm hơn. Tại các thị trường ô tô phát triển như Mỹ và châu Âu, người dân nhận ra bất tiện từ thời gian sạc quá lâu, nên xe hybrid mới là lựa chọn chủ đạo.
"Xe hybrid mang lại hiệu quả cực kỳ ấn tượng khi có thể kéo giảm từ 40% đến 50% mức tiêu thụ nhiên liệu. Đơn cử, một chiếc xe gia đình cỡ trung chạy xăng hao tốn khoảng 10 lít cho 100 km trong nội đô, nhưng nếu sử dụng động cơ hybrid, mức tiêu hao sẽ giảm xuống chỉ còn khoảng hơn 5 - 6 lít" - ông Đồng chỉ ra.
Tuy nhiên, chuyên gia Minh Đồng khẳng định ô tô chạy xăng sẽ khó lòng bị khai tử hoàn toàn trong tương lai gần.
Dù xe cá nhân có xu hướng điện hóa nhưng phân khúc xe tải hạng nặng vẫn sẽ phụ thuộc vào xăng dầu ít nhất 50 năm nữa. Lý do là chi phí sản xuất và trọng lượng khổng lồ của các khối pin công suất lớn sẽ đẩy giá thành xe thương mại lên mức phi lý, khiến thị trường không thể chấp nhận được.
Doanh số toàn thị trường lao dốc, xe xanh vẫn tăng trưởng mạnh
Theo báo cáo từ Hiệp hội các Nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), doanh số bán hàng toàn thị trường trong tháng 2-2026 chỉ đạt 19.278 xe, sụt giảm tới 48% so với tháng liền trước do trùng vào kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Phân khúc xe du lịch chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi lượng tiêu thụ giảm 53%, chỉ đạt 12.376 xe.
Tuy nhiên, bức tranh ảm đạm này lại làm nền, tôn lên sự trỗi dậy mạnh mẽ của các dòng phương tiện xanh. Trái ngược đà "cài số lùi" chung, xe hybrid ghi nhận mức tăng trưởng vô cùng ấn tượng với 1.119 xe được bán ra, tăng 30% so với tháng 1 và vọt lên 48% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tính chung lũy kế 2 tháng đầu năm, toàn thị trường đã tiêu thụ hơn 56.000 ô tô các loại, duy trì mức tăng 39% so với cùng kỳ 2025, cho thấy sức mua tổng thể vẫn giữ được nhịp độ tích cực bất chấp nhịp nghỉ mang tính thời vụ.
