Đã có một thời Kịch 5B Võ Văn Tần gây tiếng vang lớn trong xã hội và trong đời sống sân khấu Sài Gòn nhờ chọn dựng những kịch bản có giá trị xã hội và nghệ thuật cao. 20 năm trước, vở kịch Một cuộc đời bị đánh cắp đã góp phần không nhỏ tạo tiếng vang cho Kịch 5B lẫn nhiều nghệ sĩ trẻ thời ấy: Minh Trang, Thành Lộc, Việt Anh… Vai diễn Kây trong Một cuộc đời bị đánh cắp đã đóng đinh cái tên Minh Trang trong lòng khán giả.
Nghệ thuật không có tuổi
Kịch giải trí Sài Gòn gần đây sa vào vòng xoáy chạy theo thị hiếu, chạy luẩn quẩn trong cái tưởng mới mà rất cũ, nhạt: chọc cười sỗ sàng, sa đà vào chuyện giới tính, nhát ma… Trong bối cảnh đó, kịch bản có giá trị kinh điển, đã được dàn dựng ở nhiều nơi trên thế giới như Một cuộc đời bị đánh cắp của nhà viết kịch người Nhật Kaorư Morimoto được chọn dựng là chuyện hiếm.
Với một bản dựng sắc nét, chuẩn mực về diễn xuất, trau chuốt về tâm lý, nghiêm cẩn về thoại - đài từ - chi tiết kịch, đạo diễn Trần Minh Ngọc đã thể hiện được tư tưởng, tô đậm giá trị nhân văn của kịch bản. Xem kịch, khán giả đau đớn cảm nhận bản chất tàn bạo của chiến tranh. Người xem cũng cảm nhận được qua tính cách, số phận nhân vật chính - cô Kây - là khi mù quáng chạy theo tham vọng, đồng tiền, người ta sẽ tự phá hủy hạnh phúc, tự đánh mất những tình yêu thương tốt đẹp. Không ngoài dự đoán của nhà tổ chức, khán giả đã rơi nước mắt xúc động. Vở diễn cũ đã 20 năm được tái hiện vẫn còn nguyên sức hấp dẫn.
Hai diễn viên trẻ Lương Thế Thành và Lê Khánh có được cơ hội thế vai diễn vàng Âydi và Kây của Thành Lộc và Minh Trang ngày trước đã vào vai với những nỗ lực vượt bậc.
Thử thách diễn viên trẻ
Một cuộc đời bị đánh cắp lần này đã buộc những diễn viên trẻ như Lê Khánh, Lương Thế Thành, Mỹ Duyên, Hoàng Trinh vượt lên chính mình rất nhiều. Lương Thế Thành trong vai Âydi - vai của nghệ sĩ Thành Lộc trước đây - đã bắt kịp người đi trước, gieo được tình cảm đẹp trọn vẹn trong lòng người xem. Khán giả hoàn toàn có thể trông đợi ở Lương Thế Thành một sự tỏa sáng ở vị trí kép chánh chính kịch đang rất hiếm hiện nay; cũng như thấy một bước tiến xa của Mỹ Duyên trong kịch.
Song cũng từ đây, nỗi lo về khoảng cách làm nghề giữa các thế hệ lại lộ rõ. Lê Khánh rất khá trong vai Kây ở hai lớp diễn cuối, giữ được cảm xúc người xem nhưng hơi hụt về tâm lý và đài từ ở những lớp đầu. Điều này có thể hiểu bởi môi trường làm nghề của Lê Khánh vừa qua là những vai diễn chọc cười dễ dãi. Chính vì sự khác biệt đáng buồn này, trong Một cuộc đời bị đánh cắp bây giờ những nghệ sĩ đàn anh như Thành Lộc, Hữu Châu dù lùi vào vai phụ vẫn đầy sức hút với khán giả.
| Một cuộc đời bị đánh cắp là một tác phẩm kinh điển trong trào lưu Tân kịch nghệ Nhật hậu Thế chiến thứ II với tên gốc Cuộc đời của một người đàn bà. Khi đưa ra công diễn tại Nhật, vở lập tức gây tiếng vang, giữ kỷ lục về số suất diễn ở Nhật lúc bấy giờ. Một cuộc đời bị đánh cắp khái quát xã hội Nhật trong Thế chiến thứ II với thân phận con người ở nhiều giai cấp. Chiến tranh làm tầng lớp công nhân bị bóc lột, đàn áp. Song chiến tranh giúp nhiều nhà tư bản như chủ hãng buôn Xuxumi giàu lên. Cha Kây chết trận, cô bị bán vào nhà thổ. Kây chạy trốn rồi được gia đình chủ hãng buôn Xuxumi cưu mang. Cô đã làm cả hai con trai của bà chủ hãng rung động. Bà chủ Xidu đã nhìn thấy ở Kây năng khiếu kinh doanh sắc bén nên cưới cô cho cậu con đầu Xitarô và phó thác tương lai hãng Xuxumi vào tay cô. Yêu người em trai - Âydi nhưng vì cái ơn với gia đình Xuxumi, Kây kết hôn với Xitarô. Kây biến thành một nhà tư bản lạnh lùng với công nhân nghèo. Kây khắc nghiệt cả với người thân. Bà chẳng bao giờ dành thời gian cho chồng con khiến họ thui thủi, cô đơn. Bà luôn bất đồng với chồng - bởi lý tưởng của ông là một đời sống tâm hồn hạnh phúc. Bà đẩy cả người yêu Âydi vào tù vì ông đứng về phía công nhân bãi công. Hãng buôn ngày càng phát triển thì gia đình Xuxumi đầy tiếng cười năm xưa ngày càng lạnh lẽo. Chồng con Kây dọn ra sống riêng, dù nghèo nhưng vẫn khước từ đồng tiền do Kây gửi. Hai cô em chồng không bao giờ về nhà. Âydi sau bao năm biền biệt ở Trung Quốc, trở về lại vướng vào vòng lao lý… Bi kịch càng đỉnh điểm hơn khi chiến tranh đã tàn phá tất cả… |
| Mỗi thời điểm sẽ có cách nhìn khác Tôi và Thành Lộc bàn bạc dựng lại Một cuộc đời bị đánh cắp nhiều lần. Chúng tôi muốn lấy lại những vở diễn hay trên sân khấu kịch TP.HCM trước đây. Ở bản dựng mới, người xem có một cái nhìn khác đi về nhân vật Kây. Con người ở mỗi thời đại khác nhau sẽ có cách nghĩ khác nhau. Tôi bây giờ suy nghĩ rất khác 20 năm trước. Tôi tin rằng ngay cả Thành Lộc nếu bây giờ diễn lại vai cũ cũng sẽ diễn khác xưa. Đạo diễn TRẦN MINH NGỌC Đêm đầu tiên, khán giả khóc ướt rạp! Trong chủ trương dựng lại những vở kịch hay của Việt Nam và thế giới, những vở kịch nổi tiếng đã được dựng và được khán giả đón nhận, chúng tôi dựng lại Một cuộc đời bị đánh cắp để đo lường khán giả hôm nay sẽ tiếp nhận những vở diễn hay một thời ra sao. Suất diễn đầu tiên đêm 13-10 của chúng tôi có những chỉnh sửa khác với buổi phúc khảo, các em diễn viên trẻ diễn cũng hay hơn và rất mừng là khán giả đã đón nhận vở diễn quá nhiệt liệt. Phải nói là khán giả khóc ướt rạp! Nghệ sĩ THÀNH LỘC |
HÒA BÌNH
(*) Vở khởi diễn từ ngày 13-10 trên Sân khấu kịch IDÉCAF.
