Nhiều người lao động mong muốn tăng thêm nguồn tích lũy cho tuổi già nên băn khoăn liệu đang tham gia BHXH bắt buộc tại doanh nghiệp thì có thể đóng thêm BHXH tự nguyện hay không.
Theo Luật BHXH 2024, người lao động không được tham gia đồng thời BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện trong cùng một thời gian.
Cụ thể, khoản 4 Điều 2 Luật BHXH 2024 quy định người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Chính sách BHXH tự nguyện được xây dựng nhằm tạo điều kiện cho lao động tự do, nông dân và những người không làm việc theo hợp đồng lao động có cơ hội tích lũy thời gian đóng để hưởng lương hưu và các chế độ an sinh khi về già.
Do đó, khi người lao động đã ký hợp đồng lao động và thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc thì sẽ không còn thuộc nhóm đối tượng được tham gia BHXH tự nguyện.
Theo quy định hiện hành, mỗi cá nhân chỉ có một mã số BHXH để quản lý toàn bộ quá trình đóng và hưởng chế độ. Pháp luật cho phép người lao động chuyển đổi giữa hai hình thức tham gia. Chẳng hạn, khi nghỉ việc tại doanh nghiệp và chuyển sang lao động tự do, người lao động có thể tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện. Thời gian tham gia ở cả hai hình thức sẽ được cộng dồn để tính hưởng chế độ sau này.
Tuy nhiên, người lao động không được đóng đồng thời BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện trong cùng khoảng thời gian.
Đáng chú ý, trường hợp người lao động làm việc cho nhiều doanh nghiệp cùng lúc và đều ký hợp đồng lao động từ đủ một tháng trở lên thì việc tham gia BHXH bắt buộc sẽ thực hiện theo hợp đồng lao động giao kết đầu tiên.
Như vậy, dù làm việc tại nhiều nơi, người lao động cũng chỉ đóng BHXH bắt buộc tại một đơn vị. Các doanh nghiệp còn lại có trách nhiệm chi trả thêm cho người lao động khoản tiền tương đương mức đóng BHXH bắt buộc cùng kỳ trả lương.
Để nâng mức hưởng lương hưu hoặc có thêm nguồn tài chính khi về già, người lao động có thể lựa chọn đóng BHXH bắt buộc trên mức lương cao hơn hoặc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung: Đây là loại hình bảo hiểm tự nguyện theo nguyên tắc thị trường, cho phép người lao động và người sử dụng lao động đóng góp vào tài khoản hưu trí cá nhân để hưởng thêm một khoản lương hưu thứ hai ngoài BHXH bắt buộc. Nhà nước hiện có chính sách khuyến khích người dân tham gia hình thức này thông qua các ưu đãi về thuế.
