Các lưu ý pháp lý cho chủ nhà và khách lưu trú tại căn hộ du lịch

Mới đây, báo Pháp Luật TP.HCM thông tin, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06) Công an TP.HCM vừa phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ và công an địa phương thực hiện đợt cao điểm kiểm tra cư trú, đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn.

Kiểm tra đột xuất hai khu chung cư trên địa bàn, lực lượng chức năng TP.HCM phát hiện hàng chục trường hợp người Việt Nam và người nước ngoài vi phạm đăng ký cư trú.

Từ vụ này, nhiều chủ cơ sở lưu trú thắc mắc về những điều cần lưu ý khi cho thuê hoặc thuê căn hộ chung cư để không vi phạm pháp luật.

Vi phạm về cư trú bị xử phạt đến 12 triệu đồng

Luật sư Lê Dũng (Đoàn Luật sư TP.HCM), cho biết Nghị định 282/2025 quy định cá nhân đã cư trú tại chỗ ở hợp pháp mới, đủ điều kiện đăng ký cư trú nhưng không làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú theo quy định của pháp luật sẽ bị phạt tiền từ 2-4 triệu đồng. Cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở lưu trú du lịch,… không thực hiện thông báo lưu trú cho khách bị xử phạt số tiền từ 2-8 triệu đồng.

Theo Điều 27 Luật Cư trú 2020, công dân đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú từ 30 ngày trở lên thì phải thực hiện đăng ký tạm trú. Thời hạn tạm trú tối đa là 02 năm và có thể tiếp tục gia hạn nhiều lần.

Do đó, khi chuyển nơi ở mới, người dân nên làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú theo quy định để tránh bị phạt. Hiện nay người dân có thể dễ dàng đăng ký tạm trú, thường trú trực tuyến qua ứng dụng VneID, Cổng dịch vụ công Quốc gia, Cổng dịch vụ công Bộ Công an,…

Điều 33 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam năm 2014 (sửa đổi, bổ sung 2023) quy định về khai báo tạm trú cho người nước ngoài như sau:

Người nước ngoài tạm trú tại Việt Nam phải thông qua người trực tiếp quản lý điều hành hoạt động của cơ sở lưu trú để khai báo tạm trú với công an xã, phường, thị trấn hoặc đồn, trạm công an nơi có cơ sở lưu trú.

Cơ sở lưu trú có trách nhiệm yêu cầu người nước ngoài xuất trình hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế, giấy tờ liên quan đến cư trú tại Việt Nam để thực hiện khai báo tạm trú trước khi đồng ý cho người nước ngoài tạm trú.

Việc khai báo tạm trú cho người nước ngoài có thể thực hiện trực tuyến hoặc bằng phiếu khai báo tạm trú.

Trường hợp khai báo qua phiếu khai báo tạm trú, người trực tiếp quản lý, điều hành hoạt động của cơ sở lưu trú có trách nhiệm ghi đầy đủ thông tin vào phiếu khai báo tạm trú và chuyển đến công an xã, phường,… nơi có cơ sở lưu trú.

Người nước ngoài thay đổi nơi tạm trú hoặc tạm trú ngoài địa chỉ ghi trong thẻ thường trú hoặc khi có sự thay đổi thông tin trong hộ chiếu phải khai báo tạm trú theo quy định nêu trên.

Việc cơ sở lưu trú không thực khai báo tạm trú cho người nước ngoài có thể bị xử phạt đến 12 triệu đồng theo Điều 10 Nghị định 282/2025.

Quản lý cư trú đối với căn hộ du lịch

Theo khoản 3 Điều 48 Luật Du lịch 2017, căn hộ du lịch được xác định là cơ sở lưu trú du lịch. Vì vậy, hoạt động cho thuê căn hộ theo ngày, ngắn hạn thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về cư trú.

Theo Luật Cư trú 2020 thì việc công dân ở lại một địa điểm không phải nơi thường trú hoặc nơi tạm trú trong thời gian ít hơn 30 ngày được xem là lưu trú, ở từ 30 ngày trở lên thì phải thực hiện đăng ký tạm trú.

Đồng thời, theo Điều 15 Thông tư 55/2021/TT-BCA (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 66/2023/TT-BCA), khi có người đến lưu trú, các cơ sở lưu trú, trong đó có căn hộ du lịch phải thực hiện thông báo lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú. Cụ thể, chủ hộ hoặc đại diện cơ sở lưu trú có trách nhiệm yêu cầu người đến lưu trú xuất trình giấy tờ hợp pháp thể hiện thông tin về số định danh cá nhân và thực hiện việc thông báo lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú.

Mới đây, TP.HCM ban hành Quyết định 19/2026 (về quản lý, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn TP.HCM) có hiệu lực từ ngày 25-4. Theo đó, căn hộ trong nhà chung cư được khai thác phù hợp với loại hình căn hộ, công năng sử dụng của căn hộ, hồ sơ thiết kế đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định.

Hoạt động cho thuê căn hộ trong nhà chung cư được thực hiện thông qua hợp đồng nhằm xác định rõ trách nhiệm của chủ sở hữu căn hộ (hoặc người được ủy quyền) và trách nhiệm của người thuê căn hộ. Hợp đồng cho thuê căn hộ có thể được lập dưới hình thức văn bản giấy hoặc hợp đồng điện tử; không bắt buộc phải được công chứng, chứng thực.

Trường hợp cho thuê căn hộ du lịch trong nhà chung cư phải thực hiện đăng ký hoạt động cơ sở lưu trú du lịch và đảm bảo các quy định pháp luật về du lịch.