Những điều cấm kỵ đối với công chức các nước khối ASEAN

Tại nhiều nước trong khối ASEAN, nhà nước quy định về đạo đức công chức hết sức chặt chẽ. Đó không chỉ là những hành vi cư xử có văn hóa, lịch thiệp với người dân, mà còn có cả những ràng buộc khắt khe về những điều công chức không được làm như không được tham gia đầu tư kinh doanh, không được nhận bất kỳ tặng vật nào vượt quá giá trị giao tế thông thường trong nhân dân...

THÁI LAN

Luật Đạo đức nghề nghiệp của Thái Lan ra đời năm 1994 quy định 16 điểm cụ thể về đạo đức công chức. Theo đó, công chức phải đề cao các nguyên tắc đạo đức, bản thân phải cư xử sao cho tương xứng với cương vị là một công chức nhà nước. Đồng thời công chức phải thi hành nhiệm vụ một cách trung thực, không được có thành kiến và không được mưu lợi cá nhân. Công chức phải làm việc đúng giờ và phải dành toàn bộ thời gian cho lợi ích của công vụ; phải thực hiện nhiệm vụ với hết khả năng, thận trọng và nhanh nhạy với một sự cần mẫn, chính xác hợp lý; phải luôn nhớ đến những lợi ích sẽ đem lại cho dân chúng.

Trong quan hệ với dân chúng, công chức phải phục vụ dân một cách đẹp đẽ, rộng lượng, nhã nhặn, lịch thiệp, dịu dàng, hết mình. Khi không thể giúp được người dân thì phải giải thích lý do và đề xuất đường đi nước bước đúng hướng cho người dân biết. Công chức phải kiềm chế, không được nhận từ người mình phục vụ quà biếu hay ân huệ có giá trị vượt quá giá trị mà người này thường cho người kia do quý mến, và phải báo cáo với cấp trên về việc nhận quà biếu mà sau khi nhận công chức đó thấy nó có giá trị đáng kể để có các xử lý thích hợp.

INDONESIA

Theo Quy định số 30 của Indonesia năm 1980, công chức Indonesia có nghĩa vụ phải tuyệt đối trung thành và tuân thủ bản Pancasia (Triết học quốc gia), hiến pháp. Ngoài những yêu cầu về giờ làm việc, trang phục, tuân thủ quy định về thuế, thái độ và tư cách công chức đối với dân v.v... công chức còn phải tôn trọng cả những người dân có tín ngưỡng khác nhau về thần Almighty.

Công chức Indonesia bị cấm nhận quà biếu dưới bất kỳ hình thức nào, của bất kỳ ai mà người tặng bị phát hiện hoặc nghi ngờ là có liên quan đến vị trí hoặc công việc của công chức đó. Công chức cũng không được đến những nơi có thể làm hoen ố danh dự hay uy tín của công chức, ngoại trừ mục đích công vụ. Công chức cũng không được tham gia các hoạt động kinh doanh, là thành viên của ban giám đốc hoặc hội đồng quản trị công ty tư nhân. Nghiêm cấm công chức đánh thuế sai quy định trong khi thi hành nhiệm vụ để mưu cầu lợi ích cá nhân.

Các biện pháp kỷ luật công chức gồm có: kỷ luật nhẹ (khiển trách, phê bình cảnh cáo), kỷ luật trung bình (hoãn tăng lương, hoặc hạ lương, hoặc hoãn đề bạt tối đa là một năm), kỷ luật nặng (hạ một cấp tối đa là một năm, cách chức, cho thôi việc, sa thải).

BRUNEI DARUSSALAM

Theo Chương 83 Luật Ủy ban về công vụ của Brunei Darussalam,  giờ làm việc bình thường của công chức là bảy giờ rưỡi/ngày, tổng số giờ làm việc trong tuần là 37 giờ. Công chức nào vắng mặt không làm nhiệm vụ mà chưa xin phép sẽ bị kỷ luật.

Chương 131 Sắc luật Chống tham nhũng của Brunei Darussalam quy định bất kỳ công chức nào có chủ định tham nhũng cũng như nhận bất cứ quà cáp hay tiền thưởng, đút lót của bất kỳ cá nhân nào đều phạm luật.

Sắc luật Bảo vệ bí mật của chính quyền của nước này lại buộc bất cứ công chức nào của hoàng gia khi nhận nhiệm sở có nhiệm vụ liên quan đến kiểm soát, gìn giữ, quản lý, tiếp cận những tài liệu, văn bản bí mật quốc gia đều phải ký cam kết chấp nhận thực hiện đúng quy định về bảo mật. Nếu vi phạm công chức đó sẽ bị khép án tối đa là hai năm tù và bị phạt không quá 10.000 ringit.

SINGAPORE

Theo Luật Đạo đức công vụ của Singapore, công chức phải tuân thủ các quy định sau:

Bảo mật các tài liệu trong thông tin chính thức

Khi mới được bổ nhiệm, mọi công chức Singapore phải cam kết bảo mật các thông tin chính thức. Điều này có nghĩa là công chức phải bảo mật mọi công văn giấy tờ và thông tin nhận được. Trong suốt thời gian công tác lẫn sau đó, công chức không được sao chép, trích đoạn hay dịch chúng ngoài mục đích công vụ và không để cho người khác làm như vậy. Đồng thời, công chức cũng không được phép trực tiếp hay gián tiếp tiết lộ, xuất bản hay công bố các thông tin trên với báo chí hay đối tượng khác, trừ khi đó là một phần nhiệm vụ của anh ta, hay khi có giấy cho phép bằng văn bản của đích thân thư ký thường trực (PMO) cấp. Nếu vi phạm nguyên tắc này, quan chức hay công chức không những bị phạt mà còn có khả năng phải ra hầu tòa.

Hoạt động chính trị

Một công chức có quyền bỏ phiếu hoặc trở thành thành viên của một đảng phái chính trị. Tuy nhiên, công chức này không được tham gia vào các hoạt động chính trị hoặc lấy tư cách chính trị khi đang mặc đồng phục, khi đang làm nhiệm vụ hay đang ở trong các cơ quan chính quyền.

Không được vụ lợi cho cá nhân

Công chức không được phép lợi dụng thông tin chính thức hay chức vụ của mình vì lợi ích cá nhân. Không được xử sự theo bất cứ cách nào đó làm cho nền công vụ bị mất uy tín hoặc nói xấu chính phủ.

Đặc biệt, không có công chức nào được phép, trừ khi đã nghỉ hưu, nhận quà tặng của cấp dưới hay lời mời chiêu đãi của công chức dưới quyền. Tương tự, một công chức không được nhận lời mời hay chiêu đãi của dân chúng, trừ khi đó là lời mời riêng của bạn bè. Một công chức không được phép nhận quà biếu của dân ngoài quà tặng thông thường của bạn bè, dù dưới hình thức tiền, hiện vật, chuyến đi miễn phí hay các quyền lợi cá nhân khác. Nếu công chức ở trong hoàn cảnh không thể từ chối món quà đó, hay sẽ rất bất lịch sự nếu trả lại quà, thì công chức phải chuyển món quà cho kế toán trưởng để định giá, sau đó công chức được phép giữ món quà nhưng phải đóng cho kế toán trưởng số tiền tương ứng với giá trị món quà.

Đầu tư cá nhân

Công chức Singapore có thể đầu tư vào: trái phiếu, cổ phiếu của một công ty được niêm yết công khai trên thị trường chứng khoán; nhà cửa, đất đai; công ty tư nhân được thành lập nhằm mục đích quản lý tài sản gia đình và thuế cá nhân (mà không được tham gia vào bất kỳ một hoạt động thương mại nào).

Ngược lại, công chức không được đầu tư vào bất kỳ một công ty nào có hoạt động kinh doanh ở Singapore mà không niêm yết công khai trên thị trường chứng khoán. Công chức cũng không thể đầu tư vào một công ty tư nhân vì khoản đầu tư đó có thể dẫn đến xung đột giữa lợi ích của công việc chung và lợi ích riêng của công chức.

Khi mới được bổ nhiệm và vào mỗi đầu năm, công chức phải kê khai tất cả các lợi tức và các khoản đầu tư vào cổ phiếu, đất đai, nhà cửa (ngoài căn nhà công chức đang ở) và các tài sản khác. Không những thế, công chức còn phải kê khai tất cả các lợi tức, các khoản đầu tư mà vợ (hoặc chồng) hay bất cứ thành viên nào trong gia đình sống phụ thuộc vào các khoản đầu tư đó có thể dẫn đến xung đột quyền lợi.

Làm thêm

Toàn bộ thời gian công tác của công chức Singapore do chính phủ quyết định. Một công chức phải được phép của thư ký thường trực mới được làm các việc sau:

- Tham gia vào bất kỳ hoạt động kinh doanh nào.

- Tham gia quản lý bất kỳ hoạt động kinh doanh nào về công nghiệp, nông nghiệp, thương mại.

- Thực hiện bất kỳ công việc gì để được nhận thù lao từ người tuyển dụng khác ngoài chính phủ.

- Làm báo cáo với tư cách là một chuyên viên hoặc chứng minh chuyên môn.

Ngoài ra, theo quy định chung, công chức không được phép nhận công việc thứ hai, trừ khi công chức làm việc bên ngoài ngành công vụ mà không đủ khả năng chuyên môn. Tuy nhiên, công chức có thể nhận giảng bài thêm hoặc dạy học ngoài giờ làm việc bình thường, trong giới hạn tối đa là sáu giờ/tuần.

Vay và cho vay

Không một công chức nào được phép cho vay tiền lấy lãi. Tuy nhiên, công chức có thể gởi tiền vào tài khoản hoặc tiền tiết kiệm vào các ngân hàng, công ty tài chính, hợp tác xã.

Công chức không được vay tiền của người dưới quyền và người có quan hệ công tác với công chức. Công chức còn bị cấm ký kỳ phiếu hoặc giấy nợ (dù với tư cách là người mắc nợ hay người bảo lãnh) trừ một số trường hợp sau: khoản tiền vay được bảo đảm bằng nhà đất, cầm đồ v.v...

Chống tham nhũng

Chính phủ Singapore rất quan tâm đến việc chống tham nhũng. Các điều khoản chống tham nhũng được đề ra trong đạo luật chống tham nhũng. Theo đó, một quan chức không được đòi hỏi hay nhận bất kỳ phần thưởng nào để động viên hay thưởng cho việc giúp để có được hợp đồng hoặc ngăn cản việc trao hợp đồng hay điều khoản có lợi cho một người nào đó. Phần thưởng có thể là:

- Tiền hay quà, khoản vay, lệ phí tiền thưởng, hoa hồng, vật bảo đảm có giá trị, các tài sản khác hay cùng góp vốn vào một tài sản nào đó.

- Chức vụ tuyển dụng hay hợp đồng.

- Một phần hay toàn bộ khoản thanh toán được miễn hoặc kết thúc bất kỳ các nghĩa vụ hay trách nhiệm khác.

- Các dịch vụ khác, ưu đãi hay lợi thế.

Tất cả các đơn thư tố cáo hành vi tham nhũng của công chức đều được Cục điều tra tệ nạn tham nhũng trực thuộc thủ tướng tiến hành điều tra.

PHILIPPIN

Công bằng và chính trực

Luật Cộng hòa số 6713 của Philippin (hay còn gọi là Luật Hành vi ứng xử và tiêu chuẩn đạo đức cho công chức, viên chức) quy định cán bộ, công chức phải luôn đặt lợi ích chung lên trên lợi ích của bản thân. Khuyến khích việc sử dụng hàng hóa, công nghệ của địa phương, sự tôn trọng và tự hào dân tộc. Trong bất kỳ trường hợp nào, họ đều phải tôn trọng quyền lợi của người khác, không được làm điều gì trái pháp luật, đạo lý, thuần phong mỹ tục, chính sách, an ninh và lợi ích chung. Khi thực thi nhiệm vụ, cán bộ, công chức phải vận dụng bằng chuyên môn, kỹ năng và sự thành thục cao nhất. Đồng thời, phải luôn cư xử đúng mực với nhân dân, không được phân biệt đối xử với bất kỳ ai.

Quan hệ gia đình

Theo Luật Cộng hòa số 6731, cán bộ, công chức phải xác định và công khai mối quan hệ họ hàng làm việc trong chính phủ. Họ hàng của cán bộ, công chức là tất cả những người có quan hệ với cán bộ, công chức trong phạm vi bốn đời. Cán bộ, công chức và gia đình của họ phải sống giản dị, không được thể hiện sự lãng phí và phô trương dưới mọi hình thức.

Trung lập về chính trị

Cán bộ, công chức Philippin phải phục vụ mọi người và không được phân biệt đối xử, dù người đó thuộc đảng phái nào hoặc ủng hộ đảng phái nào.

Bổn phận của cán bộ, công chức

Trong thực thi nhiệm vụ, tất cả các cán bộ đều có bổn phận:

- Trả lời thư của nhân dân: Trong vòng 15 ngày làm việc, kể từ khi nhận được thư, điện tín hoặc những thứ gởi bằng phương tiện thông tin khác của nhân dân. Thư hồi âm phải thông báo những hành động sẽ được thực hiện theo yêu cầu của nhân dân.

- Nộp báo cáo hàng năm: Tất cả thủ trưởng hay cán bộ phụ trách văn phòng, cơ quan chính phủ và các công ty của chính phủ trong vòng 45 ngày trước khi hết năm, phải nộp một bản báo cáo hoạt động của cơ quan, công ty mình. Báo cáo đó sẽ được công bố rộng rãi cho nhân dân biết trong giờ làm việc.

- Xử lý văn bản: Tất cả các văn bản, giấy tờ chính thức phải được xử lý và hoàn thành trong thời gian hợp lý và cần không quá ba người ký. Trường hợp vắng người ký thì người phụ trách cấp dưới hay cán bộ phụ trách hải ký thay.

- Đối với các giao dịch của cá nhân: Tất cả các cán bộ phải đón tiếp bất kỳ ai cần được tổ chức mình phục vụ, phải xử lý ngay lập tức và mau lẹ yêu cầu của dân.

- Phổ biến pháp luật: Tất cả các tài liệu của nhà nước phải được phổ biến cho nhân dân và sẵn sàng để dân kiểm tra trong giờ làm việc hợp lý.

- Kê khai tài sản: Cán bộ, công chức có bổn phận nộp bản kê khai tài sản, tiền nợ, giá trị ròng và bản công khai lợi ích kinh doanh và tài chính của bản thân, vợ (hoặc chồng) và con dưới 18 tuổi chưa lập gia đình sống chung với mình. Riêng những người phục vụ ở vị trí danh dự, người lao động tạm thời, không ổn định sẽ phải cam kết bằng danh dự trong hai bản khai trên. Nội dung hai bản khai phải cung cấp các thông tin sau: bất động sản và tài sản khác, chi phí mua bán; tiền nợ, tiền mặt, cổ phiếu, trái phiếu, lợi ích trong kinh doanh và tài chính v.v... Thời hạn hoàn thành hai bản khai là: trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận công tác, trước hoặc vào ngày 30-4 hàng năm, trong vòng 30 ngày sau khi tác công tác. Hai bản kê khai này sẽ được công khai cho dân chúng biết.

Những hành động và giao dịch bị cấm

Những việc làm sau của cán bộ, công chức bị coi là bất hợp pháp:

- Cán bộ, công chức không được trực tiếp hoặc gián tiếp có bất kỳ lợi ích về tài chính hoặc vật chất trong bất kỳ giao dịch nào có liên quan đến cơ quan.

- Cán bộ, công chức đang đương nhiệm không được phép:

+ Sở hữu, điều hành, quản lý hoặc nhận bất kỳ công việc nào như làm nhân viên, tư vấn, luật sư, môi giới, đại lý, ủy viên quản trị hoặc ứng cử viên trong bất kỳ doanh nghiệp tư nhân nào mà cơ quan của người đó điều hành, giám sát và cấp giấy phép, trừ trường hợp khẩn cấp do phá luật yêu cầu.

+ Tham gia hành nghề tư nhân liên quan đến chuyên môn, trừ trường hợp được hiến pháp và pháp luật cho phép hoặc hoạt động đó sẽ không ảnh hưởng đến chức năng của cán bộ.

+ Đề cử bất kỳ người nào vào bất cứ vị trí nào trong một doanh nghiệp tư nhân mà có giao dịch thường xuyên, hay sẽ có giao dịch với cơ quan mình.

(Những điều cấm trên có giá trị trong vòng một năm sau khi miễn nhiệm, nghỉ hưu hoặc tách cơ quan)

- Không được cung cấp hoặc sử dụng sai mục đích thông tin mật.

- Không được xin hoặc nhận bất kỳ món quà, tiền bồi dưỡng, đặc ân, những buổi đi chơi giải trí, nợ hoặc bất cứ thứ gì có giá trị bằng tiền của bất kỳ người nào có liên quan đến các hoạt động, công tác mà họ phụ trác (dù trực tiếp hay gián tiếp). 

Công khai các bản khai tài sản, họ hàng

Các bản khai về họ hàng, tài sản, lợi ích trong kinh doanh và tài chính của cán bộ, công chức sẽ được công khai trong vòng 10 năm, kể từ ngày nộp. Bất kỳ ai có nhu cầu sao chụp đều phải chi trả một khoản lệ phí tương tự như lệ phí công chứng. Nghiêm cấm việc sử dụng các bản khai trên cho mục đích trái với đạo lý, chính sách nhà nước, thương mại và cho phương tiện thông tin đại chúng.

Từ bỏ quyền lợi

Một công chức phải luôn tránh những tranh chấp về quyền lợi. Nếu có tranh chấp về quyền lợi phát sinh thì họ phải rời bỏ vị trí trong doanh nghiệp tư nhân trong vòng 30 ngày, kể từ ngày nhận việc, hoặc từ bỏ cổ phần hay lợi ích trong vòng 60 ngày, kể từ ngày nhận việc. Quy định này không bị áp dụng đối với người phục vụ chính phủ ở vị trí danh dự, lao động tạm thời.

Khen thưởng

Ủy ban Công vụ của Philippin sẽ áp dụng những biện pháp tích cực để khuyến khích sự tuân thủ những tiêu chuẩn về đạo đức trong cán bộ, công chức. Một hệ thống các phần thưởng hàng năm được hình thành để thúc đẩy và khuyến khích các công chức thực hiện tốt nhất những tiêu chuẩn đạo đức công chức. Ngoài tiêu chí tuân thủ xuất sắc các tiêu chuẩn đạo đức, cán bộ, công chức còn được xét về thâm niên công tác, chất lượng và sự ổn định của công tác, vị trí công việc, mức lương, thành tích công tác đáng biểu dương chưa ai đạt được, nguy cơ bị tha hóa.

Phần thưởng được thông báo trong hội nghị công khai gồm: tuyên dương, thăng chức, cấp học bổng đi học trong hoặc ngoài nước, được đi nghỉ mát v.v... Trường hợp người được khen thưởng đã được thăng chức lên vị trí cao nhất có thể có, hoặc vị trí đó đã có người đảm nhận, thì vị trí đó sẽ được chuyển đổi thành tiền vào ngân sách của cơ quan theo quy định trong Luật Tài sản cá nhân.

Phạt

Nếu vi phạm Luật Cộng hòa số 6713 của Philippin, tùy theo mức độ vi phạm, cán bộ, công chức sẽ bị phạt tối đa là sáu tháng lương, hoặc bị đình chỉ công tác tối đa là một năm, hoặc bị thuyên chuyển công tác. Nếu vi phạm nặng về những hành động và giao dịch bị cấm, kê khai tài sản, họ hàng hoặc từ bỏ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp, cán bộ, công chức sẽ bị phạt tù không quá năm năm hoặc phạt tiền không quá 5.000 peso, hoặc phải chịu cả hai hình phạt này và bị thôi việc trong cơ quan nhà nước sau khi tòa án đã xem xét và quyết định.

Người nào lấy và sử dụng các bản kê khai của cán bộ, công chức cho mục đích bị cấm sẽ bị phạt tối đa là 25.000 peso.

BÌNH AN giới thiệu

(Nguyệt san Pháp Luật TP.HCM)