Hãng Reuters đưa tin Mỹ ngày 3-10 đã kêu gọi Trung Quốc ngừng các hoạt động quân sự "khiêu khích" gần Đài Loan, sau khi hòn đảo này điều máy bay phản lực để cảnh báo gần 100 máy bay quân sự Trung Quốc xâm nhập vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) của họ trong ba ngày qua.

Ngày 1-10, ngày 2-10 và một lần nữa vào ngày 3-10, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan báo cáo rằng không quân Trung Quốc đã điều máy bay vào ADIZ của hòn đảo, với 39 chiếc chỉ riêng trong ngày 2-10, số lượng máy bay nhiều nhất từ trước đến nay.

Mỹ lên tiếng về vụ TQ 3 ngày qua đã điều gần 100 máy bay vào không phận Đài Loan - ảnh 1
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price. Ảnh: REUTERS

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price hôm 3-10 cho biết: “Mỹ rất lo ngại về hoạt động quân sự khiêu khích của Trung Quốc gần Đài Loan, gây mất ổn định, có nguy cơ tính toán sai lầm và phá hoại hòa bình và ổn định của khu vực”.

"Chúng tôi kêu gọi Bắc Kinh ngừng gây áp lực và ép buộc về quân sự, ngoại giao và kinh tế đối với Đài Loan" – ông Price nhấn mạnh.

Ông Price nói thêm rằng Washington luôn quan tâm đến hòa bình và ổn định trên eo biển Đài Loan và sẽ tiếp tục hỗ trợ Đài Loan duy trì "khả năng tự vệ đầy đủ".

"Cam kết của Mỹ với Đài Loan là vững chắc và đóng góp vào việc duy trì hòa bình và ổn định trên eo biển Đài Loan và trong khu vực" – ông Price nói thêm.

Theo Reuters, Cơ quan Ngoại giao Đài Loan đã cảm ơn sự quan tâm của Mỹ, đồng thời cho biết Trung Quốc đang gia tăng căng thẳng ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

"Đối mặt với những thách thức của Trung Quốc, chính quyền chúng tôi luôn cam kết nâng cao khả năng tự vệ và kiên quyết bảo vệ nền dân chủ, tự do, hòa bình và thịnh vượng của Đài Loan" – cơ quan này tuyên bố.

Trung Quốc vẫn chưa lên tiếng về các đợt điều động máy bay vào ADIZ của Đài Loan và không rõ điều gì đã khiến Bắc Kinh quyết định đưa ra động thái điều động này, mặc dù ngày 1-10 là ngày Quốc khánh của Trung Quốc.

Trước đó, Bắc Kinh cho biết các hoạt động bay như vậy là để “bảo vệ chủ quyền của đất nước” và nhằm chống lại "sự thông đồng" giữa Đài Loan và Mỹ, quốc gia ủng hộ quan trọng nhất của hòn đảo này.

Cơ quan Phòng vệ Đài Loan cho biết đã cử máy bay chiến đấu để cảnh báo máy bay Trung Quốc, trong khi các hệ thống tên lửa được triển khai để theo dõi.

Theo cơ quan này, các máy bay của Trung Quốc là hỗn hợp của máy bay chiến đấu J-16 và Su-30 cũng như máy bay chống tàu ngầm và cảnh báo sớm. Đợt xâm nhập hôm 1-10 cũng có sự có mặt của máy bay ném bom H-6 có khả năng mang vũ khí hạt nhân.

Ông Tô Trinh Xương (Su Tseng-chang) - người đứng đầu nhánh hành pháp của Đài Loan – hôm 2-10 đã lên án Trung Quốc về các hành động của nước này, nói rằng Bắc Kinh đang tham gia vào các hành động gây hấn quân sự và gây tổn hại đến hòa bình khu vực.

Trung Quốc luôn coi Đài Loan là lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng dùng vũ lực để thống nhất, đồng thời xem Đài Loan là vấn đề nhạy cảm và quan trọng nhất trong quan hệ của họ với Mỹ.

Trung Quốc đã tăng cường áp lực quân sự và ngoại giao đối với Đài Loan kể từ khi nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn lần đầu nhậm chức vào năm 2016, cũng như tìm cách buộc Đài Bắc phải chấp nhận yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh, trước sự báo động của cả Đài Bắc và Washington.