Nhiều hoạt động thực tế đang được triển khai nhằm góp phần thay đổi hành vi tiêu dùng xanh của người dân. Gần đây, khách hàng mua sắm tại một số siêu thị dễ dàng nhận thấy thông báo bán túi thân thiện môi trường với giá từ 300 đến 500 đồng.
Đây là hoạt động góp phần giảm rác thải nhựa, bảo vệ môi trường và thực hiện lộ trình sau năm 2025 không lưu hành túi ni lông khó phân hủy sinh học tại các trung tâm thương mại.
Thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh
Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op cho biết bước sang tuổi 30, đơn vị xác định đây là thời điểm then chốt để chuyển mình hiện đại và xanh hơn. Mục tiêu của hệ thống là mang lại giá trị bền vững cho cộng đồng và nâng tầm hàng Việt.
Theo đó, đơn vị đã triển khai chiến dịch “30 năm - Một cam kết xanh” với bốn trụ cột chính gồm mua sắm xanh, hành vi xanh, quyền lợi xanh và cộng đồng xanh. Chiến dịch hướng đến mục tiêu giảm thiểu túi ni lông dùng một lần thông qua thông điệp “Mỗi gia đình là một đại sứ xanh”.
Tại các siêu thị, Saigon Co.op bố trí khu vực tự đóng gói, trang bị thùng giấy và vật dụng thay thế túi ni lông khó phân hủy. Qua đó, người tiêu dùng có thể chủ động lựa chọn các giải pháp đóng gói thân thiện hơn với môi trường khi mua sắm.
Bên cạnh đó, nhằm khuyến khích thói quen tiêu dùng xanh, khách hàng thành viên sử dụng túi môi trường vào thứ Năm hàng tuần sẽ được tặng 5.000 đồng, tương đương 25 điểm thưởng. Hơn nữa, mỗi lượt mua sắm xanh cũng góp phần vào dự án cộng đồng mang nước sạch đến các vùng hạn mặn của đơn vị.
“Chúng tôi cam kết tiếp tục lấy người tiêu dùng làm trọng tâm, giá trị cộng đồng và giá trị xanh làm nền tảng phát triển bền vững” - ông Thắng nói.
Bà Trần Thị Bích Vân, Giám đốc Truyền thông tập đoàn Central Retail Việt Nam cho biết siêu thị GO!, Tops Market và mini go! trên toàn quốc đã chính thức hoàn tất việc chuyển đổi sang 100% túi phân hủy sinh học. Theo đó, túi phân hủy sinh học tại các siêu thị có giá từ 500 đồng/túi.
Thông qua việc thu phí này, đơn vị khuyến khích người tiêu dùng chung tay bảo vệ môi trường bằng cách mang theo túi riêng hoặc dùng thùng giấy miễn phí tại siêu thị. Thống kê cho thấy chỉ trong hai tháng đầu năm 2026, Central Retail đã chuyển đổi khoảng 280 tấn túi nhựa dùng một lần sang túi phân hủy sinh học.
Trong khi đó, đại diện Lotte Mart cho biết phần lớn người tiêu dùng dù ban đầu còn bỡ ngỡ nhưng sau khi được giải thích họ đều ủng hộ tích cực đối với việc thu phí túi ni lông với giá 300 đồng/túi. Bên cạnh đó, nhằm khuyến khích khách hàng hình thành thói quen sử dụng túi thân thiện môi trường, siêu thị tặng 3.000 điểm cho thành viên mua sắm từ 300.000 đồng và mang theo túi tái sử dụng.
Theo đại diện Lotte Mart, hiện chương trình vẫn đang trong giai đoạn theo dõi và đánh giá định kỳ để có số liệu tổng thể chính xác về sản lượng túi ni lông giảm theo năm. Tuy nhiên, những kết quả ban đầu cho thấy xu hướng giảm là rất rõ rệt, song song với sự gia tăng mạnh mẽ của túi tái sử dụng. Đơn vị hướng tới thay thế hoàn toàn túi ni lông khó phân hủy bằng các vật liệu sinh học trong dài hạn. Siêu thị cũng triển khai các sáng kiến khác như áp dụng hóa đơn điện tử và tặng túi môi trường.
“Với nền tảng trên, chúng tôi kỳ vọng thời gian tới sẽ hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi xanh, giảm thiểu rác thải nhựa và lan tỏa thói quen tiêu dùng bền vững” - đại diện Lotte Mart chia sẻ.
Chuyển dịch xanh từ khâu sản xuất
Ông Nguyễn Văn Phượng, Chuyên gia Hiệp hội Hàng Việt Nam Chất lượng cao cho biết khảo sát năm qua cho thấy tiêu dùng xanh dần trở thành xu hướng rõ rệt. Người tiêu dùng đã biết hoặc hiểu rõ về tiêu dùng xanh gắn liền với các yếu tố như sản phẩm thân thiện môi trường, tốt cho sức khỏe và quy trình sản bền vững.
Đáng chú ý, chuyển dịch xanh không chỉ diễn ra tại các siêu thị mà còn lan tỏa đến các nhà cung cấp thực phẩm lớn. Hiện nay, nhiều đơn vị đã chủ động thay đổi từ khâu bao bì đến quy trình sản xuất nông nghiệp bền vững.
Đại diện Orion cho biết bên cạnh chiến lược “Bao bì hiền lành”, đơn vị còn chú trọng mô hình nông nghiệp xanh và luân canh cây trồng. Tại miền Bắc, công ty áp dụng mô hình hai vụ lúa một vụ khoai đối với nguồn nguyên liệu khoai tây.
Quy trình này giúp tận dụng nước tưới từ ruộng lúa để tiêu diệt mầm sâu bệnh cho khoai tây. Ngược lại, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật từ vụ khoai sẽ hỗ trợ bảo vệ vụ lúa tiếp theo, tạo nên chu kỳ sản xuất an toàn. Tất cả phụ phẩm trong quá trình sản xuất đều được nhà máy tái chế tối đa. Vỏ khoai và nước rửa được nghiền lọc để thu hồi tinh bột, trong khi khoai không đạt chuẩn được ép lấy dầu và làm thức ăn gia súc.
“Việc tận dụng triệt để nguồn phụ phẩm không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn hạn chế tối đa phát thải ra môi trường” - đại diện Orion chia sẻ.
Cần chính sách hỗ trợ để bứt phá
Là đơn vị sản xuất bao bì xanh, đại diện Công ty Minh Phát cho biết các doanh nghiệp hiện đang đối mặt với nhiều áp lực. Khó khăn lớn nhất là cạnh tranh không cân sức với túi ni lông khó phân hủy vẫn đang tràn lan.
Bên cạnh đó, việc đạt chứng nhận nhãn sinh thái cũng là bài toán khó do thủ tục pháp lý còn nhiêu khê, tốn kém thời gian. Điều này khiến các đơn vị khó đáp ứng tiêu chuẩn dù có năng lực sản xuất tốt.
Đại diện công ty kiến nghị cơ quan quản lý cần sớm có chính sách hỗ trợ thiết thực như ưu đãi thuế và vốn vay. Việc phát triển nguồn nguyên liệu tái chế ổn định cũng là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp an tâm sản xuất. Cơ quan chức năng cần hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện chứng nhận tiêu chuẩn môi trường nhanh chóng hơn. Đặc biệt, doanh nghiệp kiến nghị cần ưu tiên sử dụng bao bì xanh trong mua sắm công và các chương trình xúc tiến thương mại.
Cùng nhìn nhận trên, ông Nguyễn Văn Phượng cho biết tiêu dùng xanh tại Việt Nam đang ổn định về nhận thức nhưng tăng trưởng chậm về hành vi. Xu hướng này khó bứt phá nếu không có sự can thiệp hệ thống từ chính sách.
Theo ông Nguyễn Phước Hưng, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội doanh nghiệp TP.HCM, hiệp hội kiến nghị thành phố cần triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ. Trong đó, cần thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn gắn với phát triển chuỗi cung ứng xanh để hỗ trợ doanh nghiệp bứt phá trong tương lai.
