Ngày 25-12-2010, anh NHV, 34 tuổi, ở TP.HCM được đưa đến BV Trưng Vương trong tình trạng tim ngưng đập, ngưng thở, người chỉ còn da bọc xương. Người nhà của anh V. cho hay hai tháng nay anh tự mày mò tập Yoga, nhịn ăn và chỉ uống nước nên cơ thể suy kiệt, gầy gò. Gia đình can ngăn nhưng anh vẫn theo đuổi các bài tập Yoga. Trong một lần tập luyện như mọi ngày, anh V. đã quỵ xuống sàn tập và chết ngay sau đó.
Trước đó, ông L. ở Hà Nội cũng bị liệt đốt sống cổ phải đưa đi cấp cứu khi tập tư thế trồng cây chuối (một động tác khó của Yoga). Vì sao một phương pháp luyện tập cơ thể, thậm chí có thể điều trị được nhiều bệnh lại gây ra tác hại nghiêm trọng như vậy?
Không nên tự tập một mình
Giải thích về nguyên nhân cái chết oan uổng của anh V., HLV Nguyễn Văn Phương, Chủ nhiệm CLB Yoga TP.HCM, khẳng định: “Trong các sách vở hướng dẫn luyện tập Yoga không có câu nào khuyên người tập phải nhịn ăn vì quá trình tập luyện sẽ làm tiêu hao rất nhiều năng lượng, nếu nhịn ăn sẽ gây suy nhược cơ thể. Trường hợp người tập tử vong như trên là do họ chưa hiểu biết về bộ môn này. Rất có thể người này đã tự luyện tập Yoga qua các băng đĩa hoặc sách vở không chính thống nên mới xảy ra hậu quả đáng tiếc như vậy”.
Theo PGS-TS-BS Phạm Duy Hùng - Chủ nhiệm bộ môn Dưỡng sinh, khoa Y học cổ truyền ĐH Y Dược TP.HCM, lời khuyên đầu tiên và quan trọng của Yoga là: “Chớ nên tập Yoga một mình vì có thể bị tẩu hỏa nhập ma hoặc bán thân bất toại”. Cảnh báo này đã được kiểm định qua thực tế và hiện tại vẫn có rất nhiều người tập Yoga bị tai biến mạch máu não hoặc bị liệt nửa người phải đi cấp cứu.
Yoga nếu biết tập đúng cách sẽ rất tốt cho sức khỏe, đặc biệt là những người trung niên. Các bài tập Yoga đạt đến hiệu quả mong muốn khi người tập biết kết hợp các động tác với việc hít thở. Hít thở sâu sẽ đưa nhiều dưỡng khí đến phổi, giúp khí huyết lưu thông dễ dàng, các tế bào thần kinh được nuôi dưỡng tốt hơn. Tuy nhiên, nếu luyện thở không đúng, người tập cũng rất dễ gặp tai biến, nhất là những người có tiền sử về bệnh tim mạch.
“Thông thường người tập khí công thường giữ hơi vài giây để hoàn chỉnh sự trao đổi khí tại phế nang. Nhưng tại thời điểm giữ hơi, người tập không mở thanh quản sẽ làm cho áp suất trong ngực tăng lên, máu ứ lại ở ngoại biên, nhất là ở trên não nên sẽ gây ra hiện tượng nhức đầu, chóng mặt, thậm chí là gây tai biến tim mạch… Việc tập các động tác khó trong Yoga quá sức có thể gây đứt dây chằng, bong gân, trật khớp… Những người bị loãng xương có thể bị gãy xương trong quá trình tập luyện” - bác sĩ Hùng cảnh báo.
Cách tránh tai nạn khi tập Yoga
HLV Lê Phong, Chủ tịch Hội Dưỡng sinh TP.HCM, cho rằng Yoga là những bài tập khí công với tốc độ chậm, nhẹ nhàng từ dễ đến khó, vì vậy ít gây tai nạn cho người tập. “Cũng như nhiều môn thể dục khác, Yoga cần có các động tác khởi động làm nóng cơ thể trước khi tập. Người tập không nên tập các tư thế khó (trồng chuối, vặn cột sống, chiếc lá gấp…) khi chưa khởi động và thiếu HLV hướng dẫn” - ông Phong cho biết.
BS Phạm Duy Hùng cũng khuyên tập Yoga phải tập hết sức thì mới mang lại hiệu quả nhưng đừng tập quá sức sẽ dễ gây tai biến hoặc chấn thương cho cơ thể. Khi hít thở, người tập phải mở thanh quản và giữ nguyên lồng ngực để dễ hạ lên xuống. Từ đó sẽ giúp máu lưu thông thuận lợi, tránh được các tai biến về tim mạch.
Theo HLV Nguyễn Văn Phương, Yoga là một môn thể thao không phân biệt tuổi tác, giới tính và không ngăn trở bệnh tật. Mỗi người, mỗi đối tượng khác nhau sẽ có những bài tập khác nhau. Khi mới bắt đầu tập Yoga, người tập nên nói rõ những bệnh lý của mình để HLV hướng dẫn những bài tập phù hợp với thể trạng cơ thể.
HUYỀN VI
