Có thể nói đây là bộ phim được công chúng lẫn báo giới chờ đợi với một sự hoài nghi bởi thể loại cổ trang, võ hiệp vốn không phải là sở trường của điện ảnh Việt. Đáng lo hơn khi đã không phải là sở trường, phim lại còn ra rạp vào dịp tết, mùa của phim hài và “phim chân dài”.
Khi xem phim Việt có bối cảnh lịch sử, khán giả thường so sánh phim với sử. Và cụm từ “không đúng với lịch sử” là nhận định luôn được đưa ra để nói về một bộ phim nào đó của Việt Nam có dính dáng chút ít tới lịch sử. Tuy nhiên, trong bộ tiểu thuyết gốc Nguyễn Trãi (gồm hai tập: Oan khuất và Bức huyết thư, trong đó Bức huyết thư được chọn để chuyển thể thành phim Thiên mệnh anh hùng), nhà văn Bùi Anh Tấn đã chọn cách tiếp cận song đôi. Tập một mang nhiều tính lịch sử, dã sử với nhiều tình tiết bám sát vụ án Lệ Chi Viên theo cả chính sử và dân gian truyền tụng, còn tập hai lại được viết bằng văn phong võ hiệp với một câu chuyện hư cấu về cuộc tìm kiếm sự thật của hậu duệ Nguyễn Trãi. Các nhân vật có thật lúc này chỉ làm nền cho các nhân vật hư cấu. Vì thế nên bỏ qua yếu tố lịch sử đối với Thiên mệnh anh hùng.
Khi đã đặt phim bên ngoài lịch sử thì quả thực Thiên mệnh anh hùng đã làm tròn vai một bộ phim võ hiệp. Cuộc truy tìm bức huyết thư trong câu chuyện trở thành cái cớ để phim thể hiện những hình ảnh đẹp của võ thuật và phong cảnh Việt Nam.
Phim có thoát được cái “dớp” phim lịch sử để khởi đầu cho dòng phim thực sự thương mại nhưng vẫn dựa trên các yếu tố văn hóa truyền thống và lịch sử được hay không, điều ấy có lẽ phụ thuộc vào chính thái độ tiếp nhận của khán giả. Việc này thật ra không khó, chỉ cần khán giả mở lòng. Có vậy, những câu chuyện lịch sử Việt mới có cơ hội lên phim một cách bay bổng, phóng khoáng.
QUỲNH TRANG
